Orzeczenie · 2025-11-18

V KK 347/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-18
SNKarneprawo karne skarboweWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karne skarbowepodatek akcyzowyzbieg idealnyart. 11 k.k.art. 8 k.k.s.faktury VATuszczuplenie podatkowe

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M.O. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca zarzucił skrajnie rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 11 k.k., poprzez uznanie trzech odrębnych czynów (nieujawnienie przedmiotu opodatkowania, wystawienie nierzetelnych faktur VAT) za jeden czyn, mimo że stanowiły one odrębne przestępstwa. Dodatkowo podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym brak samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd I instancji i dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w przypadku zbiegu przestępstw skarbowych i powszechnych (tzw. idealny zbieg czynów, art. 8 k.k.s.), nie stosuje się reguł wyłączania wielości ocen, takich jak zasada specjalności (art. 11 k.k.). Podkreślono, że przepisy k.k.s. i k.k. mają odrębny charakter, a reguły te służą jedynie do eliminowania kumulatywnego zbiegu przepisów w ramach jednej ustawy. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił ustalenia faktyczne Sądu I instancji, które opierały się na samodzielnym postępowaniu dowodowym, a nie jedynie na materiałach organów podatkowych. Sąd odwoławczy właściwie ocenił również wiarygodność zeznań świadka W.E. oraz zarzut dotyczący naruszenia art. 54 k.k.s., wskazując, że podatek akcyzowy podlega opodatkowaniu niezależnie od legalności obrotu towarem, o ile istnieje konkurencja między legalnym a nielegalnym sektorem gospodarki. Sąd Najwyższy podkreślił, że powtarzanie w kasacji zarzutów już podniesionych w apelacji stanowi naruszenie art. 519 k.p.k. i nie wykazało, aby doszło do rażących błędów w kontroli odwoławczej. W związku z tym kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zbiegu przepisów prawa karnego i prawa karnego skarbowego, zasada wyłączania wielości ocen w kontekście art. 11 k.k. i art. 8 k.k.s., opodatkowanie obrotu towarami akcyzowymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przestępstw skarbowych i powszechnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku zbiegu przestępstw skarbowych i powszechnych (idealny zbieg czynów) stosuje się reguły wyłączania wielości ocen, takie jak zasada specjalności (art. 11 k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku zbiegu przestępstw skarbowych i powszechnych nie stosuje się reguł wyłączania wielości ocen, ponieważ przepisy Kodeksu karnego skarbowego i Kodeksu karnego mają odrębny charakter.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę 7 sędziów SN (I KZP 19/12), zgodnie z którą reguły wyłączania wielości ocen służą jedynie do redukcji kwalifikacji prawnej w ramach jednej ustawy i nie mają zastosowania do zbiegu przepisów o różnym charakterze (k.k. i k.k.s.).

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku samodzielności ustaleń faktycznych i dowolnej oceny dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, wskazując na samodzielność ustaleń Sądu I instancji oraz właściwą ocenę materiału dowodowego, w tym zeznań świadka W.E.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wykazał, że Sąd I instancji prowadził własne postępowanie dowodowe, a ocena zeznań świadka W.E. była uzasadniona i nie nosiła cech dowolności. Zarzuty skarżącego były ogólne i abstrakcyjne.

Czy czyn polegający na sprzedaży suszu tytoniowego bez oznaczenia znakami akcyzy i bez złożenia deklaracji podatkowej, a także wystawianie nierzetelnych faktur VAT, może być uznany za przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 k.k.s.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czyn taki może być uznany za przestępstwo skarbowe, ponieważ podatek akcyzowy podlega opodatkowaniu niezależnie od legalności obrotu towarem, o ile istnieje konkurencja między legalnym a nielegalnym sektorem gospodarki.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że podatek akcyzowy jest należny od faktycznych transakcji sprzedaży, nawet jeśli towar nie był oznaczony znakami akcyzy lub transakcje były dokumentowane nierzetelnymi fakturami. Działalność ta może podlegać opodatkowaniu, o ile nie jest bezwzględnie zabroniona przez prawo.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k.s. art. 8 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Reguluje idealny zbieg czynów zabronionych, który nie podlega regułom wyłączania wielości ocen z k.k.

k.k.s. art. 54 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy uchylania się od opodatkowania.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 1

Kodeks karny

Nie stosuje się w przypadku zbiegu przestępstw skarbowych i powszechnych.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.k. art. 271 § § 1 i 3

Kodeks karny

Dotyczy poświadczania nieprawdy w dokumentach.

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy nierzetelnego wystawiania faktur.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 11 k.k. poprzez uznanie trzech odrębnych czynów za jeden. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym braku samodzielności ustaleń faktycznych i dowolnej oceny dowodów. • Zarzut nierozpoznania zarzutu naruszenia art. 54 k.k.s. poprzez jego błędną interpretację.

Godne uwagi sformułowania

Ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo. • W przypadku stosowania konstrukcji tzw. idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa w art. 8 § 1 k.k.s., reguły wyłączania wielości ocen mogą służyć do redukcji kwalifikacji prawnej w ramach normatywnej analizy przeprowadzonej w odrębnie dla poszczególnych deliktów (skarbowego i powszechnego) objętych tym zbiegiem, natomiast nie mają już zastosowania do obu kwalifikacji prawnych jako całości. • Istota idealnego zbiegu czynów polega zatem na tym, że jeden czyn sprawcy, rozumiany jako wyodrębnione historycznie zdarzenie, traktuje się jak dwa lub więcej czynów zabronionych, za które ten sprawca ponosi odrębnie, niejako równolegle odpowiedzialność - zarówno za przestępstwo lub wykroczenie, jak i za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. • Powtarzanie w kasacji tych samych argumentów co w złożonym wcześniej przez stronę zwykłym środku odwoławczym (apelacji), stanowi, co do zasady, jaskrawe naruszenie przepisu art. 519 k.p.k.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zbiegu przepisów prawa karnego i prawa karnego skarbowego, zasada wyłączania wielości ocen w kontekście art. 11 k.k. i art. 8 k.k.s., opodatkowanie obrotu towarami akcyzowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przestępstw skarbowych i powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii zbiegu przepisów prawa karnego i skarbowego, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego i podatkowego. Wyjaśnia, dlaczego pewne zachowania mogą być karane podwójnie.

Czy można być karanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia zbieg przepisów prawa karnego i skarbowego.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst