V KK 307/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. B. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który z kolei zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. Skazany został ukarany karą pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Obrońca oparł kasację na zarzucie naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., wskazując na rozpoznanie sprawy podczas nieobecności skazanego, której obecność miała być obowiązkowa. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna. Po pierwsze, zgodnie z art. 374 § 1 k.p.k., obecność oskarżonego na rozprawie nie jest co do zasady obowiązkowa, a w aktach sprawy nie było podstaw do uznania inaczej w przypadku skazanego M. B. Po drugie, Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet gdyby obecność była obowiązkowa, to sama okoliczność kwestionowania skuteczności doręczenia wezwania (co sugerował obrońca, wskazując na brak dowodu odbioru mimo „awiza”) nie mieści się w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Takie zarzuty mogłyby być ewentualnie podstawą do podniesienia naruszenia innych przepisów, np. art. 117 § 2 k.p.k. czy art. 6 k.p.k., ale nie kwalifikowanego uchybienia z art. 439 k.p.k. Ponieważ kasacja została formalnie zredagowana tak, aby spełniać wymogi kasacji dopuszczalnej (ze względu na treść art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. dotyczący kary z warunkowym zawieszeniem), Sąd Najwyższy, mimo jej przyjęcia, pozostawił ją bez rozpoznania. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego na podstawie art. 637a k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności oraz zakresu zastosowania art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście obowiązkowej obecności i skuteczności doręczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z rodzajem orzeczonej kary i rodzajem podniesionego zarzutu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. (rozpoznanie sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa) może być skutecznie podniesiony, gdy obecność oskarżonego nie była obowiązkowa zgodnie z art. 374 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie może być skutecznie podniesiony, ponieważ obecność oskarżonego na rozprawie nie była obowiązkowa, a kwestionowanie skuteczności doręczenia wezwania nie mieści się w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 374 § 1 k.p.k. obecność oskarżonego na rozprawie nie jest co do zasady obowiązkowa, chyba że sąd postanowi inaczej lub zachodzą szczególne okoliczności. W tej sprawie nie było podstaw do uznania obecności za obowiązkową. Ponadto, sąd wskazał, że sama kwestia skuteczności doręczenia wezwania nie stanowi uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., lecz może być przedmiotem zarzutu naruszenia innych przepisów proceduralnych.
Czy kwestionowanie skuteczności doręczenia wezwania oskarżonemu, mimo jego „awizowania”, może stanowić podstawę do zarzutu uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka okoliczność nie mieści się w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet gdyby obecność oskarżonego była obowiązkowa, to podnoszenie zarzutu opartego na kwestionowaniu skuteczności doręczenia wezwania, mimo jego awizowania, nie kwalifikuje się jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Jest to kwestia, która może być rozpatrywana w kontekście naruszenia innych przepisów dotyczących doręczeń lub prawa do obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 4
Kodeks postępowania karnego
Punkt 1 stanowi podstawę do pozostawienia kasacji bez rozpoznania, jeśli została wniesiona w sprawie, w której orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a opiera się na innych zarzutach niż uchybienia z art. 439 k.p.k.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia kwalifikowane uchybienia procesowe, których wystąpienie powoduje skutek kasacyjny niezależnie od treści zarzutów.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Punkt 11 dotyczy rozpoznania sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.
k.p.k. art. 374 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa zasadę, że obecność oskarżonego na rozprawie nie jest co do zasady obowiązkowa.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 526 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 374 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 133 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja nie spełnia wymogów formalnych dopuszczalności, ponieważ podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. nie jest zasadny. • Obecność oskarżonego na rozprawie nie była obowiązkowa w świetle art. 374 § 1 k.p.k. • Kwestionowanie skuteczności doręczenia wezwania nie stanowi uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa (zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.). • Sąd nie posiadał informacji, czy wezwanie faktycznie zostało odebrane przez skazanego.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja nie mogła zostać rozpoznana, albowiem była ona niedopuszczalna. • W orzecznictwie podkreśla się, że o ile w fazie kontroli formalnej kasacji nie jest uprawnione dokonywania ocen merytorycznych, o tyle jest konieczne ustalenie, czy wskazane w kasacji uchybienie z art. 439 rzeczywiście – tak jak jest in concreto opisane – mieści się w tym przepisie. • Od dnia 1 lipca 2015 r. obecność oskarżonego na rozprawie nie jest – co do zasady - obowiązkowa (art. 374 § 1 k.p.k. in principio). • Co istotne, nawet gdyby było inaczej, to w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. nie mieści się okoliczność kwestionowania skuteczności zawiadomienia o terminie rozprawy, a przecież w istocie skarżący w kasacji to czyni, twierdząc, że pomimo „awiza” brak było dowodu czy skazany faktycznie odebrał wezwanie.
Skład orzekający
Jarosław Matras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności oraz zakresu zastosowania art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście obowiązkowej obecności i skuteczności doręczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z rodzajem orzeczonej kary i rodzajem podniesionego zarzutu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesualistów ze względu na precyzyjne rozgraniczenie dopuszczalności kasacji i interpretację kluczowych przepisów k.p.k. dotyczących uchybień procesowych.
“Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki formalne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 307/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie M. B. skazanego z art. 284 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt IV Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: I. Kasację obrońcy skazanego pozostawić bez rozpoznania; II. Obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wobec orzeczenia w prawomocnym wyroku kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, strona kasację może oprzeć tylko na uchybieniach z art. 439 (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Wprawdzie obrońca skazanego w kasacji podniósł zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., ale opisując uchybienie (art. 526 § 1 k.p.k.) wskazał, że sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa. Z uzasadnienia kasacji wynika, że skarżący wskazał, iż chodzi w tym zakresie o niestawiennictwo skazanego na rozprawie w dniu 6 stycznia 2016 r., w układzie gdy rozprawa była prowadzona w tej dacie od początku a wezwanie dla oskarżonego było awizowane, co oznacza, że „sąd nie posiadał informacji, czy wezwanie faktycznie zostało odebrane przez skazanego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja nie mogła zostać rozpoznana, albowiem była ona niedopuszczalna. W orzecznictwie podkreśla się, że o ile w fazie kontroli formalnej kasacji nie jest uprawnione dokonywania ocen merytorycznych, o tyle jest konieczne ustalenie, czy wskazane w kasacji uchybienie z art. 439 rzeczywiście – tak jak jest in concreto opisane – mieści się w tym przepisie (por. postanowienia SN: z dnia 6.12.2002 r., IV KK 376/02, OSNKW 2003, nr 2, poz. 18; z dnia 13 czerwca 2006 r., III KK 201/06, R-OSNKW 2006/1/ 1224; z dnia 17 lutego 2011 r., III KK 441/10, LEX nr 736763; z dnia 11.12.2013 r., IV KK 402/13, OSNKW 2014, nr 5, poz. 39; z dnia 10.12. 2014 r., IV KK 215/14,OSNKW 2015, nr 5, poz. 43; z dnia 1.06.2016 r., IV KK 182/16, Lex nr 2142488). Analiza podniesionego w kasacji uchybienia prowadzi do wniosku, że ten warunek nie jest spełniony. Od dnia 1 lipca 2015 r. obecność oskarżonego na rozprawie nie jest – co do zasady - obowiązkowa (art. 374 § 1 k.p.k. in principio ). Z akt sprawy nie wynika, aby przewodniczący lub sąd zdecydował inaczej co do oskarżonego M. B. (art. 374 § 1 in fine k.p.k. pomimo zapisu w zarządzeniu k. (…) decyduje treść postanowienia sądu na k. (…) ), a przecież nie zachodziła także okoliczność z art. 374 § 2 k.p.k. Zatem obecność oskarżonego na rozprawie, wbrew temu co sugeruje obrońca, nie była obowiązkowa. Co istotne, nawet gdyby było inaczej, to w kategorii uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. nie mieści się okoliczność kwestionowania skuteczności zawiadomienia o terminie rozprawy, a przecież w istocie skarżący w kasacji to czyni, twierdząc, że pomimo „awiza” brak było dowodu czy skazany faktycznie odebrał wezwanie (strona 3 kasacji). Okoliczność ta może być jedynie przedmiotem zarzutu naruszenia art. 117 § 2 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k., czy też nawet art. 6 k.p.k.; nie może być jednak powodem wskazania istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Mając na uwadze, że podniesione uchybienie nie mieści się w przepisie art. 439 § 1 k.p.k., a kasacja została jedynie formalnie tak zredagowana aby spełniała wymogi kasacji dopuszczalnej, z uwagi na uregulowanie art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., uznać należało, że nie powinna zostać przyjęta, a skoro została przyjęta (art. 530 § 1 k.p.k.), to obowiązkiem Sądu Najwyższego było pozostawienie jej bez rozpoznania (por. postanowienia SN: z dnia 6.12.2002 r., IV KK 376/02, OSNKW 2003, nr 2, poz. 18; z dnia 11.12.2013 r., IV KK 402/13, OSNKW 2014, nr 5, poz. 39; z dnia 10.12. 2014 r., IV KK 215/14, OSNKW 2015, nr 5 poz. 43; z dnia 1.06.2016 r., IV KK 182/16, Lex nr 2142488). Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 637a k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 (por. także postanowienie SN z dnia 3.08.2011 r., III KK 196/11, Lex nr 955022). Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu. r.g.