V KK 374/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonych od zarzutów sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób poprzez obrót substancjami psychoaktywnymi (tzw. dopalaczami). Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd apelacyjny dopuścił się rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej i nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji prokuratora. Wskazano na błędy w interpretacji przez sądy obu instancji pojęć 'niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób' oraz 'wprowadzanie do obrotu' w kontekście art. 165 § 1 pkt 2 k.k. i art. 168 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla bytu przestępstwa z art. 165 k.k. nie jest konieczna bezpośredniość niebezpieczeństwa, a kluczowe jest sprowadzenie realnego zagrożenia o charakterze powszechnym. Zwrócono uwagę na konieczność pełnego informowania nabywców o składzie, jakości i przeznaczeniu wprowadzanych do obrotu substancji, a także o ich szkodliwości dla zdrowia i życia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając kasację w stosunku do zmarłego oskarżonego bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obrotu środkami zastępczymi (dopalaczami), pojęcia 'niebezpieczeństwo dla wielu osób' i 'wprowadzanie do obrotu' w prawie karnym, a także standardy kontroli odwoławczej przez sądy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa karnego w kontekście obrotu substancjami psychoaktywnymi. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach dotyczących środków zastępczych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wprowadzenie do obrotu środków zastępczych (dopalaczy) stanowi sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób w rozumieniu art. 165 § 1 pkt 2 k.k., jeśli nabywcy nie są w pełni poinformowani o składzie i szkodliwości tych substancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, które nie są odpowiednio oznakowane co do składu, przeznaczenia i szkodliwości, może stanowić realizację znamion czynu z art. 165 § 1 pkt 2 k.k., nawet jeśli nabywcy nie są w pełni świadomi ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kluczowe jest pozbawienie nabywców wiedzy o rzeczywistym składzie i szkodliwości produktu. Nie można przyjmować, że konsumenci zawsze mają pełną świadomość ryzyka związanego z dopalaczami, zwłaszcza gdy są one oferowane pod innymi nazwami lub w sposób wprowadzający w błąd.
Jak należy interpretować znamię 'wprowadzanie do obrotu' w kontekście art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w odniesieniu do obrotu wtórnego środkami zastępczymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Znamię 'wprowadzanie do obrotu' ma szeroki zakres i obejmuje każde zachowanie polegające na 'puszczaniu' w obieg substancji szkodliwych, zarówno w obrocie pierwotnym, jak i wtórnym, poprzez sprzedaż lub przekazanie nieodpłatne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił wąską wykładnię pojęcia 'wprowadzanie do obrotu', wskazując na potrzebę wykładni funkcjonalnej. Każdy, kto wprowadza szkodliwe substancje do obiegu, niezależnie od etapu dystrybucji, może ponosić odpowiedzialność karną. Celem jest zapewnienie kompleksowej ochrony prawnej społeczeństwa.
Czy dla wyczerpania znamion przestępstwa z art. 165 § 1 pkt 2 k.k. wymagane jest sprowadzenie niebezpieczeństwa o charakterze bezpośrednim (konkretnym)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla bytu przestępstwa z art. 165 k.k. nie jest konieczna bezpośredniość niebezpieczeństwa. Wystarczające jest wystąpienie realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia wielu osób lub mienia w wielkich rozmiarach.
Uzasadnienie
Przepis art. 165 § 1 k.k. nie zawiera znamienia bezpośredniości, w przeciwieństwie do np. art. 164 § 1 k.k. Ochrona prawna obejmuje zagrożenie o charakterze powszechnym, które nie musi być bliskie i wysoce prawdopodobne.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji prokuratora dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazie prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał wszechstronnie zarzutów apelacji prokuratora, co stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku sądu apelacyjnego zawierało braki i nie wykazało należytego rozważenia zarzutów apelacji, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego wyroku sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| N. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Jolanta Rucińska | inne | prokurator Prokuratury Krajowej |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 165 § § 1 pkt. 2
Kodeks karny
Przepis penalizuje sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób lub mienia w wielkich rozmiarach poprzez wyrabianie lub wprowadzanie do obrotu szkodliwych substancji, środków spożywczych lub innych artykułów powszechnego użytku lub środków farmaceutycznych nieodpowiadających obowiązującym warunkom jakości. Nie jest wymagana bezpośredniość niebezpieczeństwa. Kluczowe jest sprowadzenie realnego zagrożenia o charakterze powszechnym. Wprowadzanie do obrotu obejmuje każde zachowanie polegające na 'puszczaniu' w obieg substancji szkodliwych, w tym w obrocie wtórnym.
Pomocnicze
k.k. art. 168
Kodeks karny
Dotyczy przygotowania do sprowadzenia niebezpieczeństwa.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa wspólnie i w porozumieniu.
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i uczynienia sobie z procederu stałego źródła dochodu.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego zawarcia w uzasadnieniu wyroku argumentacji odnośnie do sposobu potraktowania zarzutów i wniosków apelacji.
k.p.k. art. 523 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Warunki uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przepisów proceduralnych.
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 537 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
u.p.n. art. 4 § ust. 27
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Definicja środków zastępczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd apelacyjny nie rozpoznał wszechstronnie zarzutów apelacji prokuratora. • Sądy obu instancji błędnie zinterpretowały pojęcia 'niebezpieczeństwo dla wielu osób' i 'wprowadzanie do obrotu' w kontekście obrotu dopalaczami. • Nabywcy dopalaczy nie byli w pełni informowani o składzie i szkodliwości substancji. • Obrót wtórny dopalaczami również podlega penalizacji na podstawie art. 165 § 1 pkt 2 k.k.
Godne uwagi sformułowania
brak w nim odpowiedniego, wszechstronnego, rozważania zarzutów postawionych w apelacji • nie można zatem w tym wypadku uznać, iż doszło do prawidłowej kontroli odwoławczej • nieprawidłowo rozróżniły i zinterpretowały pojęcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób oraz szkodliwych dla zdrowia substancji • nie budzi jednocześnie wątpliwości, że czynności te miały oczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia • nie jest tu jednakże niezbędne, by niebezpieczeństwo to miało charakter bezpośredni (konkretny) • nie można podzielić konstatacji, która legła w istocie u podstawy orzeczenia sądu odwoławczego, że nabywca (konsument) wprowadzanych do obrotu „środków zastępczych” (dopalaczy) mając jedynie ogólne pojęcie na temat ich szkodliwości (...) automatycznie godzi się na użycie substancji mogących stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia czy realne niebezpieczeństwo dla życia. • nie można zaakceptować konstatacji sądu odwoławczego (...) że w dobie obecnej konsumenci mają świadomość stopnia ryzyka zażywania dopalaczy, gdyż jest to li tylko nieuprawnione uogólnienie. • znamię 'wprowadzania do obrotu' na omawianej płaszczyźnie ma szeroki zakres. • społecznie szkodliwe jest każde wprowadzenie szkodliwych substancji do obrotu, nie tylko wprowadzenie o charakterze początkowym (pierwotnym).
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Piotr Mirek
członek
Igor Zgoliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obrotu środkami zastępczymi (dopalaczami), pojęcia 'niebezpieczeństwo dla wielu osób' i 'wprowadzanie do obrotu' w prawie karnym, a także standardy kontroli odwoławczej przez sądy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa karnego w kontekście obrotu substancjami psychoaktywnymi. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach dotyczących środków zastępczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy obrotu dopalaczami, co jest tematem budzącym społeczne zainteresowanie. Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z odpowiedzialnością karną za wprowadzanie do obrotu niebezpiecznych substancji, co ma znaczenie praktyczne i edukacyjne.
“Sąd Najwyższy: Obrót dopalaczami to nie tylko sprzedaż, ale każde 'puszczanie w obieg' niebezpiecznych substancji!”
Sektor
farmaceutyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.