I KK 211/23

Sąd Najwyższy2023-11-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnejWysokanajwyższy
środek karnyzakaz zajmowania stanowiskochrona małoletnichkasacjaprawo karne materialneSąd Najwyższyobligatoryjność

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej nierozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego R.B. od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na obowiązek orzeczenia zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę nieletnich. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o tym środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 20 grudnia 2022 r. skazano R.B. za czyny z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., art. 200a § 2 k.k. i art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 208 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., orzekając kary jednostkowe pozbawienia wolności, które połączono do kary łącznej 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo orzeczono zakaz zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną oraz zadośćuczynienie na jej rzecz. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k., polegającego na zakazie zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia może być również brak określonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z obowiązującym przepisem art. 41 § 1a k.k., orzeczenie tego środka karnego było obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego. Wobec tego, Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone orzeczenie w zakresie nierozstrzygnięcia o środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 41 § 1a k.k., orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi jest obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego. Zaniechanie orzeczenia tego środka stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części nierozstrzygnięcia o środku karnym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R.B.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Jerzy Engelkingosoba_fizycznaprokurator Prokuratury Krajowej

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 41a § § 1

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio.

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

W przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi jest obligatoryjne.

Pomocnicze

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 200a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 208

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 425 § § 2 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Dopuszczalność zaskarżenia braku określonego rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na obligatoryjność orzekania środków karnych związanych z ochroną małoletnich oraz dopuszczalność zaskarżenia braku rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych związanych z przestępstwami przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletnich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony małoletnich i obligatoryjności orzekania środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje również mechanizmy kontroli kasacyjnej.

Sąd Najwyższy przypomina: zakaz pracy z dziećmi jest obligatoryjny po skazaniu za przestępstwa seksualne!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 211/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Małgorzata Czartoryska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga
‎
w sprawie
R.B.
‎
skazanego z art. 200 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 16 listopada 2023 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
‎
z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 1902/22,
uchyla zaskarżone orzeczenie w zakresie nierozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41 § 1 a k.k. i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.
WZ
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt III K 1902/22) R.B. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 200 § 1 k.k, w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę mu karę 3 lat pozbawienia wolności, a nadto czynu z art. 200a § 2 k.k. i art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz czynu z art. 208 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 85 § 1 k.k. połączono kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego R.B. i wymierzono oskarżonemu karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego R.B. zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakaz kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzoną na 4 lata. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego R.B. zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonej […] w wysokości 15.000 zł.
Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na niekorzyść skazanego w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 41 § 1a zdanie drugie k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego R.B. jako sprawcy, któremu przypisano odpowiedzialność kamą za występki z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 200a § 2 k.k. i art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w sytuacji gdy z treści art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie wynika, że w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne.”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k. przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia. Ponieważ przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 518 k.p.k.), to również w tym postępowaniu dopuszczalne jest zaskarżenie braku określonego rozstrzygnięcia sądu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (zob. uchwała Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I KZP 21/14).
Zgodnie z brzmieniem art. 41 § 1a k.k. obowiązującym w dacie przypisanych sprawcy czynów przeciwko wolności seksualnej nieletnich, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio. Biorąc pod uwagę kwalifikację przypisanych sprawcy przestępstw, orzeczenie wobec oskarżonego określonego w art. 41 § 1a k.k. środka karnego było w przedmiotowej sprawie obligatoryjne.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. W ponownym postępowaniu Sąd zobowiązany będzie prawidłowo zastosować prawo materialne w odniesieniu do środków karnych, których orzeczenie jest obligatoryjne.
WZ
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI