V KK 323/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego w sprawie J.Z., skazanego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 k.k.) oraz mimo cofniętych uprawnień (art. 180a k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wcześniejsze skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia czynu i wyrokowania. Ponadto, zarzucono wadliwe zastosowanie art. 180a k.k., gdyż decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wygasła przed datą popełnienia zarzucanego czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, sąd stwierdził, że zatarcie skazania z wyroku VII K 294/15 nastąpiło z dniem 6 listopada 2019 r., co uniemożliwiało kwalifikację czynu z art. 178a § 4 k.k. w dacie popełnienia czynu (11 marca 2021 r.). W odniesieniu do drugiego zarzutu, sąd wskazał, że decyzja Starosty o cofnięciu uprawnień wygasła z dniem 24 kwietnia 2019 r., a zatem prowadzenie pojazdu w dniu 11 marca 2021 r. nie stanowiło niestosowania się do tej decyzji, lecz wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań (art. 76 k.k.) w kontekście kwalifikacji czynów z art. 178a § 4 k.k. oraz stosowania art. 180a k.k. w przypadku wygasłych decyzji o cofnięciu uprawnień.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami popełnienia czynów, zatarcia skazań i wygaśnięcia decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zatarcie skazania z mocy prawa za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zatarcie skazania z mocy prawa uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k., jeśli nastąpiło ono przed datą popełnienia czynu lub wyrokowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przeszkodą do przyjęcia surowszej odpowiedzialności z art. 178a § 4 k.k. jest zatarie z mocy prawa wcześniejszego skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, jeśli nastąpiło ono w dacie wyrokowania lub popełnienia czynu.
Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego po wygaśnięciu decyzji o cofnięciu uprawnień wypełnia znamiona przestępstwa z art. 180a k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie pojazdu po wygaśnięciu decyzji o cofnięciu uprawnień nie wypełnia znamion art. 180a k.k., a stanowi jedynie wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 180a k.k. penalizuje niestosowanie się do decyzji o cofnięciu uprawnień. Jeśli decyzja ta wygasła, prowadzenie pojazdu bez uprawnień nie jest już niestosowaniem się do niej, lecz stanowi wykroczenie.
Jakie są zasady zatarcia skazań w przypadku orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów wydłuża okres zatarcia skazania zgodnie z art. 76 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zatarcie skazania z wyroku VII K 294/15, który zawierał zakaz prowadzenia pojazdów, nastąpiło z datą 25 kwietnia 2019 r. (po zakończeniu okresu zakazu). Jednakże, ze względu na inne skazanie, łączny termin zatarcia nastąpił z dniem 6 listopada 2019 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Odpowiedzialności karnej podlega sprawca, który w czasie popełnienia czynu z § 1 był już wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo za inne wskazane przestępstwa popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo czynu z § 1 dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Odpowiedzialności karnej podlega sprawca, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
k.k. art. 76 § 1
Kodeks karny
Zasada zatarcia skazania z mocy prawa po upływie określonego czasu.
k.k. art. 76 § 2
Kodeks karny
Okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów wydłuża okres zatarcia skazania.
k.k. art. 108
Kodeks karny
Możliwość jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zastosowano w zw. z art. 178a § 4 k.k. i art. 180a k.k. - zasada kumulacji przepisów.
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
Zastosowano w zw. z art. 178a § 4 k.k. - wymierzenie kary na podstawie przepisu, którego znamiona zostały wyczerpane.
k.k. art. 42 § 3
Kodeks karny
Orzeczenie środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
Orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie kasacji na korzyść skazanego.
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
Kwalifikacja czynu jako wykroczenia prowadzenia pojazdu mechanicznego bez wymaganych uprawnień.
k.k. art. 355 § 2
Kodeks karny
Przywołany w kontekście przestępstw, których popełnienie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może stanowić podstawę do kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.
k.k. art. 173
Kodeks karny
Przywołany w kontekście przestępstw, których popełnienie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może stanowić podstawę do kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.
k.k. art. 174
Kodeks karny
Przywołany w kontekście przestępstw, których popełnienie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może stanowić podstawę do kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.
k.k. art. 177
Kodeks karny
Przywołany w kontekście przestępstw, których popełnienie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może stanowić podstawę do kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatarcie skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przed datą popełnienia czynu. • Wygasnięcie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami przed datą popełnienia czynu. • Niewypełnienie znamion art. 178a § 4 k.k. z powodu zatarcia skazania. • Niewypełnienie znamion art. 180a k.k. z powodu wygaśnięcia decyzji o cofnięciu uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
przeszkodą do przyjęcia wobec sprawcy ... surowszej odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k., jest fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania • przeszkody do zakwalifikowania zachowania z art. 178a § 4 k.k. nie stanowi zatarcie z mocy prawa w dacie wyrokowania skazania, którego częścią było orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jeżeli będący przedmiotem osądu czyn określony w art. 178a § 1 k.k. był popełniony w czasie obowiązywania orzeczonego zakazu • warunkiem sine qua non odpowiedzialności za przestępstwo o znamionach opisanych w art. 180a k.k. jest po pierwsze istnienie w obiegu prawnym decyzji właściwego organu pozbawiającej sprawcę uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a po drugie zignorowanie jej przez sprawcę. • brak decyzji oznacza, że nie może zostać wypełnione znamię omawianego występku. • prowadzenie pojazdu mechanicznego po zakończeniu okresu wskazanego w decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi (co równoznaczne jest z nieistnieniem decyzji o cofnięciu uprawnień w obiegu prawnym), bez ich uprzedniego odzyskania, nie może być traktowane jako niestosowanie się do decyzji organu o ich cofnięciu, lecz jedynie jako prowadzenie pojazdu mechanicznego bez posiadania uprawnień, co nie wyczerpuje znamion występku z art. 180a k.k., a stanowi jedynie wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
przewodniczący, sprawozdawca
Adam Roch
członek
Igor Zgoliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań (art. 76 k.k.) w kontekście kwalifikacji czynów z art. 178a § 4 k.k. oraz stosowania art. 180a k.k. w przypadku wygasłych decyzji o cofnięciu uprawnień."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami popełnienia czynów, zatarcia skazań i wygaśnięcia decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie dat i skutków prawnych (zatarcie skazania, wygaśnięcie decyzji) dla prawidłowej kwalifikacji czynu. Pokazuje pułapki proceduralne i materialne w prawie karnym.
“Czy jazda po alkoholu po zatarciu skazania to nadal przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.