II KK 42/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, uznając brak wystarczających podstaw do zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji.
Obrońca podejrzanego J. G., któremu umorzono postępowanie karne z powodu niepoczytalności i orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tego środka do czasu rozstrzygnięcia kasacji. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k. a contrario oraz utrwalone orzecznictwo, odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia jest wyjątkiem stosowanym jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i wykonanie środka spowodowałoby nieodwracalne skutki.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy podejrzanego J. G. o wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego z powodu niepoczytalności podejrzanego i zastosowaniu tego środka zostało zaskarżone kasacją. Obrońca argumentował, że umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym na obecnym etapie jest przedwczesne. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, podkreślił, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest instytucją nadzwyczajną, stosowaną jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Przesłankami do jej zastosowania są: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, merytoryczna nietrafność zaskarżonego orzeczenia oraz ryzyko spowodowania przez wykonanie środka zabezpieczającego wyjątkowo dolegliwych i w zasadzie nieodwracalnych skutków dla podejrzanego. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak było wystarczających podstaw do zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji, w związku z czym wniosek o wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego nie został uwzględniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w wyjątkowych przypadkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy może skorzystać z instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, jednak wymaga to zaistnienia wyjątkowych okoliczności, takich jak wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i ryzyko nieodwracalnych skutków dla podejrzanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | podejrzany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Stosowany a contrario, wskazujący na możliwość wstrzymania wykonania orzeczenia w wyjątkowych przypadkach.
Pomocnicze
k.k.w. art. 9 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Reguła wykonalności prawomocnego orzeczenia.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 190a
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego jest instytucją nadzwyczajną. Brak wystarczających podstaw do zastosowania nadzwyczajnej instytucji wstrzymania wykonania. Wykonanie środka zabezpieczającego nie spowoduje nieodwracalnych skutków.
Odrzucone argumenty
Umieszczenie podejrzanego w szpitalu psychiatrycznym na obecnym etapie postępowania należy uznać za przedwczesne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna zaskarżonego orzeczenia oraz ustalenie, że wykonanie kary lub środka zabezpieczającego przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego lub oskarżonego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Regułą jest wykonalność prawomocnego orzeczenia, zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 532 § 1 k.p.k. w kontekście wstrzymania wykonania środków zabezpieczających w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego, a nie samego środka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach karnych – możliwości wstrzymania wykonania środka zabezpieczającego. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie środka zabezpieczającego? Wyjaśniamy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II KK 42/20 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie J. G., podejrzanego o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2020 r., wniosku obrońcy podejrzanego o wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, zawartego w kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 września 2019 r., sygn. akt II Kz (…) , utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II K (…) , na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją postanowienia. UZASADNIENIE Prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 września 2019 r., sygn. akt X Kz (…) , wobec podejrzanego J. G. umorzono postępowanie karne o czyny z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 190a k.k. z powodu jego niepoczytalności oraz orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w „zamkniętym zakładzie psychiatrycznym”. Wyżej wymienione postanowienie zostało zaskarżone kasacją obrońcy podejrzanego J. G., w której sformułowano również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego „do momentu rozstrzygnięcia kasacji, albowiem umieszczenie podejrzanego w szpitalu psychiatrycznym na obecnym etapie postępowania należy uznać jako przedwczesne”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Co prawda z samej treść art. 532 § 1 k.p.k. nie wynikają przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, jednak w orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna zaskarżonego orzeczenia oraz ustalenie, że wykonanie kary lub środka zabezpieczającego przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego lub oskarżonego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki ( por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1998 r., II KKN 178/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1998 r ., II KKN 262/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., II KK 184/18). Trzeba bowiem mieć na względzie, że regułą jest wykonalność prawomocnego orzeczenia (art. 9 § 2 k.k.w.), zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem. Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k., co w okolicznościach tej sprawy musiałoby skutkować wstrzymaniem wykonywania wobec J. G. środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym i związanego w tym leczenia. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI