V KK 346/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ciechanowie skazujący M.K. za oszustwo z art. 286 § 1 k.k. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 i 9 k.p.k., wskazując na wadliwą kontrolę odwoławczą i niezbadanie z urzędu bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Podniesiono, że postępowanie karne zostało przeprowadzone mimo naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej), gdyż sprawa dotyczyła czynu, który został już prawomocnie umorzony przez prokuratora i utrzymany w mocy przez sąd (sygn. akt II Kp 528/16). Ponadto, zarzucono naruszenie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., ponieważ subsydiarny akt oskarżenia został wniesiony bez spełnienia wymogów określonych w art. 330 § 2 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wniesienia, co oznaczało brak uprawnienia do jego złożenia. Sąd Najwyższy uznał rację Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie wywiązał się z obowiązku kontroli z urzędu i nie dostrzegł bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Sąd Najwyższy przyjął jako podstawę umorzenia postępowania przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej), wskazując na tożsamość podmiotową, przedmiotową, czasową i miejscową czynów przypisanych w obu postępowaniach. Dodatkowo, Sąd Najwyższy potwierdził, że subsydiarny akt oskarżenia został wniesiony z naruszeniem przepisów procesowych, co stanowiło kolejną bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego, a postępowanie karne umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ne bis in idem oraz wymogów formalnych subsydiarnego aktu oskarżenia.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, nie badając z urzędu bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej) i art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. (brak podstaw do subsydiarnego aktu oskarżenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku kontroli z urzędu i nie dostrzegł bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy miał obowiązek zbadania sprawy z urzędu pod kątem bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co w tym przypadku było konieczne ze względu na naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej oraz przepisów dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia.
Czy postępowanie karne wobec M.K. mogło być prowadzone, jeśli czyn będący jego przedmiotem został już prawomocnie umorzony w innym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie mogło być prowadzone z uwagi na naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo odmiennej kwalifikacji prawnej, czyny przypisane w obu postępowaniach miały tożsamość podmiotową, przedmiotową, czasową i miejscową, co oznaczało, że dotyczyły tego samego zdarzenia faktycznego. Prawomocne umorzenie dochodzenia w sprawie przywłaszczenia wykluczało ponowne prowadzenie postępowania o oszustwo dotyczące tego samego zdarzenia.
Czy subsydiarny akt oskarżenia przeciwko M.K. został wniesiony zgodnie z prawem, uwzględniając wymogi proceduralne obowiązujące w dacie jego wniesienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, subsydiarny akt oskarżenia został wniesiony z naruszeniem przepisów, w szczególności art. 330 § 2 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pokrzywdzony nie spełnił warunków do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, ponieważ nie nastąpiło ponowne umorzenie postępowania przez prokuratora po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez sąd, a postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie oszustwa było pierwszą decyzją procesową w tym zakresie, co uprawniało do złożenia zażalenia, a nie subsydiarnego aktu oskarżenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| J.sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 286 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa skazania za oszustwo.
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna umorzenia postępowania – powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna umorzenia postępowania – brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozpoznania sprawy w granicach zaskarżenia i z urzędu.
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza – naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza – naruszenie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
k.p.k. art. 330 § 2
Kodeks postępowania karnego
Warunki wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 55 § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 70 § 1 pkt 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada względniejszej ustawy karnej.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
Podstawa umorzonego dochodzenia (przywłaszczenie).
k.p.k. art. 306 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Prawo do zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku kontroli z urzędu i niezbadanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych. • Istnienie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) ze względu na tożsamość czynu w poprzednim postępowaniu umorzonym. • Niewłaściwe wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia z naruszeniem wymogów proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego • bezwzględna przyczyna odwoławcza • powaga rzeczy osądzonej • tożsamość podmiotowa, przedmiotowa, czasowa i miejscowa • subsydiarny akt oskarżenia • nie można zatem w takiej sytuacji uznać, aby będące przedmiotem zarzutu subsydiarnego aktu oskarżenia działania M.K. [...] stanowiły to samo zdarzenie historyczne, co zachowania podejmowane pięć lat później
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem oraz wymogów formalnych subsydiarnego aktu oskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i stanu prawnego obowiązującego w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet po latach. Podkreśla znaczenie zasady ne bis in idem.
“Sąd Najwyższy umarza sprawę po latach: kluczowy błąd proceduralny zaważył na losach wyroku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.