V KK 319/03

POSTANOWIENIE Dnia 1 sierpnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Przemysław Grajzer Protokolant: protokolant sądowy Sylwester Leńczuk przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. Anny Oszwałdowskiej-Kocur po rozpoznaniu w sprawie T. U. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) r., w sprawie o sygn. (...) w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania w R. w dalszym ciągu kary 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i zastosowaniu tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy od dnia przekroczenia granicy na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienia UZASADNIENIE T. U. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Koronnego w B. z dnia (...) roku o sygnaturze (...) na karę 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo spowodowania śmierci w wyniku pobicia. Na poczet kary zaliczono okres aresztowania w ilości 185 dni. Decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Z. i I. z dnia 4 maja 2021 roku (znak sprawy: (...) ) T. U. został wydalony ze Z. i I. ze stałym zakazem wjazdu. Na T. U. nałożono obowiązek niezwłocznego opuszczenia Z. i I. , przy czym zakaz wjazdu zaczyna obowiązywać od chwili, kiedy opuści on jej terytorium. T. U. rozpoczął wykonywanie orzeczonej wobec niego kary 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności na terytorium Z. i I. . Wnioskiem z dnia (...) roku Minister Sprawiedliwości zwrócił się do Sądu Okręgowego w P. o wydanie postanowienia w przedmiocie prawnej dopuszczalności przejęcia do dalszego wykonania w P. kary 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec obywatela polskiego T. U. wyrokiem Sądu Koronnego w B. z dnia (...) roku o sygnaturze (...) oraz o rozważenie – w przypadku stwierdzenia dopuszczalności przejęcia orzeczenia do wykonania w P. – zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. T. U. w pisemnym oświadczeniu wskazał, że nie chce odbywać kary pozbawienia wolności na terytorium R. . Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia (...) r. w sprawie (...) orzekł o prawnej dopuszczalności przejęcia do wykonania w R. w dalszym ciągu kary 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Koronnego w B. z dnia (...) roku o sygnaturze (...) wobec obywatela polskiego T. U. . Nadto w pkt 2 zastosował wobec T. U. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 trzech miesięcy od dnia przekroczenia przez niego granicy R. . Zażalenie na powyższe postanowienia złożył obrońca skazanego. Postanowieniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a w szczególności art. 611b § 1 pkt 3 k.p.k. , polegającą na orzeczeniu o dopuszczalności przejęcia orzeczenia do wykonania w R. , mimo że skazany nie wyraził na to zgody. Obrońca wskazywał również na przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. na prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczenia się. Ponadto obrońca zarzucił naruszenie przepisów stanowiących podstawę stosowania tymczasowego aresztowania. Stawiając tak sformułowany zarzut, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie o niedopuszczalności przejęcia orzeczenia do wykonania i uchylenie stosowanego tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego T. U. nie było zasadne i nie mogło zostać uwzględnione. Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd Okręgowy w P. nie uchybił przepisom prawa znajdującym zastosowanie w tym przypadku, a dokonując ustaleń faktycznych i prawnych w należyty sposób uwzględnił dokumenty dołączone do wniosku Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 maja 2022 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wyroku Centralnego Sądu Karnego z dnia (...) r., sygn. akt (...) , obywatel polski T. U. skazany został za przestępstwo spowodowania śmierci na 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania w wymiarze 185 dni. Jednocześnie decyzją Nakazu Deportacji z dnia 4 maja 2021 r. (nr (...) ) orzeczono, iż T. U. został zobowiązany do opuszczenia Z. oraz zakazano mu ponownego wjazdu do Z. (k.59). Z treści wyżej wymienionych dokumentów wynikało, iż zarówno wyrok skazujący, jak i Nakaz deportacji Sekretarza S. w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych są prawomocne. Ponadto do akt sprawy dołączono protokół przesłuchania skazanego przed Sądem, zawierający stanowisko skazanego w przedmiocie przejęcia wymierzonej mu kary pozbawienia wolności do wykonania na terytorium R. . Wynika z niego, że T. U. oświadczył pisemnie, że nie chce, aby orzeczona wobec niego w Z. kara wykonywana była w P. . Fakt ten motywował gorszymi warunkami w p. placówkach penitencjarnych oraz strachem przed rodziną ofiary, która będzie próbowała do niego dotrzeć w P. (k.69). Zarówno przepis art. 3 ust. 1 lit. d) Konwencji o przekazywaniu osób skazanych , sporządzonej w S. dnia 21 marca 1983 r. (Dz.U. z 1995 r. nr 51, poz. 279), w oparciu o którą toczy się niniejsze postępowanie, jak również przepis art. 611b § 1 pkt 3) polskiego Kodeksu postępowania karnego , jako warunek dopuszczalności przejęcia do wykonania prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności ustanawiają zgodę skazanego na takie przejęcie. Podkreślenia wymaga jednak, co akcentował Sąd I instancji, iż R. i Z. są stronami Protokołu dodatkowego do Konwencji o przekazywaniu osób skazanych , sporządzonego w S. dnia 18 grudnia 1997 r. (Dz.U. z 2000 r. nr 43, poz. 490), który w art. 3 ust. 1 stanowi, że na wniosek państwa skazania, państwo wykonania może postanowić o przejęciu skazanego bez jego zgody, o ile wyrokiem skazującym lub decyzją administracyjną będącą jego następstwem orzeczono wydalenie, przewiezienie do granicy państwa lub jakikolwiek inny środek ustanawiający zakaz przebywania skazanego na terytorium państwa skazania, po zwolnieniu z zakładu karnego. Powołany przepis Protokołu dodatkowego, jako przepis szczególny, wyłącza stosowanie przepisów Konwencji w zakresie objętym swym unormowaniem, w tym zwłaszcza w odniesieniu do konieczności uzyskania zgody skazanego na przekazanie w przypadku orzeczenia wydalenia go z kraju skazania. Wskazać ponadto należy, iż art. 3 powołanego protokołu dodatkowego, jako uregulowanie zawarte w ratyfikowanej umowie międzynarodowej, ma pierwszeństwo w stosowaniu przed przepisem prawa krajowego dotyczącym tej samej materii, tj. art. 611b § 1 pkt 3) k.p.k. , co potwierdza także brzmienie art. 615 § 2 k.p.k. Tak też jednolicie ujmowano to w judykaturze, począwszy od postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2004 r. (sygn. V KK 319/03, OSNKW 2004, z. 3, poz. 27). Z tego też powodu, zarzut podniesiony w zażaleniu obrońcy skazanego, tj. obraza przepisu art. 611b § 1 pkt 3) k.p.k. , nie mógł zostać uznany za trafny. Bez znaczenia są przy tym przepisy zawarte w unijnych dyrektywach, które również znajdują zastosowanie do obywateli U. przebywających na terenie W. , bowiem nie dotyczą one szczególnych przypadków jak przekazywanie między państwami osób skazanych. Odnośnie podstaw tymczasowego aresztowania to wręcz niezbędnym jest zapewnienie możliwości transportu skazanego do P. i osadzenie go w zakładzie karnym do czego niezbędne jest tymczasowe aresztowanie. Wprost również mówi o tej konieczności art. 11 ust. 2 wyżej wymienionej Konwencji, który wskazuje na konieczność zastosowania środków zapewniających obecność skazanego w Państwie wykonania. Zważyć należy, że T. U. ma do odbycia surową karę 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której dalsza część ma być odbyta w polskim zakładzie karnym. Ten fakt sam w sobie tworzy zagrożenie, że bez tymczasowego aresztowania skazany będzie destabilizował tok postepowania, a wręcz wobec postawy skazanego można przypuszczać, że wykonanie pozostałej części kary będzie znacznie utrudnione, a skazany będzie się ukrywać. Oczywistym jest, że tylko tymczasowe aresztowanie umożliwi skuteczny transport skazanego do P. i jego osadzenie w zakładzie karnym, mając na względzie ciążący na nim wymiar kary. W tym stanie rzeczy zarzuty obrońcy należało uznać za bezzasadne i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. P. G. Pouczenie Niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.