IV KK 425/16

Sąd Najwyższy2017-04-12
SNKarnepostępowanie wykonawczeWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościzawieszenie karyalimentyprzedawnieniepostępowanie wykonawczekodeks karnykodeks karny wykonawczykasacja

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wykonawcze w sprawie K.S. z powodu przedawnienia wykonania kary, uchylając postanowienia sądów niższych instancji o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności wobec K.S. Sąd niższej instancji zarządził wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, którą skazany miał wykonać po zakończeniu okresu próby. Jednakże, ze względu na upływ terminów określonych w przepisach Kodeksu karnego wykonawczego, Sąd Najwyższy stwierdził przedawnienie wykonania kary i umorzył postępowanie wykonawcze.

Sprawa dotyczyła wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec K.S. wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. K.S. został skazany na 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata, z zobowiązaniem do łożenia na utrzymanie dzieci. Po upływie okresu próby, kurator zgłosił, że K.S. nie wywiązuje się z obowiązków alimentacyjnych. Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. zarządził wykonanie kary, wstrzymując jej wykonanie do czasu uprawomocnienia. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa przez uprawomocnienie postanowienia o zarządzeniu wykonania kary po terminie, co skutkowało przedawnieniem wykonania kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za uzasadnioną, wskazując, że zarządzenie wykonania kary fakultatywnej nie może nastąpić później niż 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Ponieważ postanowienie o zarządzeniu wykonania kary uprawomocniło się po tym terminie, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i umorzył postępowanie wykonawcze na podstawie art. 15 § 1 k.k.w.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zarządzenie wykonania kary fakultatywnej, zarządzane na podstawie art. 75 § 2 k.k. w związku z uchylaniem się od obowiązku alimentacyjnego w okresie próby, musi nastąpić w terminie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Ponieważ postanowienie o zarządzeniu wykonania kary uprawomocniło się po tym terminie, doszło do przedawnienia wykonania kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania wykonawczego

Strona wygrywająca

K.S.

Strony

NazwaTypRola
K.S.osoba_fizycznaskazany
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowystrona postępowania
Sąd Okręgowy w K.instytucjasąd II instancji
Sąd Rejonowy w O.instytucjasąd I instancji

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 75 § § 2

Kodeks karny

Zarządzenie wykonania kary jest fakultatywne, gdy skazany w okresie próby uchylał się od obowiązku alimentacji.

k.k. art. 75 § § 4

Kodeks karny

Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

k.k.w. art. 15 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Umorzenie postępowania wykonawczego w przypadku przedawnienia wykonania kary.

Pomocnicze

k.k. art. 75 § § 1

Kodeks karny

k.k.w. art. 9 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Sąd może wstrzymać wykonanie postanowienia o zarządzeniu wykonania kary do czasu jego uprawomocnienia.

k.k.w. art. 178 § § 5

Kodeks karny wykonawczy

Wykonalność postanowienia o zarządzeniu wykonania kary fakultatywnej następuje z chwilą jego uprawomocnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 75 § 4 k.k. przez uprawomocnienie postanowienia o zarządzeniu wykonania kary po terminie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, co skutkowało przedawnieniem wykonania kary na podstawie art. 15 § 1 k.k.w.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby W swietle tych faktów należało podzielić wszystkie zarzuty zawarte kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego i uznać, że w sprawie doszło do przedawnienia wykonania kary

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Andrzej Ryński

członek

Jerzy Steckiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów związanych z zarządzeniem wykonania kary pozbawienia wolności, w szczególności w kontekście fakultatywnego zarządzenia i przedawnienia wykonania kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fakultatywnego zarządzenia wykonania kary i przedawnienia jej wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie terminów procesowych, nawet w sprawach karnych, i jak błąd proceduralny może prowadzić do umorzenia wykonania kary. Jest to przykład na to, że prawo karne wykonawcze ma swoje rygory.

Nawet 6 miesięcy zwłoki może oznaczać wolność: Sąd Najwyższy umorzył wykonanie kary z powodu przedawnienia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 425/16
POSTANOWIENIE
Dnia 12 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Ryński
‎
SSN Jerzy Steckiewicz (sprawozdawca)
Protokolant Anna Kowal
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jolanty Rucińskiej,
‎
w sprawie
K.S.
‎
w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 12 kwietnia 2017 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt IV Kzw …/15
‎
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II Ko …/15,
1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w O. i na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze w stosunku do K.S. umarza;
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II K …/12 uznał K.S. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 209 § 1 k.k. za co skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz zobowiązał oskarżonego do bieżącego wykonywania obowiązku łożenia na utrzymanie dwojga dzieci.
Wyrok ten uprawomocnił się po wydaniu przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 14 stycznia 2013 r.,   orzeczenia nieuwzględniającego apelacji oskarżonego.
W dniu 1 sierpnia 2014 r. do Sądu Rejonowego w O. wpłynęło pismo kuratora z Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej informujące, że K. S. nie wywiązuje się z nałożonych obowiązków w związku z czym podjęte zostało postępowanie wykonawcze.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r . Sąd Rejonowy w O. na podstawie art. 75 § 2 k.k. w zw. z art. 75 § 4 k.k. zarządził wobec skazanego K.S. wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem tego Sądu z dnia 29 czerwca 2012 r.
Jednocześnie, na podstawie art. 9 § 3 k.k.w. Sąd wstrzymał wykonanie postanowienia do czasu jego uprawomocnienia się.
Postanowienie to zaskarżył skazany.
Po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o zarządzeniu wykonania kary Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 4 września 2015 r,   utrzymał je w mocy.
Kolejnym postanowieniem, z dnia 5 października 2015 r., Sąd wstrzymał wykonanie tego orzeczenia „do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego”.
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt IV Kzw …/15 i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść tego orzeczenia naruszenie art. 75 § 4 k.k. przez uprawomocnienie  postanowienia Sądu Rejonowego w O., którym zarządzono wykonanie kary, zamiast umorzenia postępowania wykonawczego, z uwagi na przedawnienie wykonania kary (art. 15 § 1 k.k.w.).
Sąd Najwyższy uznając kasację za uzasadnioną zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 75 § 4 k.k. zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
Postanowienie wydane w toku postępowania wykonawczego staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba że ustawa stanowi inaczej lub sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania zażalenia wstrzyma jego wykonanie (art. 9 § 3 k.k.w.).
W obecnie obowiązującym Kodeksie karnym wykonawczym zasadą jest, że wykonalność postanowień w postępowaniu wykonawczym następuje z chwilą ich wydania. Reguła ta ma jednak wyjątki; o niektórych  z nich była już mowa, natomiast kolejny zależy od podstawy prawnej wydania zarządzenia wykonania kary, która może być obligatoryjna albo fakultatywna. Jeżeli podstawa była obligatoryjna (art. 75  § 1, 1a lub 2a k.k. ), to orzeczenie staje się wykonalne z chwilą wydania, jeżeli zaś fakultatywna (art. 75 § 2 i 3 k.k.), to z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o zarządzeniu wykonania kary, zgodnie z art. 178 § 5 k.k.w. (szerzej na ten temat zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I KZP 3/13, OSNKW 2013, z. 8, poz. 63 ).
Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że:
- zarządzenie wykonania kary wydane zostało na podstawie art. 75 § 2 k.k., ponieważ skazany w okresie próby uchylał się od obowiązku alimentacji, a zatem było ono fakultatywne,
- postanowienia, zarówno Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 lutego 2015 r., który wydawał postanowienie o zarządzeniu wykonania kary, jak też Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 września 2015 r., który rozpoznawał zażalenie na to postanowienie, wstrzymały wykonanie swoich orzeczeń,
- zarządzenie wykonania zawieszonej skazanemu kary nie mogło nastąpić później niż 14 lipca 2015 r., bowiem w tym czasie minęło 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,
- postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania kary uprawomocniło się na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w K. w dniu 4 września 2015, a więc po upływie 2 lat zawieszenia kary oraz (dalszych) 6 miesiącach od zakończenia okresu próby.
W swietle tych faktów należało podzielić wszystkie zarzuty zawarte kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego i uznać, że w sprawie doszło do przedawnienia wykonania kary i dlatego, na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wobec skazanego K.S. należało umorzyć.
Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono, jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI