V KK 371/23

Sąd Najwyższy2023-09-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnejazda pod wpływemwarunkowe umorzenieniekaralnośćkasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego o warunkowym umorzeniu postępowania z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego, gdyż oskarżony był wcześniej karany za umyślne przestępstwo.

Sąd Rejonowy w Toruniu warunkowo umorzył postępowanie karne wobec K. G. za jazdę pod wpływem alkoholu, mimo że oskarżony był wcześniej karany za umyślne przestępstwo, co stanowiło przesłankę bezwzględnie wyłączającą taką możliwość. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 66 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego K. G., który został oskarżony o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., warunkowo umorzył postępowanie karne na okres dwóch lat próby, orzekając jednocześnie zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., wskazując, że oskarżony był już wcześniej karany za umyślne przestępstwo (art. 209 § 1 k.k.), co wyklucza możliwość warunkowego umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, podkreślając bezwzględny charakter przesłanki niekaralności za przestępstwo umyślne. Stwierdził, że sąd rejonowy rażąco naruszył przepis art. 66 § 1 k.k., co istotnie wpłynęło na treść wyroku, i dlatego uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania jest niedopuszczalne wobec sprawcy, który był wcześniej karany za umyślne przestępstwo.

Uzasadnienie

Przesłanka uprzedniej niekaralności za przestępstwo umyślne jest bezwzględna i wyklucza możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, niezależnie od stanu wiedzy sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Określa przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, w tym warunek uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.k. art. 66 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów i świadczenia pieniężnego.

k.k. art. 39 § pkt 3

Kodeks karny

Dotyczy zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

Dotyczy świadczenia pieniężnego.

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa niealimentacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony był wcześniej karany za umyślne przestępstwo, co wyklucza możliwość warunkowego umorzenia postępowania na podstawie art. 66 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne ma charakter bezwzględny wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w stosunku do osoby uprzednio karanej za popełnienie umyślnego przestępstwa nie jest prawnie dopuszczalne

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Wiesław Kozielewicz

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnego charakteru przesłanki niekaralności przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprawca był wcześniej karany za umyślne przestępstwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne sprawdzenie historii karnej oskarżonego przed zastosowaniem instytucji warunkowego umorzenia, co ma praktyczne znaczenie dla prawników i może być pouczające dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy: Nawet drobne wcześniejsze skazanie może zablokować warunkowe umorzenie!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 371/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 września 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
‎
SSN Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
K. G.
oskarżonego z art. 178a k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 września 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt VIII K 643/22
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
K. G. został oskarżony o to,  że w dniu 6 czerwca 2022 r. o godz. 3:00 w T. na ul. G. kierował pojazdem mechanicznym marki O. w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości (badania wykonano urządzeniem do oznaczania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu: godz. 03:02 - 0,36 mg/l, godz. 03:18 - 0.34 mg/l, godz. 03:20 - 0,36 mg/l), tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Po rozpoznaniu tej sprawy, Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt VIII K 643/22:
1.
uznając, iż K. G. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 178a § 1 k.k., zaś  jego wina oraz społeczna szkodliwość popełnionego czynu nie była znaczna, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzył postępowanie na okres dwóch lat  próby;
2.
na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 3 k.k. orzekł wobec niego  zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii T na okres dwóch lat;
3.
na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. orzekł wobec K. G. świadczenie pieniężne w wysokości 3000 zł  na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w W.;
4.
zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 zł  opłaty sądowej oraz kwotę 70 zł tytułem pozostałych wydatków poniesionych w sprawie (k. 44).
Powyższy  wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 21 września 2022 r., bez postępowania odwoławczego (k. 45).
Od tego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonego K. G. złożył Prokurator Generalny,
zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko K. G., pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne,
albowiem oskarżony był już wcześniej karany za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. Podnosząc ten zarzut,
wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., albowiem zaskarżony nią wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego opisanym w jej zarzucie.
Według systematyki Kodeksu karnego warunkowe umorzenie postępowania jest jednym ze środków związanych z poddaniem sprawcy próbie. Wszystkie te  środki,  ujęte w rozdziale VIII k.k., mają charakter fakultatywny, co oznacza, iż nawet w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek do ich orzeczenia sąd nie ma obowiązku ich stosowania wobec sprawcy czynu zabronionego. Przepis art. 66 k.k. określa materialne i formalne przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, których dopiero łączne spełnienie umożliwia zastosowanie przez sąd tej instytucji. Wśród tych przesłanek przepis ten wymienia warunek uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazuje się, iż ten warunek ma charakter bezwzględny i nie zależy od stanu wiedzy sądu orzekającego o warunkowym umorzeniu postępowania (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II KK 17/06, R – OSNKW 2006, poz. 1873; z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV KK 408/08, Legalis; z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt V KK 238/08, R – OSNKW 2008, poz. 1955; z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt. III KK 180/14, Legalis; z  dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt V KK 61/16, Legalis; z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt III KK 432/17, Legalis).
W niniejszej sprawie,  Prokurator Generalny trafnie wskazuje, że z danych o karalności, jasno wynika, iż K. G. figuruje w kartotece Krajowego Rejestru Karnego jako osoba
karana za umyślne przestępstwo
z art. 209 § 1 k.k.,
a wyrok skazujący go za to przestępstwo uprawomocnił się w dniu 1 września 2022 r.
, czyli przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w Toruniu wyroku z
dnia 13 września 2022 r., sygn. akt VIII K 643/22, który został zaskarżony kasacją. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, iż przesłanka uprzedniej niekaralności za przestępstwo umyślne dotyczy prawomocnych skazań, które miały miejsce do dnia orzekania w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt 141/10, Legalis; z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt III KK 28/16, Legalis )
W tej sytuacji bezspornym jest, iż Sąd Rejonowy w Toruniu postępowaniu  w sprawie o sygn. akt sygn. akt VIII K 643/22,  rażąco naruszył przepis art. 66 § 1 k.k. i to uchybienie w sposób istotny wpłynęło  na treść wydanego przez ten Sąd wyroku
z dnia 13 września 2022 r., mocą którego warunkowo umorzono postępowanie karne wobec
K. G., ponieważ wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w stosunku do osoby uprzednio karanej za popełnienie umyślnego przestępstwa nie jest prawnie dopuszczalne.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak w wyroku.
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI