Orzeczenie · 2025-11-14

V KK 370/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karneprzestępstwojazda pod wpływemalkoholprzepadek pojazduwspółwłasnośćSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego R.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Kutnie w zakresie orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego. Skazany R.K. został uznany za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), a Sąd Okręgowy orzekł wobec niego środek karny w postaci przepadku samochodu marki O. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 44b § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k., poprzez orzeczenie przepadku pojazdu, który nie stanowił wyłącznej własności skazanego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując, że zgodnie z art. 44b § 1 k.k. przepadek pojazdu jest obligatoryjny, gdy sprawca popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i zawartość alkoholu w jego organizmie przekraczała określone progi. Jednakże, jeśli pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawcy, sąd orzeka przepadek jego równowartości (art. 44b § 2 k.k.). W aktach sprawy znajdowały się dokumenty wskazujące, że pojazd był współwłasnością skazanego i jego małżonki. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, prowadząc do orzeczenia przepadku zamiast przepadku równowartości, co mogło pokrzywdzić współwłaścicielkę. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem zastosowania art. 44b § 2 k.k. i uwzględnienia zasady, aby dolegliwość przepadku nie przekroczyła stopnia winy skazanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przepadku pojazdów mechanicznych w przypadku współwłasności, zwłaszcza w kontekście przestępstw komunikacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pojazd nie jest wyłączną własnością sprawcy. Wymaga każdorazowego ustalenia stanu własności pojazdu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku, gdy pojazd mechaniczny prowadzący przez sprawcę przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie stanowi jego wyłącznej własności, sąd powinien orzec przepadek pojazdu, czy też jego równowartości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Jeśli pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawcy, sąd orzeka przepadek jego równowartości na podstawie art. 44b § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44b § 1 k.k. przewiduje obligatoryjny przepadek pojazdu, ale art. 44b § 2 k.k. stanowi, że w przypadku braku wyłącznej własności sprawcy, orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Dowody z akt sprawy wskazywały na współwłasność pojazdu, co uniemożliwiało orzeczenie jego przepadku.

Czy uchybienie w postaci orzeczenia przepadku pojazdu, który nie był wyłączną własnością skazanego, ma istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie uchybienie ma istotny wpływ na treść orzeczenia, ponieważ prowadzi do orzeczenia przepadku zamiast przepadku równowartości, co może pokrzywdzić współwłaściciela.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zaniechanie wyjaśnienia kwestii własności pojazdu i orzeczenie jego przepadku zamiast równowartości stanowi istotne naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść orzeczenia i potencjalnie krzywdzące dla osób trzecich.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
R.K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Prokurator Rejonowy w Kutnieorgan_państwowyapelujący
J.K.osoba_fizycznawspółwłaścicielka pojazdu

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44b § § 1

Kodeks karny

Przepadek pojazdu mechanicznego jest obligatoryjny w określonych przypadkach, w tym przy przestępstwie z art. 178a § 1 k.k., chyba że zawartość alkoholu jest poniżej progu.

k.k. art. 44b § § 2

Kodeks karny

Jeśli pojazd nie stanowi wyłącznej własności sprawcy, orzeka się przepadek jego równowartości.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § § 5

Kodeks karny

Określa warunki, poniżej których przepadek pojazdu nie jest obligatoryjny ze względu na niskie stężenie alkoholu.

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia kary.

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uwzględnienia kasacji jako oczywiście zasadnej.

k.k. art. 53 § § 1 zd. 2

Kodeks karny

Zasada miarkowania kary i środków karnych do stopnia winy.

k.k. art. 56

Kodeks karny

Podstawa do uwzględnienia stopnia winy przy orzekaniu środków karnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności skazanego, co uniemożliwia orzeczenie jego przepadku na podstawie art. 44b § 1 k.k. • W przypadku braku wyłącznej własności, należy orzec przepadek równowartości pojazdu na podstawie art. 44b § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

wykluczone jest orzeczenie przepadku pojazdu, jeśli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy • w takim przypadku orzeczenie przepadku nie było możliwe • uchybienie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia • postąpieniem z pokrzywdzeniem J.K.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Michał Laskowski

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przepadku pojazdów mechanicznych w przypadku współwłasności, zwłaszcza w kontekście przestępstw komunikacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pojazd nie jest wyłączną własnością sprawcy. Wymaga każdorazowego ustalenia stanu własności pojazdu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego środka karnego, jakim jest przepadek pojazdu, i wyjaśnia kluczową kwestię jego stosowania w przypadku współwłasności, co jest częstym problemem praktycznym.

Czy można stracić samochód, jeśli nie jest tylko Twój? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przepadku pojazdu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst