Orzeczenie · 2021-10-05

V KK 333/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-10-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości i porządkowi publicznemuWysokanajwyższy
przedawnieniekasacjasąd najwyższynotariuszczynny żalpostępowanie karnenieumyślnośćczyn z art. 231 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w S. o umorzeniu postępowania karnego przeciwko P. C. o czyn z art. 231 § 1 i 3 k.k. z powodu przedawnienia karalności. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, uznając, że czyn popełniony 9 lipca 2013 r. uległ przedawnieniu z uwagi na upływ 5-letniego terminu karalności. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 98 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., poprzez zaniechanie prawidłowej kontroli odwoławczej i nienależyte rozważenie zarzutu obrazy art. 102 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i art. 303 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Podkreślił, że postanowienie o wszczęciu śledztwa z dnia 14 listopada 2013 r., które dotyczyło czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., wyznaczyło ramy historycznego zdarzenia. Wszczęcie tego postępowania, zgodnie z art. 102 k.k., przerwało bieg terminu przedawnienia. Sąd wskazał, że późniejsze zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego P. C. na art. 231 § 1 i 3 k.k. nie wpływają na przerwanie biegu przedawnienia, o ile mieszczą się w ramach pierwotnie wyznaczonego zdarzenia historycznego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności, w szczególności wpływu wszczęcia postępowania przygotowawczego i zmian kwalifikacji prawnej czynu na bieg terminu przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pierwotne wszczęcie postępowania dotyczyło innego czynu, ale w ramach tego samego zdarzenia historycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. przerwało bieg terminu przedawnienia dla czynu z art. 231 § 1 i 3 k.k., który został ostatecznie zarzucony oskarżonemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania przygotowawczego w dniu 14 listopada 2013 r. przerwało bieg terminu przedawnienia karalności czynu, nawet jeśli jego kwalifikacja prawna uległa zmianie w toku postępowania, o ile mieści się on w ramach historycznego zdarzenia wyznaczonego pierwotnym postanowieniem o wszczęciu śledztwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o wszczęciu śledztwa wyznacza ramy historycznego zdarzenia. Wszczęcie postępowania w sprawie o oszustwo (art. 286 k.k.) obejmowało swoim zakresem również czynności notariusza związane z zawarciem umowy dożywocia. Zgodnie z art. 102 k.k., wszczęcie postępowania w okresie biegu terminu przedawnienia skutkuje jego przerwaniem. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu na art. 231 k.k. nie wpływa na ten skutek, o ile czyn ten mieści się w ramach pierwotnie wyznaczonego zdarzenia historycznego.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę odwoławczą postanowienia o umorzeniu postępowania z powodu przedawnienia, uwzględniając zarzut obrazy prawa materialnego dotyczącego przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie przeprowadził prawidłowej kontroli, ponieważ nie stwierdził naruszenia prawa materialnego (art. 102 k.k.) i wadliwej wykładni art. 303 k.p.k. przez sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest dotknięte naruszeniem art. 433 § 2 k.p.k., ponieważ kontrola odwoławcza nie doprowadziła do stwierdzenia wadliwości orzeczenia sądu pierwszej instancji w zakresie przedawnienia i wykładni przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (25)

Główne

k.k. art. 231 § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 101 § 1 pkt 4

Kodeks karny

k.k. art. 102

Kodeks karny

Wszczęcie postępowania w okresie biegu terminu przedawnienia przerywa jego bieg.

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 98

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 34 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 332 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 413 § 2 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 314

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 399 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. poz. 189 art. 2

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny

Dz. U. 1991, nr 22, poz. 92 art. 80 § 2

Ustawa Prawo o notariacie

Dz. U. 1991, nr 22, poz. 92 art. 81

Ustawa Prawo o notariacie

Dz. U. 1991, nr 22, poz. 92 art. 86

Ustawa Prawo o notariacie

Dz. U. 2017, poz. 1206 art. 106

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury

Dz. U. 2017, poz. 1206 art. 107

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania przygotowawczego przerwało bieg terminu przedawnienia. • Sąd odwoławczy nie przeprowadził prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia. • Zmiana kwalifikacji prawnej czynu nie wpływa na przerwanie biegu przedawnienia, jeśli mieści się w ramach historycznego zdarzenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym • zaskarżone postanowienie dotknięte jest podniesionym trafnie w kasacji naruszeniem prawa procesowego • nie może budzić wątpliwości prawidłowość regulacji porządkowych • przestępstwo [...] to zdarzenie historyczne, będące w orbicie zainteresowania organów ścigania • nie jest w ogóle przewidziane w jego [postępowania przygotowawczego] toku wydawanie kolejnego postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności, w szczególności wpływu wszczęcia postępowania przygotowawczego i zmian kwalifikacji prawnej czynu na bieg terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pierwotne wszczęcie postępowania dotyczyło innego czynu, ale w ramach tego samego zdarzenia historycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia karalności i jego wpływu na postępowanie karne, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy proceduralne w kontekście ochrony praw oskarżonego i interesu publicznego.

Przedawnienie karne: Czy wszczęcie śledztwa chroni przed upływem czasu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst