V KK 312/19

Sąd Najwyższy2019-09-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnejazda po alkoholuskazanie zagranicznezatarcie skazaniaSąd Najwyższykasacjakodeks karnyart. 178a k.k.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, który błędnie uznał, że doszło do zatarcia skazania za granicą, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła R.S., skazanego za jazdę pod wpływem alkoholu, który był wcześniej prawomocnie skazany za to samo przestępstwo w Niemczech. Sąd okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uznając, że skazanie niemieckie uległo zatarciu zgodnie z polskim prawem. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, wskazując, że sąd okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zatarcia skazań zagranicznych, w szczególności po uchyleniu art. 107a k.k. i zmianie art. 114a k.k. Stwierdzono, że zatarcie skazania niemieckiego nastąpi dopiero w 2020 roku.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść R. S., skazanego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). R. S. był wcześniej prawomocnie skazany za podobne przestępstwo w Niemczech. Sąd Rejonowy w G. pierwotnie uznał go za winnego z art. 178a § 4 k.k. (typ kwalifikowany ze względu na wcześniejsze skazanie) i wymierzył karę grzywny, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy w L. zmienił ten wyrok, eliminując odniesienie do skazania niemieckiego i kwalifikując czyn z art. 178a § 1 k.k. (typ podstawowy), obniżając zakaz prowadzenia pojazdów do 3 lat i zmniejszając świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy oparł się na błędnym założeniu, że skazanie niemieckie uległo zatarciu z mocy prawa zgodnie z polskim prawem, ponieważ uchylono art. 107a k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując, że sąd odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował przepisy. Uchylenie art. 107a k.k. nie oznaczało braku regulacji w tym zakresie, gdyż kwestie te przejął art. 114a k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że zatarcie skazania niemieckiego nastąpi dopiero 16 stycznia 2020 r. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nawet po uchyleniu art. 107a k.k., kwestie zatarcia skazań zagranicznych nadal reguluje art. 114a k.k., a sąd odwoławczy nie może dowolnie stosować przepisów prawa polskiego, ignorując faktyczny termin zatarcia skazania zgodnie z prawem państwa, w którym skazanie nastąpiło.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy błędnie uznał, że uchylenie art. 107a k.k. skutkowało brakiem regulacji dotyczącej zatarcia skazań zagranicznych lub możliwością dowolnego stosowania polskiego prawa. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 114a k.k. nadal reguluje te kwestie, a zatarcie skazania niemieckiego nastąpi dopiero w 2020 roku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości przez osobę wcześniej prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 114a

Kodeks karny

Obecnie reguluje kwestie zatarcia skazań zagranicznych.

Pomocnicze

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji.

k.k. art. 33 § 1 i 3

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji.

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd II instancji do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 63 § 4

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji do zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet zakazu.

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji do orzeczenia świadczenia pieniężnego.

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji do orzeczenia świadczenia pieniężnego.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 64

Przepis uchylający art. 107a k.k.

k.k. art. 107a

Kodeks karny

Uchylony przepis dotyczący zatarcia skazań zagranicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 114a § 2 pkt 2 k.k. i przyjęcie, że skazanie niemieckie uległo zatarciu, co skutkowało nieuzasadnioną zmianą wyroku sądu I instancji i zastosowaniem art. 178a § 1 k.k. zamiast art. 178a § 4 k.k.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie doszło do zatarcia skazania z mocy prawa w sprawie o sygn. akt 2080 Js (...) Sądu AG N. Niemcy jeszcze przed datą popełnienia przez oskarżonego występku w dniu 14 września 2017 r. Sąd Okręgowy w L. nie dostrzegł, że uchylenie art. 107a k.k. nie miało dla oceny sytuacji procesowej oskarżonego znaczenia, albowiem w dniu uchylenia tego przepisu, jednocześnie zmieniono treść art. 114a k.k., który obecnie reguluje te kwestie. w odniesieniu do skazanego R. S. dojdzie do zatarcia skazania w sprawie sądu niemieckiego dopiero dnia 16 stycznia 2020 r.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań orzeczonych za granicą, w szczególności w kontekście zmian legislacyjnych i stosowania prawa polskiego do oceny skutków prawnych orzeczeń zagranicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchyleniem art. 107a k.k. i wejściem w życie art. 114a k.k. oraz skazaniem w Niemczech.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z międzynarodowym prawem karnym i zatarciem skazań, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy niemiecki wyrok za jazdę po alkoholu uległ zatarciu? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wątpliwości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 312/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 września 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Protokolant Patrycja Kotlarska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna,
‎
w sprawie
R. S.
‎
skazanego z art. 178a § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 19 września 2019 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
- na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w L.
‎
z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt IV Ka (…),
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w L.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
R. S. został oskarżony, o to, że „w dniu 14 września 2017 r. na drodze wojewódzkiej nr […], na wysokości m. J., woj. […], kierował samochodem osobowym marki F. o nr. rej. (…) w ruchu lądowym, znajdując w stanie nietrzeźwością mając odpowiednio - I: 1,06 mg/l, II: 1,21 mg/l, III: 1,05 mg/l, IV: 1,05 mg/l, V: 1,01 mg/l i VI: 0,99 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu AG Neuwied Niemcy sygn. akt 2080 (…) z dnia 16 stycznia 2015 r.,
tj. o przestępstwo z art. 178a § 4
k.k.
Sąd Rejonowy w G.  wyrokiem z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II K (…)
,
oskarżonego R. S.  uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za ten czyn, na podstawie art. 178 a § 4 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k. i w zw. z art. 33 § 1 i § 3 k.k., wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 zł.
N
a podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a na podstawie art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego zakazu zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy.
N
a podstawie art. 43a § 2 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. orzeczono wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej Sądu Rejonowego w G.. Orzeczono o kosztach i opłatach sądowych.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu „błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu stypizowanego w art. 178a § 4 k.k., w sytuacji gdy
zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż oskarżony R. S. działając pod wpływem usprawiedliwionego błędu zrealizował swoim zachowaniem znamiona zarzucanego mu czynu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zakwalifikowania zachowania
sprawcy
jako czynu z art. 178a § 4 k.k. zamiast
czynu stypizowanego
w art. 178a § 1 k.k.”  Podnosząc ten zarzut obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G..
Sąd Okręgowy w L., wyrokiem z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt IV Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: z opisu czynu wyeliminował odniesienie do
Sądu AG N. Niemcy sygn. akt 2080  Js (…) z dnia 16 stycznia 2015 r. i czyn oskarżonego zakwalifikował z art. 178a § 1 k.k.; wymiar orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych obniżył do 3 lat i za podstawę jego wymierzenia przyjął art. 42 §
2 k.k., a wymiar orzeczonego wobec oskarżonego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej obniżył do 5.000 zł. W pozostałym zakresie orzeczenie Sądu I instancji utrzymano w mocy zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny – Minister Sprawiedliwości. Zaskarżając go w całości, na niekorzyść R. S., skarżący zarzucił:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 114a § 2 pkt 2 k.k., polegające na pominięciu w toku orzekania powyższej normy prawnej i w konsekwencji przyjęciu błędnego poglądu, że do zatarcia skazania z wyroku Sądu AG N. Niemcy, w sprawie o sygn. akt 2080 Js (…), należy stosować przepisy prawa polskiego, a zatem uległ on zatarciu, skutkiem czego doszło do nieuzasadnionej zmiany wyroku sądu I instancji poprzez skazanie R. S. za występek polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości w typie podstawowym z art. 178a § 1 k.k., pomimo to, że w dacie czynu oraz wyrokowania oskarżony był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, gdyż zgodnie z ustawą obowiązującą w miejscu skazania, wyrok Sądu AG N. Niemcy, w sprawie o sygn. akt 2080 Js […] Cs nie uległ zatarciu z mocy prawa, co doprowadziło także do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 178a § 1 k.k., poprzez zastosowanie powyżej normy, mimo iż zostały zrealizowane znamiona art. 178a § 4 k.k.”.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sąd Okręgowego w L. i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego – Ministra Sprawiedliwości okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co skutkować musiało wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.
Sąd odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie doszło do zatarcia
skazania
z mocy prawa
w sprawie o
sygn. akt 2080 Js (…) Sądu AG N. Niemcy jeszcze przed datą popełnienia przez oskarżonego występku w dniu 14 września 2017 r.
Zdaniem tego Sądu, okres konieczny do zatarcia skazania należało oceniać zgodnie z obowiązującym polskim prawem karnym, bowiem doszło do uchylenia przepisu art. 107a k.k., zgodnie z którym
w razie skazania przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej zatarcie skazania następuje zgodnie z prawem państwa, w którym to skazanie nastąpiło
.
Ta okoliczność zaś, zdaniem Sądu Okręgowego, skutkować musiała oceną zachowania oskarżonego w kontekście spełnienia znamion czynu z art. 178a § 1 k.k., nie zaś jak pierwotnie przyjęto art. 178a § 4 k.k.
Faktycznie art. 107a k.k. został uchylony z dniem 1 lipca 2015 r., na podstawie art. 1 pkt 64 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.396), jednakże
Sąd Okręgowy w L. nie dostrzegł, że uchylenie art. 107a k.k. nie miało dla oceny sytuacji procesowej oskarżonego znaczenia, albowiem w dniu uchylenia
tego przepisu, jednocześnie
zmieniono treść art. 114a k.k., który obecnie reguluje te kwestie.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd odwoławczy uwzględni powyższe oraz fakt, że
w odniesieniu do skazanego R. S. dojdzie do zatarcia skazania w sprawie sądu niemieckiego dopiero dnia 16 stycznia 2020 r.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku
.
l.n

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę