V KK 354/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprawidłowego ustalenia podstawy przekazania oskarżonego do Polski na mocy europejskiego nakazu aresztowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego S. K., który został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności braku podstaw do ścigania skazanego za czyn z art. 209 § 1 k.k. po jego przekazaniu na mocy europejskiego nakazu aresztowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sądy niższych instancji nie skontrolowały prawidłowo podstaw przekazania oskarżonego do Polski, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego S. K. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. skazujący S. K. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja). Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 366 § 1 k.p.k., art. 607e § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do skazania pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej wyłączającej ściganie. Chodziło o sytuację, w której przestępstwo nie stanowiło podstawy do przekazania skazanego do Polski na mocy europejskiego nakazu aresztowania. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie skontrolował, czy oskarżony został rzeczywiście przekazany w wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania wydanego w tej sprawie. Okazało się, że czyn z art. 209 § 1 k.k. nie jest przestępstwem w Wielkiej Brytanii, skąd pochodził oskarżony, i dlatego brytyjski organ sądowy nie wydał zgody na przekazanie w tej konkretnej sprawie. Brak takiej zgody stanowi przeszkodę procesową w ściganiu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując Sądowi Rejonowemu na konieczność rozważenia zastosowania art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k. w kontekście możliwości zrzeczenia się przez oskarżonego prawa do nieścigana za czyny popełnione przed przekazaniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skazanie nie jest dopuszczalne, jeśli nie uzyskano zgody państwa przekazującego na ściganie za dany czyn, co stanowi negatywną przesłankę procesową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 607e § 1 k.p.k., osoba przekazana może być ścigana tylko za przestępstwo stanowiące podstawę przekazania. Brak zgody państwa przekazującego wyłącza dopuszczalność ścigania, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący (kasacja na korzyść) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo niealimentacji.
k.p.k. art. 607e § § 1
Kodeks postępowania karnego
Osoba przekazana może być ścigana tylko za przestępstwo, które stanowiło podstawę przekazania.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Negatywna przesłanka procesowa wyłączająca ściganie.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 607e § § 3 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zrzeczenia się przez osobę przekazaną prawa do nieścigana za czyny popełnione przed przekazaniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Istnienie negatywnej przesłanki procesowej wyłączającej ściganie z uwagi na brak zgody państwa przekazującego na ściganie za czyn z art. 209 § 1 k.k. Niewłaściwa kontrola przez sąd odwoławczy podstaw przekazania oskarżonego na mocy europejskiego nakazu aresztowania.
Godne uwagi sformułowania
nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy negatywna przesłanka procesowa wyłączająca ściganie bezwzględna przyczyna odwoławcza brak zgody sądu brytyjskiego na przekazanie oskarżonego czyn z art. 209 § 1 k.k. nie jest przestępstwem
Skład orzekający
Piotr Hofmański
przewodniczący
Antoni Kapłon
członek
Dariusz Świecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, dopuszczalności ścigania po przekazaniu, oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych w polskim prawie karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania na mocy ENA i różnic w kwalifikacji czynów między państwami członkowskimi UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność międzynarodowej współpracy sądowej i potencjalne pułapki proceduralne związane z europejskim nakazem aresztowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy europejski nakaz aresztowania zawsze oznacza możliwość ścigania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 354/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Hofmański (przewodniczący) SSN Antoni Kapłon SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Wilkosz−Śliwy w sprawie S. K. skazanego z art. 209 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 8 grudnia 2008 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt IV Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. i przekazuje sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. 2 Uzasadnienie Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. oskarżony S. K. uznany został za winnego popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. i za to wymierzono karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat zobowiązując do wykonywania ciążącego na nim obowiązku utrzymania małoletnich dzieci. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Kasację od tego wyroku na korzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił rażące i stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k., art. 607e § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy w wyniku czego doszło do skazania S.K. za popełnienie przestępstwa z art. 209 § 1 k.k., pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej wyłączającej ściganie, gdyż przestępstwo to nie stanowiło podstawy przekazania skazanego do Polski na mocy europejskiego nakazu aresztowania. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna, albowiem Sąd Okręgowy rozpoznając apelację nie skontrolował, czy oskarżony rzeczywiście został przekazany przez organ sądowy Wielkiej Brytanii do Polski w wykonaniu wydanego w tej sprawie europejskiego nakazu aresztowania, zważywszy że w aktach sprawy nie było dokładnej informacji w tym przedmiocie. Tym samym nie poczyniono ustaleń, 3 czy przeciwko oskarżonemu może dalej toczyć się postępowanie karne za czyn z art. 209 § 1 k.k., wobec wydania europejskiego nakazu aresztowania, którego wykonanie należało do organu sądowego Wielkiej Brytanii z uwagi na zatrzymanie oskarżonego na terytorium tego kraju. W świetle bowiem art. 607e § 1 k.p.k. osobę przekazaną można ścigać tylko za przestępstwo, które stanowiło podstawę przekazania. Treść tego przepisu wskazuje, że brak zgody na przekazanie, co do zasady, wyłącza dopuszczalność ścigania, a więc stanowi ujemną przesłankę procesową z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Natomiast w postępowaniu odwoławczym ta okoliczność powoduje zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W związku z tą kwestią należy stwierdzić, że w stosunku do oskarżonego Sąd Okręgowy w P. wydał dwa europejskie nakazy aresztowania, tj. w sprawie Sądu Rejonowego w T. Roki Sądowe w C. (sygn. akt III Kop […]) oraz w niniejszej sprawie (sygn. akt III Kop [...]). Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie sprawdzające wykazało, że oskarżony S. K. został przekazany do Polski tylko na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Okręgowy w P. w sprawie III Kop [...] Natomiast europejski nakaz aresztowania wydany w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy w P. – sygn. akt III Kop. [...] – nie został uwzględniony przez organ sądowy Wielkiej Brytanii, gdyż w tym kraju czyn z art. 209 § 1 k.k. nie jest przestępstwem (kserokopia pisma Urzędu ds. Przestępczości Zorganizowanej w L. z dnia 6 lipca 2007 r.). Wobec tej okoliczności w świetle art. 607e § 1 k.p.k. istniała przeszkoda procesowa w ściganiu oskarżonego za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. Jednakże trzeba też zauważyć, że zgodnie z art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k. osoba ścigana, po jej przekazaniu, może złożyć przed sądem właściwym do rozpoznania sprawy oświadczenie o zrzeczeniu się korzystania z prawa określonego w § 1 w odniesieniu do czynów popełnionych przed przekazaniem. W realiach rozpoznawanej sprawy wobec braku wiedzy Sądów obu instancji co do braku zgody sądu brytyjskiego na przekazanie oskarżonego, kwestia ta w ogóle nie 4 była rozważana. Stąd też, skoro obecnie ustalono, że oskarżony nie został przekazany do Polski na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego w niniejszej sprawie, aktualizuje się kwestia zastosowania wskazanego przepisu. Z tego też względu zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania w postępowaniu przed tym sądem. Rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy powinien rozważyć zastosowanie przepisu art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.