Orzeczenie · 2013-01-18

V KK 378/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-01-18
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
naprawienie szkodykasacjazbieg odpowiedzialnościpostępowanie cywilnepostępowanie karneklauzula antykumulacyjnaart. 415 § 5 kpkart. 75 § 2 kk

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2011 r. w części dotyczącej zobowiązania skazanego T. W. do naprawienia szkody na rzecz Zakładu Automatyki Przemysłowej E. s.c. J. i H. W. w kwocie 73810 zł. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 205 § 1 kk z 1969 r. i otrzymał karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata. Na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 kk z 1969 r. zobowiązano go do naprawienia szkody. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie art. 415 § 5 kpk, wskazując, że o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono już w postępowaniu cywilnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2003 r. sygn. X GC .... Sąd Najwyższy przyznał rację Rzecznikowi, stwierdzając, że przepis ten zakazuje orzekania o obowiązku naprawienia szkody, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono w innym postępowaniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej w tej samej wysokości szkody nie pozwalał na ponowne orzekanie o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim nałożono na skazanego obowiązek naprawienia szkody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 415 § 5 kpk w kontekście zbiegu odpowiedzialności cywilnej i karnej oraz zasady powagi rzeczy osądzonej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy o roszczeniu majątkowym prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym przed wydaniem orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy można nałożyć na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeżeli o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono już w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeżeli o roszczeniu wynikającym z popełnienia przestępstwa prawomocnie orzeczono w innym postępowaniu, nie orzeka się obowiązku naprawienia szkody.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 415 § 5 kpk zawiera klauzulę antykumulacyjną, która zakazuje orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy o tym samym roszczeniu prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym, nawet jeśli podstawy odpowiedzialności są różne (kontraktowa vs. deliktowa).

Czy zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej w tej samej wysokości szkody stanowi przeszkodę do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi przeszkodę, jeśli o roszczeniu prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo zróżnicowania podstaw odpowiedzialności (kontraktowa w sprawie cywilnej, deliktowa w karnej), jeśli szkoda jest tożsama i o roszczeniu prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym, to przepis art. 415 § 5 kpk wyłącza możliwość ponownego orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w zaskarżonej części
Strona wygrywająca
T. W.

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznaskazany
Zakład Automatyki Przemysłowej E. s.c. J. i H. W.spółkapokrzywdzony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyinna

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 415 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.

Pomocnicze

k.k. art. 205 § § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano oskarżonego.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada działania prawa karnego z dnia wejścia w życie ustawy.

k.k. art. 75 § § 2 pkt 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody jako środek probacyjny przy warunkowo zawieszonej karze.

k.p.k. art. 107 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Orzeczenia co do roszczeń majątkowych, którym nadaje się klauzulę wykonalności.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej.

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność kontraktowa z umowy o dzieło.

k.c. art. 443

Kodeks cywilny

Zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Powaga rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Powaga rzeczy osądzonej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o naprawienie szkody zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym. • Zastosowanie art. 415 § 5 kpk wyłącza możliwość ponownego orzekania o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.

Godne uwagi sformułowania

klauzula antykumulacyjna • zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej • uchylenie orzeczenia zobowiązującego do naprawienia szkody

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący-sprawozdawca

Wiesław Błuś

członek

Jacek Błaszczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 5 kpk w kontekście zbiegu odpowiedzialności cywilnej i karnej oraz zasady powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy o roszczeniu majątkowym prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym przed wydaniem orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic między postępowaniem cywilnym a karnym oraz jak przepisy proceduralne zapobiegają podwójnemu dochodzeniu roszczeń.

Czy można być dwukrotnie karanym za to samo roszczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowań.

Dane finansowe

WPS: 73 810 PLN

naprawienie szkody: 73 810 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst