V KK 376/17

Sąd Najwyższy2018-02-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekasacjaSąd Najwyższywypadek drogowyalkoholnarkotykinieumyślne spowodowanie śmierciprowadzenie pojazdukwalifikacja prawnalinia orzecznicza

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, a także obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Obrońca skazanego J. L. wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy karę 7 lat pozbawienia wolności za spowodowanie wypadku pod wpływem alkoholu i narkotyków oraz posiadanie substancji psychotropowych. Zarzuty dotyczyły błędnej kwalifikacji prawnej czynów oraz naruszenia przepisów procesowych przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, odrzucając zarzuty procesowe jako niezasadne i merytoryczne, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. L., który został prawomocnie skazany na karę łączną 7 lat pozbawienia wolności za spowodowanie wypadku drogowego pod wpływem alkoholu i środków odurzających (art. 177 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.), prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) oraz posiadanie substancji psychotropowych (art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Obrońca zarzucił sądom niższych instancji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację prawną czynów, traktując je jako odrębne, zamiast jako czyn współukarany uprzedni. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym niezastosowanie art. 455 k.p.k. w zakresie obowiązku poprawy błędnej kwalifikacji prawnej oraz nierozważenie zarzutów apelacji zgodnie z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W pierwszej kolejności odrzucił zarzuty procesowe, wskazując, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego zawierało wystarczające odniesienie do argumentów apelacji, zgodnie z praktyką orzeczniczą. Następnie Sąd Najwyższy uznał za nietrafne zarzuty dotyczące prawa materialnego. Podkreślono, że kwestia jedności i wielości czynów w kontekście prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowania wypadku jest skomplikowana, ale została kompleksowo rozstrzygnięta w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2002 r., I KZP 4/02, które stanowi stabilną linię orzeczniczą. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja nie przedstawiła argumentów podważających tę linię, a stan faktyczny sprawy, gdzie oskarżony kierował pojazdem pod wpływem substancji psychotropowej i alkoholu w różnych dniach, a wypadek spowodował w tym stanie, potwierdzał prawidłowość przyjętej kwalifikacji prawnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Są to odrębne czyny, a kwalifikacja prawna przyjęta przez sądy niższych instancji jest prawidłowa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, w tym postanowienie I KZP 4/02, które rozstrzyga kwestię jedności i wielości czynów w takich sytuacjach. Podkreślono, że stan faktyczny sprawy, gdzie oskarżony kierował pojazdem pod wpływem substancji psychotropowej i alkoholu w różnych dniach, a wypadek spowodował w tym stanie, uzasadnia odrębną kwalifikację prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w reprezentacji prokuratury)

Strony

NazwaTypRola
J. L.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 178 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy była oczywiście bezzasadna. Zarzuty procesowe były niezasadne, gdyż sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację. Zarzuty dotyczące prawa materialnego były nietrafne, a przyjęta kwalifikacja prawna jest zgodna z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Błędna kwalifikacja prawna czynów jako odrębnych, zamiast jako czynu współukaranego uprzedniego. Niezastosowanie art. 455 k.p.k. przez sąd odwoławczy. Nierozważenie zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście bezzasadna stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego [...] uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym zagadnienie jedności i wielości czynów na gruncie prawa karnego materialnego jest jednym z najbardziej skomplikowanych podstawą kasacji może być jedynie rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść finalnego orzeczenia rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu I KZP 4/02 jest cytowane w kilkudziesięciu orzeczeniach i można bez ryzyka popełnienia błędu przyjąć, że teza w nim wyrażona przekuta została w stabilną linię orzeczniczą.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej w zakresie kwalifikacji prawnej czynów polegających na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowaniu wypadku drogowego, a także w zakresie wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale zasady dotyczące kwalifikacji czynów i wymogów procesowych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnych przestępstw komunikacyjnych i złożonych kwestii prawnych związanych z kwalifikacją czynów, co jest interesujące dla prawników karnistów. Utrwalona linia orzecznicza SN w tej materii ma znaczenie praktyczne.

Sąd Najwyższy potwierdza: wypadek po alkoholu i narkotykach to nie jeden czyn! Kluczowa interpretacja dla prawa karnego.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 376/17
POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 lutego 2018 r.,
‎
sprawy
J. L.
‎
skazanego z art. 177 § 1 kk, art. 177 § 2 kk i art. 178 § 1 kk oraz z art. 178a § 1 kk
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w O.
‎
z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII Ka […]
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II K […],
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 września 2016r. (sygn. akt II K
[…]
) J. L. został uznany za winnego trzech występków:
1. z art. 177 § 1 w zw. Z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
2. z art. 178a § 1 k.k.,
3. z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Za te czyny wymierzono mu karę łączną w wymiarze 7 lat pozbawienia wolności.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 kwietnia 2017 r. (sygn. akt VII Ka
[…]
) wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając temu rozstrzygnięciu:
1)
„rażące, mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej kwalifikacji zachowania skazanego jako dwóch osobnych czynów, tj. czynu z art. 177 § 1 i 2 KK w związku z art. 178 § 1 KK (pkt. I części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego w S.) oraz czynu z art. 178a § 1 KK (pkt. III części dyspozytywnej wyroku), podczas gdy czyn opisany
w pkt. III wyroku stanowi w przedmiotowym stanie faktycznym czyn współukarany uprzedni,
2)
rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na niezastosowaniu przez Sąd Odwoławczy dyspozycji art. 455 KPK, stanowiącego obowiązek Sądu Odwoławczego do poprawy błędnej kwalifikacji prawnej czynu, opisanej w pkt. 1 kasacji, niezależnie od podniesionych zarzutów i granic zaskarżenia,
3)
rażące, mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na nierozważeniu zarzutu obrony, opisanego w pkt. 1 apelacji, wbrew dyspozycji art. 433 § 2 KPK w związku z art. 457 § 3 KPK,
4)
rażące, mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na nierozważeniu zarzutu obrony, opisanego w pkt. 2 apelacji, tj. brak dokonania oceny, rozważenia i uzasadnienia przyczyny dokonanego przez skazanego gwałtownego skrętu, wbrew dyspozycji art. 433 § 2 KPK w związku z art. 457 § 3 KPK.
W odpowiedzi na niniejszą kasację, zarówno Prokurator, jak i oskarżyciel posiłkowy wnieśli o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
W pierwszej kolejności, jako nietrafne ocenić należało zarzuty naruszenia prawa procesowego (pkt. 3 i 4 kasacji). Lektura uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego dostarcza argumentów do stwierdzenia, że na s. 8-9 Sąd ten odniósł się do zagadnień wskazywanych przez skarżącego w apelacji. Zdaniem Sądu Najwyższego uczynił to w sposób adekwatny. Pamiętać należy, że stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego, w wykonaniu jego obowiązku wynikającego z art. 457 § 3 k.p.k., uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym i w zależności od
meritum
sprawy może przybrać formę bardziej lub mniej rozbudowanego wywodu. W wielu wypadkach wystarczające jest zwykle wskazanie głównych powodów niepodzielenia zarzutów apelacji, a następnie odesłanie do szczegółów uzasadnienia wyroku sądu I instancji. Oczywiście, na Sądzie odwoławczym ciąży obowiązek rozpoznania wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym. Nie oznacza to jednak bezwzględnego wymogu szczegółowego umotywowania każdego argumentu. Jeżeli Sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2009 r., III KK 381/08, Lex Nr 512100; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 października 2007 r., III KK 120/07, Lex Nr 322853; z dnia 2 sierpnia 2006 r., II KK 238/05, Lex Nr 193046).
Równie nietrafne okazały się powiązane ze sobą merytorycznie zarzuty z pkt. 1 i 2 kasacji. Rację ma skarżący, że zagadnienie jedności i wielości czynów na gruncie prawa karnego materialnego jest jednym z najbardziej skomplikowanych. Wielokrotnie na przestrzeni lat w różnych aspektach było omawiane w doktrynie. Przytaczanie, choćby wyrywkowo, opracowań w tym zakresie nie jest konieczne, gdyż stanowią one podstawową lekturę. Konieczne natomiast jest przypomnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2002 r., I KZP 4/02, jako kompleksowo rozstrzygającego w materii zaistniałej w niniejszej sprawie. Omówiono w nim w zasadzie wyczerpująco konsekwencje przyjęcia każdej konfiguracji oceny relacji zachowań prowadzenia pojazdu w stanie intoksykacji i spowodowania wypadku drogowego z uwagi na ten stan.
Kasacja wysuwa zarzuty związane z błędnym zastosowaniem prawa materialnego (z uzasadnienia kasacji wynika, że nie zastosowano wbrew poglądowi skarżącego art. 11 § 2 k.k.). Niestety skarga nie zawiera argumentacji, która nie byłaby już poruszana we wskazanym powyżej postanowieniu. Po prostu, z określonych przyczyn autor kasacji preferuje rozwiązanie odrzucone przez Sąd Najwyższy. Pamiętać należy, że podstawą kasacji może być jedynie rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść finalnego orzeczenia. Nie można jako takiego traktować samych tylko rozbieżności w doktrynie, czy też wyrażanych w nich poglądów przeciwnych do wyrażonych w zaskarżonym kasacją wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu I KZP 4/02 jest cytowane w kilkudziesięciu orzeczeniach i można bez ryzyka popełnienia błędu przyjąć, że teza w nim wyrażona przekuta została w stabilną linię orzeczniczą. Kasacja nie zawiera niestety argumentów, które przekonywałyby w sposób klarowny o błędności przyjętego przez sądy obu instancji poglądu prawnego.
Wypada dodatkowo podkreślić, że z teoretyczno-prawnego punktu widzenia kwestia jedności/wielości czynów, w przypadku prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka narkotycznego i następnie spowodowania wypadku drogowego z uwagi na ten stan, nie podlega tylko abstrakcyjnemu rozstrzyganiu. W sprawie niniejszej rozważanie zachowań J. L. w myśl koncepcji forsowanej przez obronę musiało być z gruntu skazane na niepowodzenie, skoro ustalono, że oskarżony kierował samochodem będąc pod wpływem substancji psychotropowej i alkoholu w dniach 13-14 kwietnia 2014r. – poruszając się tym pojazdem wielokrotnie po różnych trasach, między innymi zakupując i następnie spożywając alkohol (czyn z pkt. 2) – a wypadek drogowy, w rzeczonym stanie, spowodował w dniu 14 kwietnia 2014 r. (czyn z pkt. 1).
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił kasację w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 3 k.p.k.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI