V KK 378/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2011 r. w części dotyczącej zobowiązania skazanego T. W. do naprawienia szkody na rzecz Zakładu Automatyki Przemysłowej E. s.c. J. i H. W. w kwocie 73810 zł. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 205 § 1 kk z 1969 r. i otrzymał karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata. Na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 kk z 1969 r. zobowiązano go do naprawienia szkody. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie art. 415 § 5 kpk, wskazując, że o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono już w postępowaniu cywilnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2003 r. sygn. X GC .... Sąd Najwyższy przyznał rację Rzecznikowi, stwierdzając, że przepis ten zakazuje orzekania o obowiązku naprawienia szkody, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono w innym postępowaniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej w tej samej wysokości szkody nie pozwalał na ponowne orzekanie o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim nałożono na skazanego obowiązek naprawienia szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 415 § 5 kpk w kontekście zbiegu odpowiedzialności cywilnej i karnej oraz zasady powagi rzeczy osądzonej.
Dotyczy sytuacji, gdy o roszczeniu majątkowym prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym przed wydaniem orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można nałożyć na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono już w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeżeli o roszczeniu wynikającym z popełnienia przestępstwa prawomocnie orzeczono w innym postępowaniu, nie orzeka się obowiązku naprawienia szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 415 § 5 kpk zawiera klauzulę antykumulacyjną, która zakazuje orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy o tym samym roszczeniu prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym, nawet jeśli podstawy odpowiedzialności są różne (kontraktowa vs. deliktowa).
Czy zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej w tej samej wysokości szkody stanowi przeszkodę do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi przeszkodę, jeśli o roszczeniu prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo zróżnicowania podstaw odpowiedzialności (kontraktowa w sprawie cywilnej, deliktowa w karnej), jeśli szkoda jest tożsama i o roszczeniu prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym, to przepis art. 415 § 5 kpk wyłącza możliwość ponownego orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. | osoba_fizyczna | skazany |
| Zakład Automatyki Przemysłowej E. s.c. J. i H. W. | spółka | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | inna |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 415 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Pomocnicze
k.k. art. 205 § § 1
Kodeks karny
Przepis, z którego skazano oskarżonego.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada działania prawa karnego z dnia wejścia w życie ustawy.
k.k. art. 75 § § 2 pkt 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody jako środek probacyjny przy warunkowo zawieszonej karze.
k.p.k. art. 107 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Orzeczenia co do roszczeń majątkowych, którym nadaje się klauzulę wykonalności.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność kontraktowa z umowy o dzieło.
k.c. art. 443
Kodeks cywilny
Zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Powaga rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Powaga rzeczy osądzonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o naprawienie szkody zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym. • Zastosowanie art. 415 § 5 kpk wyłącza możliwość ponownego orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Godne uwagi sformułowania
klauzula antykumulacyjna • zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej • uchylenie orzeczenia zobowiązującego do naprawienia szkody
Skład orzekający
Henryk Gradzik
przewodniczący-sprawozdawca
Wiesław Błuś
członek
Jacek Błaszczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 5 kpk w kontekście zbiegu odpowiedzialności cywilnej i karnej oraz zasady powagi rzeczy osądzonej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy o roszczeniu majątkowym prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym przed wydaniem orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic między postępowaniem cywilnym a karnym oraz jak przepisy proceduralne zapobiegają podwójnemu dochodzeniu roszczeń.
“Czy można być dwukrotnie karanym za to samo roszczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowań.”
Dane finansowe
WPS: 73 810 PLN
naprawienie szkody: 73 810 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.