V KK 314/15

Sąd Najwyższy2015-12-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
stalkinggroźba karalnaniepoczytalnośćśrodek zabezpieczającyzakład psychiatrycznykasacjaSąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskich

Sąd Najwyższy oddalił kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci zamkniętego zakładu psychiatrycznego dla podejrzanej o stalking.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść podejrzanej F. Z., kwestionując postanowienie Sądu Okręgowego utrzymujące w mocy decyzję o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci zamkniętego zakładu psychiatrycznego. Zarzucono naruszenie przepisów procesowych poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów zażalenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo rozważył istotne zarzuty i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podkreślając wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów podejrzanej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść podejrzanej F. Z., która była podejrzana o popełnienie czynów z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna) i art. 190a § 1 k.k. (stalking). Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne, ale orzekł o umieszczeniu podejrzanej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 94 § 1 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy po rozpoznaniu zażaleń. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k., poprzez nierozważenie wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w zażaleniach. Sąd Najwyższy uznał kasację za dopuszczalną, ale niezasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy stosownie do art. 433 § 2 k.p.k. rozważył wszystkie istotne zarzuty i wnioski, a uzasadnienie zawierało tok rozumowania sądu. Podkreślono wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów podejrzanej, częstotliwość i długotrwałość nękania pokrzywdzonej, naruszanie jej prywatności oraz groźby karalne. Sąd Najwyższy zauważył również, że prawomocnym postanowieniem z 20 października 2015 r. uchylono środek zabezpieczający w postaci zamkniętego zakładu psychiatrycznego i zastosowano terapię oraz dozór kuratora. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił kasację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy rozpoznał wszystkie istotne zarzuty i wnioski wskazane w środkach odwoławczych.

Uzasadnienie

Analiza uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego potwierdziła, że sąd ten stosownie do treści art. 433 § 2 k.p.k. rozważył wszystkie istotne zarzuty oraz wnioski wskazane w środkach odwoławczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
F. Z.osoba_fizycznapodejrzana
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
M. P.inneobrońca z urzędu
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 94 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 98 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93 § d § 2

Kodeks karny

k.k.w. art. 202 § b §1

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy rozpoznał wszystkie istotne zarzuty i wnioski wskazane w środkach odwoławczych. Wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez podejrzaną.

Odrzucone argumenty

Nierozważenie wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w zażaleniach przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

drastycznie nękała E. P. na różnych portalach społecznościowych oraz stronach internetowych intensywnie naruszała prywatność pokrzywdzonej oraz groziła popełnieniem na jej szkodę przestępstw zagrożonych surową karą zachowanie F. Z. nie pozostawiało wątpliwości, że będzie kontynuowała zabronioną prawem karnym działalność Umorzone uprzednio postępowanie karne wzmogło poczucie bezkarności u podejrzanej.

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Józef Szewczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 433 § 2 k.p.k. w kontekście rozpoznawania zarzutów w zażaleniach, ocena stopnia społecznej szkodliwości czynów w sprawach o stalking i groźbę karalną, stosowanie środków zabezpieczających w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku niepoczytalności i zastosowania środka zabezpieczającego, a późniejsze uchylenie tego środka może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnych przestępstw związanych z nękaniem i groźbami, a także zastosowania środka zabezpieczającego w postaci zamkniętego zakładu psychiatrycznego, co budzi zainteresowanie ze względu na aspekt psychologiczny i prawny.

Sąd Najwyższy o stalkingu i zamkniętym zakładzie psychiatrycznym: czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 314/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wełpa
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Andrzeja Wieczorka,
‎
w sprawie
F. Z.
‎
podejrzanej z art. 190 § 1 kk i art. 190a § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 9 grudnia 2015 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w  W.
‎
z dnia 19 stycznia 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w  W.
‎
z dnia 27 października 2014 r.,
I. oddala kasację;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu podejrzanej F. Z. adw. M. P. - Kancelaria Adwokacka kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT za obronę przed Sądem Najwyższym;
III. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 27 października 2014 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył postępowanie karne w sprawie przeciwko F. Z. podejrzanej o popełnienie czynów z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. oraz z art. 190a § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.;
I.
na podstawie art. 94 § 1 k.k. orzekł o umieszczeniu F. Z. urodzonej 10 czerwca 1986 r. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym;
II.
kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła podejrzana oraz jej obrońca z urzędu.
Obrońca zarzuciła orzeczeniu Sądu Rejonowego obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 115 § 2 k.k. „przez błędne przyjęcie, że w przypadku F. Z. zachodzą łącznie wszystkie przesłanki z tego artykułu, a w szczególności wysoki stopień niebezpieczeństwa czynów jakich dopuściła się podejrzana”.
Natomiast F. Z. w zażaleniu, nie precyzując zarzutu odwoławczego, zakwestionowała sprawstwo zarzucanych jej czynów oraz treść opinii biegłych w zakresie w jakim wskazywali na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez nią podobnych czynów w przyszłości.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej orzeczenia o umieszczeniu podejrzanej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r., nie uwzględnił zażaleń i zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Od powyższego postanowienia Sądu odwoławczego kasację wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich.
Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył orzeczenie na korzyść podejrzanej F. Z.
Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k. postanowieniu temu zarzucił rażące i mogące mieć istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 433 § 2 k.p.k., art. 458 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k., polegające na nierozważeniu i nienależytym ustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego do wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w zażaleniach podejrzanej i jej obrońcy.
W oparciu o tak sformułowany zarzut Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja w świetle treści przepisów art. 521 § 1 k.p.k. i art. 529 k.p.k. jest dopuszczalna, jednak nie zasługuje na uwzględnienie.
Analiza uzasadnienia postanowienia Sądu odwoławczego potwierdza, że Sąd ten stosownie do treści art. 433 § 2 k.p.k. rozważył wszystkie istotne zarzuty oraz wnioski wskazane w środkach odwoławczych. W konsekwencji uznania owych zarzutów i wniosków za niesłuszne utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, po czym zgodnie z treścią art. 94 § 1 k.p.k. przedstawił swój tok rozumowania w uzasadnieniu orzeczenia. W szczególności Sąd II instancji podał dlaczego wbrew wywodom obrońcy, Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że znaczny jest stopień społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez podejrzaną.
Należy przypomnieć najważniejsze argumenty Sądu Okręgowego w tym zakresie. F. Z. dopuszczała się czynów zabronionych z dużą częstotliwością przez dość długi okres czasu. Drastycznie nękała E. P. na różnych portalach społecznościowych oraz stronach internetowych. Intensywnie naruszała prywatność pokrzywdzonej oraz groziła popełnieniem na jej szkodę przestępstw zagrożonych surową karą. Znieważała pokrzywdzoną wulgarnymi słowami, kwestionowała jej kwalifikacje moralne i zawodowe konieczne do kierowania żłobkiem. Namawiała osoby zainteresowane umieszczeniem swoich dzieci w żłobku prowadzonym przez E. P., aby tego nie robiły. Podejrzana wielokrotnie wyrażała swoje poczucie bezkarności, wskazując, że motywem jej działania jest zemsta i chęć zniszczenia pokrzywdzonej, która nie radząc sobie psychicznie z taką sytuacją, była w permanentnym stresie, spodziewając się ciągle drastycznych dolegliwości ze strony podejrzanej, gdyż zachowanie F. Z. nie pozostawiało wątpliwości, że będzie kontynuowała zabronioną prawem karnym działalność.
Umorzone uprzednio postępowanie karne wzmogło poczucie bezkarności u podejrzanej.
Ma rację Rzecznik Praw Obywatelskich, iż Sąd odwoławczy nie przeprowadził swego rodzaju testu, przez rozważenie, jaką, gdyby nie stan niepoczytalności sprawcy czynu zabronionego, karę należałoby za popełnienie takich czynów wymierzyć. Nastąpiło to w wyniku braku zarzutów odwoławczych w tym zakresie, zaś Sąd Okręgowy przeoczył, że na skutek sporządzonego osobiście przez pokrzywdzoną zażalenia, nie jest związany granicami podniesionych zarzutów. Jednakże z uwagi na wskazany wcześniej wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez F. Z., uzasadniający możliwość wymierzenia surowej kary, uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia.
W końcu, Sąd Najwyższy zauważa, że prawomocnym postanowieniem Sadu Rejonowego z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II K …/14, uchylono wobec F. Z. środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym i zwolniono ją z internacji.
Na podstawie art. 93 d § 2 k.k. w zw. z art. 202 b §1 k.k.w. Sąd orzekł wobec F. Z. środek zabezpieczający w postaci terapii polegającej na psychoterapii i psychoedukacji prowadzonej przez lekarza psychiatrę w Poradni […] przez okres 2 lat próby, oddając podejrzaną w tym czasie pod dozór kuratora sądowego.
O wynagrodzeniu za obronę z urzędu F. Z. przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie § 14 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jed. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI