V KK 352/05

Sąd Najwyższy2005-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższykara pozbawienia wolnościzaliczenie aresztuprawo procesowe karneinteres skazanegokoszty sądowe

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania, uznając ją za wniesioną na niekorzyść skazanego, a także zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Obrońca skazanego A. Ć. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Głównym zarzutem było wadliwe zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary. Sąd Najwyższy uznał jednak, że błędne zaliczenie okresu pozbawienia wolności było korzystne dla skazanego, a wniesienie kasacji w tej sprawie stanowiło działanie na jego niekorzyść, co jest niedopuszczalne. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego A. Ć. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. Skazany został pierwotnie ukarany karą łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Obrońca w apelacji zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i rażącą niewspółmierność kary, wnosząc o jej złagodzenie i warunkowe zawieszenie. Dodatkowo podniósł wadliwość zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. W kasacji obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. i art. 433 § 1 i 2 k.p.k., dotyczące nieuwzględnienia zarzutu wadliwego zaliczenia okresu pozbawienia wolności i braku odniesienia się do niego w uzasadnieniu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania. Uzasadnił to tym, że błędne zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet kary było korzystne dla skazanego (okres zaliczony był dłuższy niż rzeczywisty). Wniesienie kasacji w tej sytuacji stanowiło działanie na niekorzyść skazanego, co jest niedopuszczalne na mocy art. 86 § 1 k.p.k. i art. 425 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy wskazał również, że nowy zarzut podniesiony ustnie na rozprawie apelacyjnej mógł być rozpatrywany jedynie w określonych przypadkach, a nie jako podstawa do uchylenia wyroku w trybie kasacji, jeśli działałoby to na niekorzyść skazanego. Jednocześnie, Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, uwzględniając jego trudną sytuację majątkową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kasacja taka powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami k.p.k. (art. 86 § 1, art. 425 § 3), obrońca może działać jedynie na korzyść skazanego, a środek odwoławczy może skarżyć jedynie rozstrzygnięcia naruszające jego prawa lub interesy. Jeśli uwzględnienie kasacji oznaczałoby działanie na niekorzyść skazanego (np. poprzez skorygowanie korzystnego dla niego błędu w zaliczeniu okresu pozbawienia wolności), jest ona niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. Ć.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub gdy przyjęcie kasacji nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Prezes sądu odmawia przyjęcia kasacji, jeżeli zachodzą okoliczności wskazujące na niedopuszczalność środka odwoławczego z mocy ustawy.

k.p.k. art. 425 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Odwołujący może skarżyć jedynie rozstrzygnięcie lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom.

k.p.k. art. 86 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść skazanego.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki odmowy przyjęcia kasacji przez prezesa sądu.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa oszustwa.

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zaliczenia okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary.

k.p.k. art. 413 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy treści wyroku sądu I instancji.

k.p.k. art. 433 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy granic rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy i obowiązku rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów.

k.p.k. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sprostowania oczywistych błędów.

k.p.k. art. 420 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości sprostowania lub uzupełnienia wyroku.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości uchylenia wyroku z urzędu.

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości uchylenia wyroku z urzędu w postępowaniu uproszczonym.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowania w przedmiocie kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez obrońcę działa na niekorzyść skazanego, ponieważ dotyczy korzystnego dla niego błędu w zaliczeniu okresu pozbawienia wolności.

Godne uwagi sformułowania

obrońca skazanego może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść skazanego wniesienie kasacji zawierającej omówiony zarzut łączy się z działaniem na niekorzyść skazanego błędne rozstrzygnięcie jest więc niewątpliwie korzystne dla skazanego

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego, zasady działania obrońcy, możliwość korygowania błędów korzystnych dla skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie błąd sądu jest korzystny dla strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa procesowego karnego dotyczącą działania na korzyść skazanego i niedopuszczalności kasacji wnoszonej na jego niekorzyść, co jest istotne dla praktyków.

Czy kasacja na niekorzyść skazanego ma sens? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 352/05 
 
 
P O S T A N O W I E N I E 
 
Dnia 24 listopada 2005r. 
 
Sąd Najwyższy – Izba Karna, w składzie następującym: 
 
 
 
 
SSN Waldemar Płóciennik 
 
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 24 listopada 2005 r. 
po rozpoznaniu 
sprawy A. Ć. 
skazanego za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i inne 
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego 
od wyroku Sądu Okręgowego w G. 
z 29 października 2004 r., sygn. akt IV Ka [...] 
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. 
z 17 grudnia 2003 r., sygn. akt II K [...] 
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1, 425 § 3 oraz 86 § 1 k.p.k. i 
art. 624 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k.  
 
p o s t a n o w i ł: 
 
1) pozostawić kasację bez rozpoznania; 
2) zwolnić 
skazanego 
od 
kosztów 
sądowych 
postępowania 
kasacyjnego, w tym od opłaty od kasacji. 
 

 
2 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2003 r. w sprawie II K [...] Sąd Rejonowy w 
S. wymierzył skazanemu A. Ć. karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia 
wolności, na poczet której zaliczył skazanemu na podstawie art. 63 § 1 k.k. 
okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 7.12.2000 r. 13.03.2002 r. 
W apelacji od tego wyroku obrońca skazanego zarzucał błąd w ustaleniach 
faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary wnosząc o zmianę wyroku 
poprzez wymierzenie skazanemu kary 2 lat pozbawienia wolności z 
warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat. Na rozprawie 
apelacyjnej obrońca wskazał nadto na wadliwość zaliczenia na poczet 
orzeczonej kary pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia 
wolności skazanego w sprawie. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z 29 
października 2004 r. w sprawie sygn. akt IV Ka [...] utrzymał w mocy 
zaskarżone orzeczenie. 
 
Wyrok sądu odwoławczego został zaskarżony w drodze kasacji przez 
obrońcę skazanego. Skarżący zarzucił wyrokowi „ rażące naruszenie prawa 
procesowego, mające wpływ na jego treść, a mianowicie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. 
polegające na nieuwzględnieniu zarzutu obrońcy przedstawionego na rozprawie 
apelacyjnej i wniosku o prawidłowe zaliczenie okresu tymczasowego 
aresztowania i utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 
grudnia 2003 roku, w którym zamiast prawidłowego zaliczenia na poczet 
orzeczonej kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania od 
dnia 7 grudnia 2000 roku do dnia 13 marca 2001 roku, skazanemu A. Ć. na 
poczet orzeczonej kary zaliczono okres od dnia 7 grudnia 2000 roku do dnia 13 
marca 2002 roku, a także obrazę art.433 § 1 i 2 k.p.k., bowiem uzasadnienie 
wyroku nie zawiera ani jednego słowa w przedmiocie postawionego przez 
obrońcę A. Ć. zarzutu dotyczącego sposobu zaliczenia tymczasowego 
aresztowania, a tym samym nie zawiera koniecznej w tym zakresie 

 
3 
argumentacji”. W następstwie tego zarzutu obrońca skazanego wniósł o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku sądu I 
instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. 
 
W odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w G. wniósł o jej 
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Kasację należało pozostawić bez rozpoznania. 
 
Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania 
przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 
2 k.p.k. lub gdy przyjęcie kasacji nastąpiło na skutek niezasadnego 
przywrócenia terminu. Według wskazanego art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu, do 
którego wniesiono kasację, odmawia jej przyjęcia, jeżeli m.in. zachodzą 
okoliczności, o których mowa w art. 429 § 1 k.p.k. Katalog tych okoliczności 
zawiera także niedopuszczalność środka odwoławczego z mocy ustawy, która 
ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Obrońca skazanego może przedsiębrać 
czynności procesowe jedynie na korzyść skazanego (art. 86 § 1), co oznacza, że 
nie może wnosić kasacji, której uwzględnienie sprowadzałoby się do działania 
na jego niekorzyść. Nadto, w świetle art. 425 § 3 k.p.k. odwołujący się może, co 
do zasady, skarżyć jedynie rozstrzygnięcie lub ustalenia naruszające jego prawa 
lub szkodzące jego interesom. W realiach przedmiotowej sprawy nie sposób 
wykazać, nawet uciekając się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu kasacji, 
że wywiedziona ona została w interesie skazanego. 
 
Nie ulega wątpliwości, że sąd I instancji błędnie określił okres 
rzeczywistego pozbawienia wolności skazanego w sprawie, podlegający 
zaliczeniu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, a sąd odwoławczy 
błędu tego nie skorygował. Oczywiste jest również, że treść pkt XII wyroku 
sądu I instancji, odnosząca się do skazanego, jest następstwem omyłki – wszak z 
informacji Zakładu Karnego w G. (k – 3665) wynika, że zwolnienie skazanego 
nastąpiło 13 marca 2001 r. a nie 13 marca 2002 r. Opisane błędne 

 
4 
rozstrzygnięcie jest więc niewątpliwie korzystne dla skazanego, bowiem jego 
konsekwencją jest zaliczenie na poczet kary okresu pozbawienia wolności 
dłuższego o rok od rzeczywistej izolacji skazanego. Wniesienie kasacji 
zawierającej omówiony zarzut łączy się z działaniem na niekorzyść skazanego, 
co pozostaje w sprzeczności z przedstawionymi wyżej przepisami. Nie ma przy 
tym znaczenia fakt, iż sąd odwoławczy nie odniósł się do stanowiska obrońcy 
skazanego wyrażonego na rozprawie apelacyjnej, bowiem sprostowanie omyłki 
w trybie art. 105 § 1 k.p.k. bądź art. 420 § 1 i 2 k.p.k. może nastąpić w każdym 
czasie. Procedowanie w jednym z tych trybów odbywać się będzie poza ramami 
postępowania odwoławczego, zatem nie może dojść w tym układzie do 
wskazywanego w uzasadnieniu kasacji naruszenia zakazu reformationis in 
peius. 
 
Na marginesie należy jedynie zauważyć, że zgodnie z art. 433 § 1 i 2 
k.p.k. sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka odwoławczego, a 
w zakresie szerszym o tyle, i ile ustawa to przewiduje, a nadto obowiązany jest 
rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w środku odwoławczym. 
Przypomnieć jednak trzeba, że jeśli środek odwoławczy pochodzi od obrońcy, 
powinien m.in. zawierać wskazanie zarzutów stawianych rozstrzygnięciu oraz 
uzasadnienie. Oznacza to, że przedmiotem rozważań sądu odwoławczego jest 
pisemny środek odwoławczy i zawarte w nim zarzuty i wnioski. Nowy zarzut, 
podnoszony ustnie w trakcie rozprawy apelacyjnej, może być przedmiotem 
rozważań sądu odwoławczego jedynie wówczas, jeżeli pozwala na to ustawa, tj. 
wówczas, jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 439, 440 bądź 455 
k.p.k. (oczywiste jest, że ów „nowy” zarzut podnoszony przez obrońcę nie może 
być przejawem działania na niekorzyść oskarżonego). Skorygowanie 
rozstrzygnięcia o zaliczeniu okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na 
poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności nie mogło więc być bezpośrednim 
następstwem uwzględnienia zarzutu obrońcy skazanego podniesionego ustanie 
na rozprawie apelacyjnej. 

 
5 
 
Kierując się powyższym należało orzec jak w pkt 1 postanowienia. 
 
O kosztach orzeczono uwzględniając trudną sytuację majątkową 
skazanego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI