V KK 349/15

Sąd Najwyższy2016-01-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaoszustwoleasingprzywłaszczenieSąd Najwyższykodeks karnypostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela subsydiarnego jako oczywiście bezzasadną, obciążając go kosztami postępowania i zasądzając zwrot kosztów obrony na rzecz uniewinnionego oskarżonego.

Oskarżyciel subsydiarny wniósł kasację od wyroku uniewinniającego W.P. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 w zw. z art. 294 § 1 k.k. Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. obrazy przepisów proceduralnych poprzez nierozważenie zarzutów apelacji i lakoniczne uzasadnienie, a także obrazy prawa materialnego przez błędną wykładnię. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując na niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym oraz analizując całokształt zachowania oskarżonego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego R. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego uniewinniający W. P. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 w zw. z art. 294 § 1 k.k. Oskarżyciel subsydiarny zarzucał m.in. obrazę przepisów proceduralnych (art. 433 § 2, art. 7, art. 457 § 3 k.p.k.) przez nierozważenie zarzutów apelacji i lakoniczne uzasadnienie, a także obrazę prawa materialnego (art. 284 § 2 w zw. z art. 294 § 1 k.k.) przez błędną wykładnię. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest kwestionowanie ustaleń faktycznych, a zarzut obrazy prawa materialnego jest możliwy tylko wtedy, gdy nie kwestionuje się tych ustaleń. Sąd wskazał, że sądy niższych instancji szczegółowo analizowały dowody i całokształt zachowania oskarżonego, nie dopatrując się w nim zamiaru przywłaszczenia powierzonych przedmiotów leasingu. Sąd odwoławczy obszernie odniósł się do zarzutów apelacji, a uzasadnienie nie było lakoniczne. Sąd Najwyższy oddalił kasację, obciążając oskarżyciela subsydiarnego kosztami postępowania kasacyjnego oraz zasądzając od niego na rzecz uniewinnionego W. P. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów obrony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje się dokonanych ustaleń faktycznych. Kwestionowanie tych ustaleń jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

W. P.

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznaoskarżony
R.inneoskarżyciel subsydiarny

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Dla przypisania odpowiedzialności za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. wymagany jest zamiar przywłaszczenia rzeczy powierzonej. Całokształt zachowania oskarżonego musi wskazywać na ten zamiar. Zachowania mogące świadczyć o nieprawidłowym wywiązywaniu się z obowiązków umownych nie są wystarczające do przypisania zamiaru popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w przypadku oczywistej bezzasadności.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd odwoławczy obowiązek rozważenia treści zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi orzekanie na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego reformatoryjnego wyroku sądu drugiej instancji.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestię kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obciążenia stron kosztami postępowania.

k.p.k. art. 616 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwrotu wydatków związanych z obroną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym. Całokształt zachowania oskarżonego nie wskazuje na zamiar przywłaszczenia. Uzasadnienie sądu odwoławczego było obszerne i prawidłowo odnosiło się do zarzutów apelacji.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 433 § 2 w zw. z art. 7 i art. 457 § 3 k.p.k. przez nierozważenie zarzutów apelacji i lakoniczne uzasadnienie. Obraza art. 284 § 2 w zw. z art. 294 § 1 k.k. przez błędną wykładnię. Obraza art. 410 w zw. z art. 7 k.p.k. w stosunku do obu wyroków.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest rzeczywiście bezzasadna w stopniu oczywistym podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje on dokonanych ustaleń faktycznych kwestionowanie z kolei ustaleń faktycznych jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne całokształt jego zachowania nie wskazuje, aby w jakikolwiek sposób zamierzał pozbawić oskarżyciela subsydiarnego prawa własności leasingowanych przedmiotów skarżący próbuje w sprawie niniejszej przenieść na grunt prawa karnego zachowania, które wskazywać mogą jedynie na nie zawsze prawidłowe wywiązywanie się przez oskarżonego z obowiązków wynikających z umów leasingu

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zamiaru przywłaszczenia w kontekście umów leasingowych oraz zasady postępowania kasacyjnego dotyczące kwestionowania ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania kasacyjnego oraz praktyczne aspekty interpretacji znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście umów leasingowych.

Czy problemy z leasingiem to od razu przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności karnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 349/15
POSTANOWIENIE
Dnia 14 stycznia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Grzegorczyk
w sprawie
W. P.
uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 w zw.
z art. 294 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 14 stycznia 2016 r.,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego R.,
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 19 marca 2015 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego
z dnia 23 maja 2014 r.
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, obciążając oskarżyciela subsydiarnego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego,
2. zasądza od tegoż oskarżyciela subsydiarnego na rzecz uniewinnionego W. P. kwotę 600 (słownie sześćset) złotych z tytułu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy dla celów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem wydanym w sprawie niniejszej przez Sąd Okręgowy w Z.,   W. P. został uniewinniony od popełnienia, zarzucanego mu przez oskarżyciela subsydiarnego R., dwóch przestępstw z art. 284 § 2 w zw. z art. 294 § 1 k.k. Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej od tego wyroku przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego, w której zarzucono obrazę art. 284 § 2 k.k. przez przyjęcie, że oskarżony nie miał zamiaru dopuszczenia się zarzucanego mu czynu oraz art. 7 k.p.k. przez dowolną ocenę materiału dowodowego, Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, uznając apelację pełnomocnika za oczywiście bezzasadną.
W kasacji wywiedzionej przez tegoż pełnomocnika od wyroku Sądu odwoławczego zarzucono obrazę art. 433 § 2 w zw. z art. 7 i art. 457 § 3 k.p.k., przez nierozważenie treści zarzutów wskazanych w apelacji i lakoniczne, ogólnikowe jedynie uzasadnienie tego Sądu oraz obrazę art. 284 § 2 w zw. z art. 294 § 2 k.k. (powinno być § 1 – SN), przez błędną wykładnię, a także art. 410 w zw. z art. 7 k.p.k. w stosunku do obu wydanych w tej sprawie wyroków, gdyż ich podstawę nie stanowił całokształt mających znaczenie dla tej sprawy okoliczności. Wywodząc w ten sposób, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, ewentualnie uchylenie obu wydanych w tej sprawie orzeczeń i z uwagi na art. 454 § 1 k.p.k. przekazanie tej sprawy do rozpoznania w pierwszej instancji. W odpowiedzi na tę kasację prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Podobne stanowisko zajęła obrońca uniewinnionego, występując nadto o zasądzenie od oskarżyciela subsydiarnego na rzecz oskarżonego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów obrony według norm przepisanych.
Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja ta jest rzeczywiście bezzasadna w stopniu oczywistym, stąd jej rozpoznanie na posiedzeniu, o którym mowa w art. 535 § 3 k.p.k. Skarżącemu należy przede wszystkim przypomnieć, że podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje on dokonanych ustaleń faktycznych. Jeżeli przy tym podnosi się jednocześnie wadliwą ocenę dowodów, a na podstawie tej oceny, sąd dokonuje owych ustaleń faktycznych, to tym samym kwestionuje się również owe ustalenia. Kwestionowanie z kolei ustaleń faktycznych jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne.
Sąd pierwszej instancji orzekający w tej sprawie bardzo szczegółowo przeanalizował wszystkie dowody, jakie zostały w tej sprawie przeprowadzone i wykazał, dlaczego w zachowaniu oskarżonego , mimo że w niektórych aspektach można byłoby mówić, iż było ono naganne, nie można dopatrzeć się wymaganego przez art. 284 § 2 k.k. zamiaru przywłaszczenia sobie rzeczy powierzonych, w tym wypadku będących przedmiotem leasingu. Sąd odwoławczy z kolei w bardzo obszernych wywodach dokładnie przeanalizował zarzuty apelacji (k. 410-413). Trudno w związku z tym uznać za zasadne twierdzenie jakoby uzasadnienie tego Sądu było lakoniczne i ogólnikowe. W ramach tej analizy Sąd bowiem pośrednio odnosił się także do kwestii rzekomej obrazy art. 7 k.p.k., gdyż sam skarżący przyjmował w apelacji, że chodzi tu o wadliwą ocenę niektórych zachowań oskarżonego, takich jak unikanie przez pewien czas kontaktu z oskarżycielem subsydiarnym, czy decydowanie o tym, kto i w jaki sposób będzie użytkował leasingowany sprzęt bez wiedzy właściciela, dopatrując się w tym jakoby jego zamiaru popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k. W orzeczeniach tych podkreślano jednak, że oskarżony nigdy nie kwestionował uprawnień pokrzywdzonego i negocjował warunki spłaty kwot leasingowych, podnosząc, iż całokształt jego zachowania nie wskazuje, aby w jakikolwiek sposób zamierzał pozbawić oskarżyciela subsydiarnego prawa własności leasingowanych przedmiotów.
Sąd odwoławczy, jak i uprzednio Sąd pierwszej instancji, oceniały zatem zachowania oskarżonego w aspekcie wszystkich okoliczności, jakie miały miejsce w zarzucanym okresie, tj. od czerwca 2010 r. do stycznia 2012 r., a nie jedynie – jak czyni to autor kasacji - poszczególne zachowania tegoż oskarżonego, w których skarżący dopatruje się zamiaru przywłaszczenia leasingowanych przedmiotów. Nie jest przy tym trafne odwoływanie się w tej kasacji do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2014 r., IV KK 96/14, LEX nr 1463640, w którym wskazano, że do przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. dochodzi nie tylko przez włączenie powierzonego mienia do majątku sprawcy, ale także przez inne jego zachowania, jako że w realiach sprawy objętej tym postanowieniem chodziło o sytuację, gdy oskarżony bezprawnie zatrzymując powierzony mu pojazd, unikając kontaktów z wynajmującym, a następnie fałszywie twierdząc, że pojazd ten już zwrócił, uzewnętrznił, poprzez całe takie postępowanie, cel swojego zachowania, jakim był zamiar przywłaszczenia tego pojazdu. W sprawie niniejszej całokształt zachowania oskarżonego na cel taki bynajmniej nie wskazywał.
W istocie skarżący próbuje w sprawie niniejszej przenieść na grunt prawa karnego zachowania, które wskazywać mogą jedynie na nie zawsze prawidłowe wywiązywanie się przez oskarżonego z obowiązków wynikających z umów leasingu.
Powyższe wskazuje, że żadne naruszenie, o jakim mowa w tej kasacji w realiach niniejszej sprawy w ogóle nie miało miejsca, a zatem skarga ta jest oczywiście bezzasadna. Oddalając ją z tego powodu, Sąd Najwyższy, stosownie do art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., obciążył oskarżyciela subsydiarnego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. Mając zaś na uwadze art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., zasądził na rzecz uniewinnionego oskarżonego kwotę 600 zł z racji wydatków poniesionych na rzecz ustanowienia obrońcy z wyboru, który to obrońca wystąpił z odpowiedzią na kasację, stosując per analogiam § 14 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) z 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), jako że we wniosku o ich zasądzenie odwołano się do tzw. norm przepisanych.
Natomiast, biorąc pod uwagę sposób formułowania zarzutów tej kasacji, zdecydowano o sporządzeniu z urzędu uzasadnienia niniejszego postanowienia.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI