V KK 316/12

Sąd Najwyższy2012-11-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuWysokanajwyższy
imprezy masowezakaz wstępuznieważenieustawa o bezpieczeństwie imprez masowychkodeks karnykasacjaSąd Najwyższyprawo karne procesoweprawo karne materialne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w D. z powodu zastosowania środka karnego (zakazu wstępu na imprezy masowe) na okres krótszy niż minimalny ustawowy, naruszając tym samym prawo materialne.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w D., zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego. Sąd Rejonowy, wydając wyrok skazujący bez rozprawy, uwzględnił wniosek oskarżonego o orzeczenie zakazu wstępu na imprezy masowe na okres 1 roku, podczas gdy minimalny ustawowy okres wynosi 2 lata. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błąd sądu pierwszej instancji w stosowaniu przepisów dotyczących środków karnych oraz na zbędność niektórych rozstrzygnięć dotyczących warunkowego zawieszenia kar.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w D., który skazał K. S. za naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych oraz znieważenie grupy ludności z powodu przynależności wyznaniowej. Sąd Rejonowy, działając na wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy, orzekł wobec niego zakaz wstępu na imprezy masowe na okres 1 roku. Prokurator Generalny zarzucił, że jest to rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ minimalny okres zakazu określony w art. 43 § 1 k.k. wynosi 2 lata. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, uznając kasację za oczywiście zasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Rejonowy nie był uprawniony do zaakceptowania wniosku stron, który naruszał przepisy prawa materialnego, a powinien był zwrócić stronom uwagę na wadę prawną lub skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zbędność warunkowego zawieszenia kar jednostkowych przy jednoczesnym orzeczeniu kary łącznej z warunkowym zawieszeniem oraz na bezprzedmiotowość zaliczania okresu zatrzymania na poczet kary z warunkowym zawieszeniem wykonania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec środka karnego na okres krótszy niż minimalny ustawowy, nawet jeśli taki wniosek został uzgodniony z oskarżonym. W takiej sytuacji sąd powinien zwrócić stronom uwagę na wadę prawną lub skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Rejonowy naruszył art. 43 § 1 k.k., orzekając zakaz wstępu na imprezy masowe na okres 1 roku, podczas gdy ustawa przewiduje minimalny okres 2 lat. Sąd nie był uprawniony do zaakceptowania wniosku stron przekraczającego granice prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (15)

Główne

u.b.i.m. art. 60 § 1

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych

k.k. art. 257

Kodeks karny

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 39 § 2c

Kodeks karny

k.k. art. 41b

Kodeks karny

u.b.i.m. art. 66

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

u.o.w.k. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy orzekł środek karny (zakaz wstępu na imprezy masowe) na okres 1 roku, podczas gdy minimalny ustawowy okres wynosi 2 lata, co stanowi naruszenie art. 43 § 1 k.k. Sąd Rejonowy nie był uprawniony do zaakceptowania wniosku prokuratora i oskarżonego, który przekraczał granice określone prawem materialnym, w trybie art. 335 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy postąpił wbrew uregulowaniu zawartemu w art. 43 § 1 k.k., zgodnie z którym zakaz ten orzeka się w granicach od lat dwóch do sześciu. Sąd nie może bowiem zaakceptować wniosku prokuratora, który przekracza granice określone prawem materialnym. Na marginesie tylko, Sąd Najwyższy zwraca uwagę na zbędność niektórych rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym kasacją wyroku Sądu Rejonowego, a dotyczących warunkowego zawieszenia kar jednostkowych (...) przy jednoczesnym orzeczeniu warunkowo zawieszonej kary łącznej, jak również związanych z zaliczeniem okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet tego rodzaju kary. Z kolei bezprzedmiotowym zabiegiem jest zaliczanie w wyroku okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet kary orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Józef Dołhy

członek

Dariusz Czajkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania środków karnych w trybie art. 335 § 1 k.p.k., w szczególności zakazu wstępu na imprezy masowe, oraz zasady stosowania warunkowego zawieszenia kar w zbiegu realnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka karnego w trybie konsensualnym i stosowania warunkowego zawieszenia kar w zbiegu realnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów prawnych, nawet w procedurach uproszczonych, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Błąd w procedurze skazania: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za zbyt krótki zakaz wstępu na imprezy masowe.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 316/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący)
‎
SSN Józef Dołhy
‎
SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca)
Protokolant Barbara Kobrzyńska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga,
‎
w sprawie
K. S.
‎
skazanego z art. 60 ust.1 ustawy z dn. 20 marca 2009r., o bezpieczeństwie imprez masowych oraz z art. 257 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 28 listopada 2012 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w D.
‎
z dnia 16 marca 2012 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w D. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
K. S. został oskarżony o to, że;
I)
w dniu 20 sierpnia 2011 r. w B. w czasie trwania imprezy sportowej – meczu piłki nożnej rozgrywanego pomiędzy drużynami /…/ wdarł się na teren, na którym rozgrywane były zawody sportowe – na murawę boiska to jest o czyn z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych,
II)
w dniu 20 sierpnia 2011 r. w B. publicznie znieważył grupę ludności z powodu jej przynależności wyznaniowej w ten sposób, że podczas meczu piłki nożnej rozgrywanego pomiędzy drużynami /…/ wykrzykiwał słowa „Jude Raus”, to jest o czyn z art. 257 k.k.
Wyrokiem z dnia 16 marca 2012r. Sąd Rejonowy w D.:
I.
oskarżonego K. S. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku, to jest przestępstwa z art. 60 ust. 1 Ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o Bezpieczeństwie Imprez Masowych i za to na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o Bezpieczeństwie Imprez Masowych wymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
II.
na podstawie art.69 § 1 i 2 k.k. i art.70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej w punkcie I części dyspozytywnej wyroku wobec oskarżonego K. S. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;
III.
oskarżonego K. S. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II. części wstępnej wyroku tj. występku z art. 257 k.k. i za to na podstawie art. 257 k.k. wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV.
na podstawie art.69 § 1 i 2 k.k. i art.70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej w punkcie III części dyspozytywnej wyroku wobec oskarżonego K. S. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata;
V.
na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonego K. S. w punkcie I. i III. części dyspozytywnej wyroku kary pozbawienia wolności łączy i wymierza karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
VI.
na podstawie art.69 § 1 i 2 k.k. i art.70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego K. S. kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 (dwa);
VII.
na podstawie art. 39 pkt 2c k.k. w zw. z art. 41b k.k. i art. 66 ustawy z dnia 20 marca 2009 roku o bezpieczeństwie imprez masowych orzeka wobec oskarżonego K. S. środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezy masowe na okres 1 (jednego) roku, połączonego z obowiązkiem osobistego stawiennictwa w miejscu określonym przez właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania osoby skazanej Komendanta Powiatowego Policji w czasie trwania meczów piłki nożnej na terenie powiatu dzierżoniowskiego przez drużynę seniorów klubu piłkarskiego „B." oraz przez I drużynę seniorów Miejskiego Zakładowego Klubu Sportowego /…/;
VIII.
na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres jego zatrzymania w dniu 25 sierpnia 2011 roku, przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności odpowiada jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
IX.
na podstawie art. 627 k.p.k. zasądza od oskarżonego K. S. na rzecz Skarbu Państwa z tytułu wydatków kwotę 90 złotych, a na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych wymierza opłatę w kwocie 180 złotych.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił on temu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwie sformułowanego wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczeniu wobec oskarżonego K. S., za popełnienie przestępstw określonych w art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 62, poz. 504, z późn. zm.) i w art. 257 k.k., uzgodnionego z nim środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezy masowe, w następstwie czego doszło do rażącego naruszenia przepisu praw materialnego – art. 43 § 1 k.k. bowiem uzgodniony zakaz został orzeczony na okres 1 roku, to jest poniżej dolnej ustawowej granicy na jaki powyższy środek karny może być orzeczony.
Stawiając powyższe zarzuty Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Orzekając wobec K. S. środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezę masową na okres jednego roku, Sąd Rejonowy postąpił wbrew uregulowaniu zawartemu w art. 43 § 1 k.k., zgodnie z którym zakaz ten orzeka się w granicach od lat dwóch do sześciu. Ponieważ wniosek o wymierzenie środka karnego w wymiarze jednego roku był przedmiotem  uzgodnienia, o którym mowa w art. 335 § 1 k.p.k., zawartego pomiędzy prokuratorem a oskarżonym, Sąd Rejonowy nie był władny zaakceptować go w takim kształcie. Powinnością Sądu w takim przypadku było zwrócenie uwagi stron na wadę prawną ich konsensualnej propozycji rozstrzygnięcia,  celem ewentualnego dokonania akceptowalnych przez obie strony zmian, odpowiadających prawu materialnemu, a w przypadku niemożności osiągnięcia takiego konsensusu- skierowanie sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). Sąd nie może bowiem zaakceptować wniosku prokuratora, który przekracza granice określone prawem materialnym (por. Lech K. Paprzycki- Komentarz aktualizowany do art. 343 Kodeksu postępowania karnego, LEX/el., 2012; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007r. sygn. akt III KK 478/06, OSNwSK 2007r., z. 1 poz. 405).
Na marginesie tylko, Sąd Najwyższy zwraca uwagę na zbędność niektórych rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym kasacją wyroku Sądu Rejonowego, a dotyczących warunkowego zawieszenia kar jednostkowych (pkt. II i IV wyroku) przy jednoczesnym orzeczeniu warunkowo zawieszonej kary łącznej, jak również związanych z zaliczeniem okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet tego rodzaju kary (pkt. VIII wyroku).
W wypadku wymierzania kary łącznej, orzekanej za pozostające w zbiegu realnym i sądzone w tym samym postępowaniu przestępstwa,  warunkowe zawieszenie wykonania kary, określone w art. 69 k.k., sąd powinien stosować bowiem co do kary łącznej, nie zaś co do poszczególnych kar za zbiegające się przestępstwa. W tym ostatnim wypadku warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej oznacza jednak - implicite - iż sąd zastosował instytucję warunkowego zawieszenia wykonania także do poszczególnych kar jednostkowych, wymierzonych za zbiegające się przestępstwa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2011r., sygn. I KZP 14/01, OSNKW z 2002r. z.1-2, poz.1; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 sierpnia 2006r. sygn. WK 19/06, OSNwSK z 2006r. z.1 poz.1578).
Z kolei bezprzedmiotowym zabiegiem jest zaliczanie w wyroku okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet kary orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Takie zaliczenie znajduje bowiem sens dopiero wtedy, gdy kara taka zostaje zarządzona (por. na ten temat Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz pod red. J. Giezka, komentarz do art. 63 Kodeksu karnego, LEX 2012).
Z powyższych względów, podzielając zasadność kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, zaskarżony wyrok należało uchylić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI