V KK 320/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanych A.P. i S.S. o wyłączenie sędziego SN Z.K. od udziału w sprawie kasacyjnej sygn. akt V KK 320/24. Obrońca argumentował, że status sędziego Z.K. uzyskany w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłby do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego, a także do uznania sądu za nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek obrońcy bez rozpoznania, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że zasadnicza część przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów nie mogła zostać rozpoznana w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd wskazał, że art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis wobec art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uwzględniając okoliczności jego powołania. Podkreślono, że taka regulacja jest późniejsza i ma skutek derogujący. Przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 22/19, który uznał przepisy k.p.k. za niezgodne z Konstytucją w zakresie dopuszczania rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania przez Prezydenta RP na wniosek KRS. Sąd zaznaczył, że art. 29 § 5 uSN wprowadza wyjątkową możliwość oceny wpływu okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego, ale obwarował ją wymogami formalnymi i gwarancjami ochrony sędziego. Konieczne jest wykazanie, że wątpliwości dotyczące powołania sędziego mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie, a zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego. Ponieważ wnioskodawca oparł się na argumentach systemowych związanych z powołaniem sędziego i nie wykazał konkretnych wątpliwości w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy, wniosek uznano za niedopuszczalny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście tzw. reformy sądownictwa i statusu sędziów powołanych w nowym trybie.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym i jego relacji do przepisów k.p.k. oraz ustawy o SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na argumentach dotyczących wadliwości jego powołania w następstwie procedury przed Krajową Radą Sądownictwa, może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy i powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis wobec art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uwzględniając okoliczności jego powołania. Argumentacja dotycząca wadliwości powołania sędziego nie może być rozpoznawana w trybie ogólnym art. 41 § 1 k.p.k., a wymaga spełnienia szczególnych wymogów formalnych i wykazania konkretnych wątpliwości co do bezstronności w danej sprawie.
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., może być uznany za wyłączonego od rozpoznania sprawy z powodu naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC lub nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek opiera się wyłącznie na systemowych argumentach dotyczących powołania, a nie na konkretnych okolicznościach sprawy wywołujących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że możliwość badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście jego powołania (art. 29 § 5 uSN) jest przepisem szczególnym, który wymaga wykazania, że wątpliwości mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności przy rozpoznawaniu danej sprawy. Zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup sędziów. Wnioskodawca nie wykazał takich konkretnych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
uSN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dopuszcza badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie może być stosowany do rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania, gdyż jest to uregulowane przepisami szczególnymi.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej podstawy odwoławczej.
uSN art. 29 § § 21
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przyznaje sędziemu prawo do złożenia odwołania w przypadku uwzględnienia wniosku o jego wyłączenie.
u.KRS art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Dotyczy sposobu wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, co było kontekstem dla argumentacji obrońcy.
p.u.s.p. art. 74¹
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu przed radcami prawnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na systemowych wadach powołania, jest niedopuszczalny z mocy ustawy i nie może być rozpoznawany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy dotycząca naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego oraz nienależytej obsady sądu w związku z powołaniem sędziego Z.K. przez KRS.
Godne uwagi sformułowania
wniosek obrońcy skazanych A.P. i S.S. o wyłączenie SSN Z.K. pozostawić bez rozpoznania • wniosek [...] jako niedopuszczalny z mocy ustawy należało pozostawić bez rozpoznania • zasadnicza część przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów nie mogła zostać rozpoznana w trybie 41 § 1 k.p.k. • art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym [...] stanowi lex specialis względem art. 41 § 1 k.p.k. • Konsekwencją zaprezentowanej wykładni jest zatem stwierdzenie niedopuszczalności zastosowania art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, w której z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowania po powołaniu • podnoszone natomiast zarzuty nie mogą mieć nadto charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący
Z.K.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście tzw. reformy sądownictwa i statusu sędziów powołanych w nowym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym i jego relacji do przepisów k.p.k. oraz ustawy o SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sądownictwa i prawidłowością powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy sędzia SN powołany po reformie może orzekać? Sąd Najwyższy rozstrzyga wniosek o wyłączenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.