V KK 35/18

Sąd Najwyższy2018-04-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajnościŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karneustalenia faktycznebiegłyseksuologiakodeks karny

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego uznając ją za oczywiście bezzasadną, obciążając go kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną, ponieważ była skierowana przeciwko ustaleniom faktycznym, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie każdy przypadek czynu z art. 200 k.k. wymaga opinii biegłego seksuologa, a ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane w kasacji.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Jerzego Grubby rozpoznał na posiedzeniu kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś. Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie wskazuje, że kasacja była skierowana przeciwko ustaleniom faktycznym, co narusza art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. Sąd odrzucił zarzut naruszenia prawa procesowego dotyczący braku opinii biegłego seksuologa, argumentując, że nie każda sprawa z art. 200 k.k. wymaga takiej opinii, a ustalanie preferencji seksualnych nie było przedmiotem sprawy. Podkreślono, że inne dowody, jak zeznania pokrzywdzonych, są kluczowe, a brak opinii seksuologa nie wyklucza winy. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazując, że skarżący w rzeczywistości kwestionował ustalenia faktyczne sądu niższej instancji. Sąd zaznaczył, że do znamion przestępstw z art. 200 § 1 k.k. czy 198 k.k. nie należy działanie sprawcy "w celu zaspokojenia swojego popędu seksualnego", a okoliczności sprawy nie wymagały dodatkowych ustaleń w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja może być wniesiona jedynie od wyroków sądów odwoławczych i nie dopuszcza skarżenia ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, który zgodnie z art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. nie służy do ponownego badania ustaleń faktycznych, a jedynie do kontroli prawidłowości stosowania prawa przez sąd odwoławczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 200 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 202

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 198

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Kasacja została wniesiona z naruszeniem art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., gdyż kwestionuje ustalenia faktyczne, a nie naruszenie prawa. Nie było bezwzględnej potrzeby powołania biegłego seksuologa. Kwestionowanie ustaleń faktycznych pod pozorem naruszenia prawa materialnego nie jest dopuszczalne w kasacji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa procesowego przez Sąd Okręgowy (w zakresie braku opinii biegłego seksuologa). Naruszenie prawa materialnego (poprzez błędne ustalenia faktyczne).

Godne uwagi sformułowania

kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym kasacja została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k., który zezwala na wnoszenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jedynie od wyroków sądów odwoławczych oraz art. 523 § 1 k.p.k., który nie dopuszcza skarżenia w tym postępowaniu ustaleń faktycznych nie każdy bowiem oskarżony, któremu postawiono zarzut popełnienia czynu z art. 200 k.k. musi być dotknięty zaburzeniami preferencji seksualnych brak stwierdzenia u skazanego przez biegłych zaburzeń seksualnych stanowiących pedofilię nie wyklucza stwierdzenia, że w zachowaniu oskarżonego zaistniały wszystkie elementy typowego zachowania osób popełniających przestępstwa pedofilskie nietrafne lub całkowicie instrumentalne nazwanie przez skarżącego wadliwości, która mogłaby być rozważana jedynie w płaszczyźnie błędnych ustaleń faktycznych, „naruszeniem prawa materialnego” – nie może prowadzić do ignorowania ustawowej regulacji podstaw kasacji

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wnoszenia kasacji, ograniczenia dotyczące kwestionowania ustaleń faktycznych, potrzeba powoływania biegłych w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zawiera ogólne zasady dotyczące postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia postępowania kasacyjnego, szczególnie w kontekście kwestionowania ustaleń faktycznych i potrzeby powoływania biegłych, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja odrzucona: dlaczego nie można kwestionować faktów przed Sądem Najwyższym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 35/18
POSTANOWIENIE
Dnia 4 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 r.
sprawy
M.M.
skazanego z art. 200 § 1 k.k. i inne
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt VII Ka (...)
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś.
z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II K (...)
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
Postępowanie jurysdykcyjne w niniejszej sprawie nie jest obarczone żadnymi uchybieniami określonymi w art. 439 k.p.k., jak też, wbrew temu, co twierdzi obrońca, innymi, które należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, które mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku.
Skarżący tylko pozornie podnosi w niej zarzuty związane z naruszeniem prawa procesowego, których miałby dopuścić się Sąd Odwoławczy, gdy w istocie skierowana jest ona przeciwko ustaleniom faktycznym dokonanym przez Sąd I – instancji. Kasacja została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k., który zezwala na wnoszenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jedynie od wyroków sądów odwoławczych oraz art. 523 § 1 k.p.k., który nie dopuszcza skarżenia w tym postępowaniu ustaleń faktycznych.
W tym kontekście zauważyć wypada, że właśnie zarzut błędu w dokonaniu ustaleń faktycznych, jako jedyny został wcześniej postawiony w apelacji. W kasacji brak natomiast zarzutu wadliwego rozpoznania apelacji – naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. czy 457 § 3 k.p.k.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów kasacji podnieść należy, że o jakiejkolwiek obrazie przepisu art. 193 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k. (jak należy zakładać, gdyż obrońca w nie wskazał wprost, jaki to przepis procesowy, w jego ocenie, miał zostać naruszony) nie może być mowy. Artykuł 193 k.p.k. określa ogólną podstawę powoływania biegłych, o ile rozstrzygniecie sprawy wymaga wiadomości specjalnych. Co tym samym oczywiste, przepis ten nie nakazuje powoływania w każdej sprawie o czyn z art. 200 k.k. biegłego z zakresu seksuologii. Nie każdy bowiem oskarżony, któremu postawiono zarzut popełnienia czynu z art. 200 k.k. musi być dotknięty zaburzeniami preferencji seksualnych. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest także ustalanie skłonności pedofilskich oskarżonego, czy w ogóle jego preferencji seksualnych, zatem nie było bezwzględnej procesowej potrzeby prowadzenia dowodu z opinii biegłego tej specjalności.
Błędnie też skarżący wnioskuje, iż gdyby opinia biegłego wykluczyła występowanie zaburzeń tej sfery zdrowia oskarżonego, to taki dowód de facto mógłby prowadzić do uniewinnienia oskarżonego. Nie jest bowiem tak, że opinia biegłego z zakresu seksuologii jest jedynym miarodajnym dowodem przesadzającym o sprawstwie (czy jego braku), w każdej sprawie o czyn z art. 200 k.k., zaś inne dowody, np. zeznania pokrzywdzonych i innych świadków są drugorzędne dla dokonywaniu ustaleń faktycznych.
Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności nie są z definicji motywowane zaburzeniami seksualnymi sprawcy, mogą bowiem choćby mieć źródło w nadużyciu alkoholu, łamiącego bariery obyczajowe. Tym samym nieprzeprowadzenie badań z udziałem biegłego seksuologa nie rodzi automatycznie skutku w postaci obrazy wskazanych wyżej przepisów. Potrzeba przeprowadzenia takiego dowodu, jak i w istocie każdego innego z opinii biegłych, wynika każdorazowo z indywidualnych okoliczności sprawy. Przytoczyć tu można choćby tezę z postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r. (sygn. akt IV KK 204/17): „
brak stwierdzenia u skazanego przez biegłych zaburzeń seksualnych stanowiących pedofilię nie wyklucza stwierdzenia, że w zachowaniu oskarżonego zaistniały wszystkie elementy typowego zachowania osób popełniających przestępstwa pedofilskie
” (LEX nr 2382429).
Niezasadny jest również drugi z podniesionych zarzutów.
Autor kasacji powołując się na naruszenie prawa materialnego w rzeczywistości kwestionuje poczynione w sprawie i to przez Sąd Rejonowy, ustalenia faktyczne. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego nietrafne lub całkowicie instrumentalne nazwanie przez skarżącego wadliwości, która mogłaby być rozważana jedynie w płaszczyźnie błędnych ustaleń faktycznych, „naruszeniem prawa materialnego” – nie może prowadzić do ignorowania ustawowej regulacji podstaw kasacji. Nie może ono ani zobowiązywać, ani uprawniać instancji kasacyjnej do badania – pod pozorem rozpoznawania zarzutu „naruszenia prawa” – zasadności ustaleń faktycznych. Co do zasady wskazać zatem trzeba, że obraza prawa materialnego w istocie zawsze polega na błędnej subsumpcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego lub wadliwej wykładni prawa. W niniejszej sprawie natomiast skarżący nie wykazał wskazanych naruszeń, skupiając się jedynie na kwestionowaniu sprawstwa oskarżonego.
Zauważyć zatem wypada jedynie, że do znamion przypisanych skazanemu przestępstw nie należy działanie sprawcy „w celu zaspokojenia swojego popędu seksualnego”. Sądy rozpoznające sprawę nie musiały zatem czynić i przedstawiać dodatkowych ustaleń w tym zakresie, które wykraczałaby ponad oczywiste okoliczności sprawy związane z przypisaniem wykonania „
innych czynności seksualnych”
wobec osób będących pokrzywdzonymi przestępstwami z art. 200 § 1 k.k. czy 198 k.k. Równie oczywiste jest i to, że brak kontynuowania opisanych zachowań po obudzeniu się pokrzywdzonej, nie może oznaczać automatycznie, jak sugeruje to skarżący, że wcześniejsze zachowania nie były podjęte „w celu zaspokojenia popędu seksualnego”.
Brak zatem jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w kasacji.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną w stopniu oczywistym.
Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI