V KK 376/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za uchylanie się od alimentacji z powodu ponownego skazania za ten sam czyn i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego M.N. za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Sąd stwierdził, że skazany został dwukrotnie ukarany za ten sam fragment czynu, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym, wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M.N. od wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu, który skazał go za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich synów. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., wymierzając mu karę 2 lat ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżony wyrok naruszał przepisy postępowania, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., ponieważ skazany został ponownie ukarany za czyn, który w części pokrywał się z okresem objętym wcześniejszym wyrokiem nakazowym. W konsekwencji doszło do dwukrotnego skazania za ten sam fragment czynu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgierzu, wskazując na konieczność prawidłowej oceny czasokresu niealimentacji i uwzględnienia zmian nowelizacyjnych dotyczących art. 209 k.k.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne skazanie za ten sam fragment czynu stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że doszło do dwukrotnego skazania za ten sam fragment czynu uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, co jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w sensie procesowym, gdyż sprawa wraca do ponownego rozpoznania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| M. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy sprawca był już prawomocnie skazany za czyn podobny lub ten sam.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznawania kasacji, gdy jest ona oczywiście zasadna.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 34 § § 1a pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 366 § 1 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) polegające na zaniechaniu dokładnego określenia przypisanego czynu i jego ram czasowych w związku z wcześniejszym skazaniem. Dwukrotne skazanie za ten sam fragment czynu uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
doszło do dwukrotnego skazania M. N. za ten sam fragment czynu o tożsamości czynów w przypadku przestępstwa niealimentacji można mówić wyłącznie wówczas, gdy okresy uporczywego uchylania się od obowiązku świadczeń alimentacyjnych, ustalone w kolejno rozpoznawanych sprawach, pokrywają się ze sobą, lub gdy okres określony w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio, prawomocnie już zakończonej
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Adam Roch
członek
Ryszard Witkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tożsamości czynu w kontekście przestępstwa niealimentacji oraz konsekwencji podwójnego skazania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania za niealimentację, ale zasady dotyczące tożsamości czynu mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu alimentacyjnego i pokazuje, jak istotne jest precyzyjne określenie ram czasowych czynu w postępowaniu karnym, aby uniknąć naruszenia zasady ne bis in idem.
“Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie alimentacyjnej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 376/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący) SSN Adam Roch SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca) w sprawie M. N. skazanego z art. 209 § 1a k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 lutego 2024 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu z 28 października 2022 r. sygn. akt II K 856/22, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zgierzu do ponownego rozpoznania. [PGW] UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Zgierzu wyrokiem z 28 października 2022 r. sygn. akt II K 856/22, uznał M. N. za winnego tego, że w okresie od 14 stycznia 2020 r. do 21 stycznia 2022 r. w […] województwa […], uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich M.N. i M. N., określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z 21 października 2008 r., sygn. akt […], mocą którego został zobowiązany do płacenia tytułem alimentów na rzecz swych synów kwoty po 400 zł miesięcznie, łącznie 800 zł miesięcznie, wobec czego łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych i narażając przez to małoletnich pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 12 maja 2014 r. do 9 maja 2016 r. kary roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z 23 marca 2010 r. sygn. akt […] za umyślne przestępstwo podobne, to jest popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i na podstawie art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd wydał również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych, zwalniając od nich oskarżonego w całości. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 5 listopada 2022 r., bez postępowania odwoławczego, a został zaskarżony kasacją Prokuratora Generalnego wniesioną w trybie art. 521 k.p.k. na korzyść skazanego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgierzu do ponownego rozpoznania skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów art. 366 § 1 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. polegające na zaniechaniu wypełnienia obowiązków procesowych mających na celu dokładne określenie przypisanego czynu, w tym jego ram czasowych w związku z wcześniejszym skazaniem oskarżonego w innej sprawie za uchylanie się od alimentowania tych samych osób. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zaskarżonym wyrokiem oskarżony M. N. został ponownie skazany za czyn objęty w części prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Z. z 2 czerwca 2022 r. sygn. akt […] , którym skazano go za przestępstwo uchylania się w okresie od 14 stycznia 2020 r. do 18 lutego 2021 r. od alimentowania swoich dwóch małoletnich synów – M. N. i M. N. . Tym samym został on ponownie skazany za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz tych samych osób w okresie od 14 stycznia 2020 r. do dnia 21 stycznia 2022 r. (sygn. akt II K 856/22). W konsekwencji doszło do dwukrotnego skazania M. N. za ten sam fragment czynu (od 14 stycznia 2020 r. do 18 lutego 2021 r.). Naprawienie tego błędu, polegającego na rażącym naruszeniu wskazanych w kasacji przepisów postępowania, jest możliwe w drodze ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w Zgierzu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 maja 2003 r. sygn. akt III KK 123/03). Odnośnie naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. aktualna pozostaje teza, iż o tożsamości czynów w przypadku przestępstwa niealimentacji można mówić wyłącznie wówczas, gdy okresy uporczywego uchylania się od obowiązku świadczeń alimentacyjnych, ustalone w kolejno rozpoznawanych sprawach, pokrywają się ze sobą, lub gdy okres określony w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio, prawomocnie już zakończonej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2001 r. sygn. akt II KKN 37/01, LEX 51602). Do takiej sytuacji w niniejszej sprawie jednak nie doszło. Powyższe przesądziło o konieczności uchylenia wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż dopiero prawidłowa ocena czasokresu niealimentacji oskarżonego w powiązaniu z jego aktualną kartą karną (uprzednie prawomocne skazania z art. 209 k.k.) pozwoli adekwatnie rozważyć zakres ewentualnej odpowiedzialności karnej oskarżonego (art. 53 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k.). Oczywiste jest również to, że sąd rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie mieć na uwadze zmiany nowelizacyjne odnoszące się do art. 209 k.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [PGW] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI