V KK 345/21

Sąd Najwyższy2021-08-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjacofnięcie środka odwoławczegoprawo do obronyrozprawa odwoławczaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację obrońcy skazanego, który skutecznie cofnął środek odwoławczy za zgodą klienta.

Obrońca skazanego K. L. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym prawa do obrony. Następnie cofnął kasację za zgodą skazanego. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów k.p.k. dotyczących cofnięcia środka odwoławczego i braku bezwzględnych przyczyn odwoławczych, pozostawił kasację bez rozpoznania.

Kasacja została wniesiona przez obrońcę skazanego K. L. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w P. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 451 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. (niezastosowanie obowiązku doprowadzenia oskarżonego na rozprawę odwoławczą), art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. (przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod nieobecność oskarżonego) oraz art. 175 k.p.k. (odmówienie doprowadzenia na rozprawę apelacyjną). Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Następnie obrońca cofnął kasację za zgodą skazanego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 432 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., stwierdził, że cofnięcie kasacji jest skuteczne, ponieważ nastąpiło za zgodą skazanego i nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. ani inne przyczyny z art. 440 k.p.k. Sąd uznał, że obecność obrońcy na rozprawie odwoławczej była wystarczająca, gdyż apelacja dotyczyła głównie kwestii prawnych i kary, a nie ustaleń faktycznych. W konsekwencji kasację pozostawiono bez rozpoznania, a skazanego zwolniono od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie kasacji jest skuteczne, jeśli nastąpiło za zgodą skazanego i nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy k.p.k. (art. 432 w zw. z art. 518 k.p.k.) stanowiące, że cofnięty środek odwoławczy pozostawia się bez rozpoznania, chyba że zachodzą określone wyjątki. W przypadku cofnięcia kasacji za zgodą skazanego, jest ona skuteczna, o ile nie ujawnią się bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. L.osoba_fizycznaskazany
M. M.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 432

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 451

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze zachodzą tylko wtedy, gdy wymienione w tym przepisie uchybienia istniały w rzeczywistości, a nie pozornie.

k.p.k. art. 175

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 431 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 17 § 3 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne cofnięcie kasacji przez obrońcę za zgodą skazanego. Brak bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Wystarczająca obecność obrońcy na rozprawie odwoławczej w sytuacji, gdy apelacja dotyczyła kwestii prawnych i kary.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia prawa do obrony poprzez niezastosowanie obowiązku doprowadzenia skazanego na rozprawę odwoławczą (uznane za niezasadne).

Godne uwagi sformułowania

cofnięty środek odwoławczy sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania Bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy wymienione w tym przepisie uchybienia istniały w rzeczywistości, a nie pozornie. Co do zasady oskarżony ma prawo, a nie obowiązek procesowy, uczestnictwa w rozprawie odwoławczej.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty cofnięcia kasacji, zasady dopuszczalności obecności skazanego na rozprawie odwoławczej w zależności od przedmiotu apelacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia kasacji i oceny konieczności obecności skazanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące cofnięcia środka odwoławczego i prawa do obrony w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy cofnięcie kasacji jest skuteczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 345/21
POSTANOWIENIE
Dnia 26 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 26 sierpnia 2021 r.
w sprawie K. L.
skazanego z art. 286 § 1 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt IV Ka [...],
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego
w P.
z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt VIII K [...],
na podstawie art. 531 § 1 i § 3 k.p.k. i art. 432 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
I. pozostawić bez rozpoznania kasację obrońcy skazanego;
II. zwolnić skazanego
od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne i obciążyć nimi Skarb Państwa;
III. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. M., Kancelaria Adwokacka w P., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego.
UZASADNIENIE
Kasację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w P. na korzyść
skazanego
K. L. wniósł do Sądu Najwyższego jego obrońca, który zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na
rażącym naruszeniu:
1/ art. 451 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. wobec błędnego niezastosowania tego przepisu poprzez niedoprowadzenie oskarżonego na rozprawę odwoławczą mimo, iż apelacja oskarżonego dotyczyła zagadnień faktycznych, czego skutkiem było pozbawienie oskarżonego prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym;
2/ art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. polegającym na przeprowadzeniu rozprawy apelacyjnej pod nieobecność oskarżonego, mimo, że oskarżony wyrażał wolę uczestniczenia w rozprawie, a kwestionował ustalenia faktyczne Sądu I instancji;
3/ art. 175 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie polegające na odmówieniu oskarżonemu doprowadzenia na rozprawę apelacyjną i odebraniu oskarżonemu możliwości złożenia wyjaśnień na etapie postępowania apelacyjnego.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w P. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W dniu 17 sierpnia 2021 r. wpłynęło pismo obrońcy o cofnięciu tej kasacji z załączonym pisemnym stanowiskiem oraz zgodą skazanego K. L. na to cofnięcie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Obrońca skazanego
K. L. skutecznie cofnął kasację wniesioną na korzyść skazanego, skoro nastąpiło to za jego zgodą.
Przepisy Kodeksu postępowania karnego pozwalają na cofnięcie środka odwoławczego. Art. 431 § 2 k.p.k. precyzuje też, że o
skarżony może cofnąć wniesiony na jego korzyść środek odwoławczy, chyba że wniósł go oskarżyciel publiczny lub zachodzi wypadek przewidziany w art. 79 k.p.k. Natomiast środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonego nie można bez jego zgody cofnąć.
Jak stanowi treść a
rt. 432 k.p.k.,
cofnięty środek odwoławczy sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania, chyba że zachodzi jedna z przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k. (bezwzględne przyczyny odwoławcze) lub art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość wyroku). Przepis ten na mocy a
rt. 518 k.p.k., ma odpowiednie zastosowanie
do postępowania kasacyjnego.
Badając kwestię dopuszczalności cofnięcia kasacji wniesionej na korzyść skazanego
K. L. Sąd Najwyższy był zobligowany do zbadania, czy w niniejszej sprawie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., w tym podstawa powołana przez obrońcę w kasacji
(por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2019 r., II KK 438/18, LEX nr 2625436).
Należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa, w tym art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.
Bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy wymienione w tym przepisie uchybienia istniały w rzeczywistości, a nie pozornie. A zatem nie wystarczy powołać się w kasacji na ich wystąpienie, jeśli realnie nie zachodziły
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2008 r., V KK 323/07, LEX nr 465595).
Co do zasady oskarżony ma prawo, a nie obowiązek procesowy, uczestnictwa w rozprawie odwoławczej.
W przypadku skazanego K. L. nie zachodził przypadek obligatoryjnej obecności na rozprawie odwoławczej.
Zarówno w judykaturze, jak i piśmiennictwie konsekwentnie przyjmuje się, że wówczas, gdy w apelacji ograniczono się do podniesienia kwestii
stricte
prawnych lub apelacja wniesiona na korzyść kwestionuje wyłącznie karę, to pomimo złożenia przez oskarżonego wniosku o doprowadzenie go na rozprawę, można uznać obecność obrońcy na rozprawie odwoławczej za wystarczającą
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2017 r., III KK 291/17, LEX nr 2428754).
W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku K. L. o doprowadzenie na rozprawę i przyznał mu obrońcę z urzędu.
W uzasadnieniu wskazał, że oskarżony wniósł jedynie apelację od kary, a nie od winy, a więc jego obecność na rozprawie odwoławczej nie jest konieczna, zaś wystarczającą będzie udział w niej obrońcy (k. 211 – 212). Mając te okoliczności na uwadze należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wystąpiła bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Nie stwierdzono też innych podstaw do uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 k.p.k.
Zważywszy, że w sprawie nie ujawniły się uchybienia przewidziane w art. 439 k.p.k.,
ani przyczyny wymienione w art. 440 k.p.k., nie miał też miejsca wypadek przewidziany w art. 79 k.p.k., cofnięcie kasacji należało uznać za skuteczne i skargę pozostawić bez rozpoznania.
Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 637a k.p.k. zwolniono skazanego od ponoszenia kosztów sądowych
za postępowanie kasacyjne i obciążono nimi Skarb Państwa. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu, adwokata M. M., orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądzając na jego rzecz kwotę 442,80 zł (obejmującą także VAT) za sporządzenie i wniesienie kasacji.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI