V KK 323/24

Sąd Najwyższy2024-10-23
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńrecydywamandat karnykara aresztuSąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za wykroczenie, uznając, że mandat karny nie może stanowić podstawy do orzeczenia recydywy szczególnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego K. P. za wykroczenie z art. 60³ § 1 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył karę 30 dni aresztu, przyjmując recydywę szczególną na podstawie 21 mandatów karnych. Sąd Najwyższy uznał, że mandat karny nie może być podstawą do orzeczenia recydywy szczególnej, gdyż nie jest to prawomocny wyrok sądu. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionej K. P., która została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku za wykroczenie z art. 60³ § 1 k.w. Sąd pierwszej instancji uznał obwinioną za winną popełnienia zarzucanego czynu, ustalając dodatkowo, że popełniła go w warunkach recydywy szczególnej wielokrotnej, na podstawie 21 mandatów karnych nałożonych za podobne wykroczenia. W konsekwencji wymierzono jej karę 30 dni aresztu. Prokurator Generalny w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 38 § 1 k.w., wskazując, że mandat karny nie może stanowić podstawy do orzeczenia recydywy wykroczeniowej, która umożliwia nadzwyczajne obostrzenie kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podzielając stanowisko Prokuratora Generalnego. Podkreślono, że podstawą recydywy szczególnej może być jedynie ukaranie wynikające z prawomocnego wyroku sądu, a nie mandat karny. W związku z tym stwierdzono rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem przedstawionych uwag prawnych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, mandat karny nie może stanowić podstawy do orzeczenia recydywy szczególnej.

Uzasadnienie

Postępowanie mandatowe jest odrębne od postępowania sądowego i nie może prowadzić do konsekwencji prawnych wykraczających poza mandat, w tym do obostrzenia kary na podstawie recydywy szczególnej. Podstawą recydywy jest prawomocny wyrok sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniona (w sensie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 60³ § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy prowadzenia sprzedaży poza miejscem wyznaczonym przez właściwe organy gminy.

k.w. art. 38 § § 1

Kodeks wykroczeń

Definiuje recydywę szczególną wielokrotną, która umożliwia nadzwyczajne obostrzenie kary, w tym orzeczenie kary aresztu. Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą tej recydywy może być jedynie prawomocny wyrok sądu, a nie mandat karny.

Pomocnicze

k.w. art. 19

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w przypadku jej oczywistej zasadności.

k.w. art. 96 § § 1b-§1bc

Kodeks wykroczeń

Normuje podwyższenie górnego poziomu kary grzywny w przypadku co najmniej dwukrotnego ukarania za poszczególne kategorie wykroczeń, co pośrednio podkreśla odrębność trybu mandatowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mandat karny nie może stanowić podstawy do orzeczenia recydywy szczególnej w rozumieniu art. 38 § 1 k.w.

Godne uwagi sformułowania

mandat karny nie może stanowić podstawy recydywy wykroczeniowej postępowanie mandatowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania sądowego i nie może prowadzić do innych pozamandatowych konsekwencji prawnych brak było podstaw do przyjęcia popełnienia przez obwinioną wykroczenia w ramach recydywy szczególnej

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 38 § 1 k.w. w kontekście podstaw recydywy szczególnej, zwłaszcza w sprawach, gdzie podstawą miałyby być mandaty karne."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń i możliwości stosowania art. 38 k.w. w oparciu o mandaty karne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe rozumienie przepisów dotyczących recydywy, szczególnie w kontekście odróżnienia postępowania mandatowego od sądowego. Ma praktyczne znaczenie dla wielu osób karanych mandatami.

Czy mandat karny może prowadzić do kary aresztu? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KK 323/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
K. P.
,
obwinionej z art. 60
3
§ 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 23 października 2024 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionej
od wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku
z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt X W 1734/23,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Południe w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
K. P. została obwiniona o to, że: w dniu 09.06.2023 r., o godzinie 13:50, w G. przy ulicy D. przy Z., prowadziła sprzedaż serków wędzonych, obwarzanków oraz chleba ze smalcem na terenie należącym do Gminy Miasta G., poza miejscem do tego wyznaczonym przez właściwe organy gminy;
tj. o wykroczenie z art. 60
³
§ 1 k.w.
Wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt X W 1734/23, obwiniona została uznana za winną popełnienia zarzucanego jej wykroczenia, z tym dodatkowym ustaleniem, że popełniła go w ciągu dwóch lat od ostatniego ukarania co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenie umyślne w ramach szczegółowo opisanych w sentencji wyroku 21 mandatów karnych za wykroczenia z art. 60
³
§ 1 k.w., tj. wykroczenia z art. 60
³
§ 1 k.w.
w zw. z art. 38 § 1 k.w., za które – na podstawie art. 60
³
§ 1 k.w. w zw. z art. 38 § 1 k.w. w zw. z art. 19 k.w. – wymierzono jej karę 30 dni aresztu.
Wyrok Sądu pierwszej instancji nie został zaskarżony przez którąkolwiek ze stron i uprawomocnił się w dniu 4 października 2023 r. (k.121).
Pismem z dnia 17 lipca 2024 r. kasację od ww. wyroku Sądu Rejonowego na korzyść obwinionej wniósł Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 38 § 1 k.w., poprzez przyjęcie, iż przypisany obwinionej czyn został popełniony w warunkach, opisanej w przywołanym przepisie, recydywy szczególnej wielokrotnej i wymierzenie K. P., na podstawie art. 60
³
§ 1 k.w. w zw. z art. 38 § 1 k.w. w zw. z art. 19 k.w., kary 30 dni aresztu, w sytuacji gdy przypisanego jej zachowania wymieniona dopuściła się będąc wprawdzie uprzednio wielokrotnie ukaraną, jednakże jedynie w drodze mandatów karnych, nałożonych za podobne wykroczenia umyślne kwalifikowane z art. 60
³
§ 1 k.w., gdzie mandat karny nie może stanowić podstawy recydywy wykroczeniowej, przewidzianej w art. 38 k.w., umożliwiającej nadzwyczajne obostrzenie kary poprzez wymierzenie kary aresztu za wykroczenie, które nie jest zagrożone takim rodzajem kary.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Południe w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie wskazano w kasacji, że podstawą recydywy szczególnej, określonej w art. 38 k.w. może stanowić jedynie ukaranie wynikające z treści prawomocnego wyroku sądu, nie zaś mandat karny nakładany w postępowaniu mandatowym. Stanowisko to jest od dawna prezentowane w orzecznictwie, w którym podkreśla się m.in., że „postępowanie mandatowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania sądowego  i nie może prowadzić do innych pozamandatowych konsekwencji prawnych” (
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2017 r., IV KK 55/17, OSNKW 2018/2/12, LEX nr 2401082; zob. też np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2007 r., II KK 247/07, LEX nr 340549; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2005 r., II KK 118/05, OSNwSK 2005/1/978, LEX nr 160637
), zwłaszcza w perspektywie konsekwencji recydywy szczególnej, z art. 38 k.w., która stwarza możliwość nadzwyczajnego orzeczenia kary aresztu za jakiekolwiek wykroczenie, choćby było zagrożone karą łagodniejszą. Warto też zauważyć, że odrębność trybu mandatowego w kontekście pojęcia recydywy potwierdza także regulacja art. 96 § 1b-§1bc, normująca podwyższenie górnego poziomu kary grzywny w przypadku co najmniej dwukrotnego ukarania za poszczególne kategorie wykroczeń.
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że w realiach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do przyjęcia popełnienia przez obwinioną wykroczenia w ramach recydywy szczególnej, określonej w art. 38 k.w. Zastosowanie tego przepisu skutkujące wymierzeniem K. P.  kary aresztu stanowiło zatem niewątpliwie rażące naruszenie powołanego przepisu, mające co oczywiste – istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Wobec stwierdzenia podniesionego przez Prokuratora Generalnego uchybienia konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Południe w Gdańsku do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zaprezentowanych powyżej uwag.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[ms]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę