V KK 301/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść Bronisława P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 czerwca 2002 r., które warunkowo umorzyło postępowanie karne wobec oskarżonego za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. Sąd Rejonowy ustalił okres próby na rok, zobowiązał do świadczenia na cel społeczny, naprawienia szkody w kwocie 7 000 zł oraz orzekł zakaz prowadzenia pojazdów na rok. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 341 § 2 k.p.k. poprzez umorzenie postępowania bez uzyskania stanowiska oskarżonego w kwestii warunkowego umorzenia oraz błędne przyjęcie, że okoliczności czynu i sprawstwo nie budzą wątpliwości, podczas gdy nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, w tym potrzeby dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie na posiedzeniu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy sąd ma podstawy do przyjęcia, że oskarżony nie sprzeciwia się takiemu umorzeniu. W tej sprawie brak było dowodu doręczenia oskarżonemu odpisu wniosku o warunkowe umorzenie, a zawiadomienia wysłane pod adres oskarżonego uznano za doręczone mimo jego pobytu za granicą. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak sprzeciwu oskarżonego jest formalnym warunkiem umorzenia na posiedzeniu. Ponadto, sąd uznał, że wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu mogły istnieć, zwłaszcza w kontekście nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymóg uzyskania zgody oskarżonego i konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do okoliczności czynu.
Dotyczy specyficznej procedury warunkowego umorzenia w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego na posiedzeniu jest dopuszczalne, gdy sąd nie ma podstaw do przyjęcia, że oskarżony nie sprzeciwia się takiemu umorzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie na posiedzeniu jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy sąd ma podstawy do przyjęcia, że oskarżony nie sprzeciwia się warunkowemu umorzeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak sprzeciwu oskarżonego jest formalnym warunkiem wydania orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania na posiedzeniu. W sytuacji braku wiedzy oskarżonego o możliwości warunkowego umorzenia lub braku jego zgody, sąd powinien przerwać lub odroczyć posiedzenie.
Czy sąd może orzec o warunkowym umorzeniu postępowania, gdy oskarżony nie przyznał się do winy, a istnieją wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd może orzec o warunkowym umorzeniu mimo nieprzyznania się oskarżonego, jeśli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości. Jednakże, jeśli istnieją wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu, wynikające np. z niedostatku materiału dowodowego (jak brak opinii biegłego), sprawę należy skierować na rozprawę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że warunek braku wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu jest przesłanką warunkowego umorzenia. Nieprzyznanie się oskarżonego nie wyklucza warunkowego umorzenia, ale sąd musi ocenić całość materiału dowodowego. W tej sprawie wątpliwości mogły wynikać z braku opinii biegłego, co uzasadniało skierowanie sprawy na rozprawę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bronisław P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
| pokrzywdzona | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 339 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Posiedzenie w celu wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie.
k.p.k. art. 341 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania karnego
Warunkowe umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy sąd ma podstawy do przyjęcia, że oskarżony nie sprzeciwia się warunkowemu umorzeniu.
Pomocnicze
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego.
k.k. art. 66
Kodeks karny
Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uznanie pisma za doręczone mimo nieobecności adresata.
k.p.k. art. 336 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów dotyczących aktu oskarżenia do wniosku o warunkowe umorzenie.
k.p.k. art. 338 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Doręczenie oskarżonemu odpisu wniosku o warunkowe umorzenie.
k.p.k. art. 338 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pouczenie o prawie wniesienia pisemnej odpowiedzi na wniosek.
k.p.k. art. 341 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek porozumienia się oskarżonego z pokrzywdzoną w kwestii naprawienia szkody.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Uznanie kasacji za oczywiście zasadną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 341 § 2 k.p.k. poprzez umorzenie postępowania bez uzyskania stanowiska oskarżonego w kwestii warunkowego umorzenia. • Brak dowodu doręczenia oskarżonemu odpisu wniosku o warunkowe umorzenie. • Istnienie wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu, wymagających przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie na posiedzeniu wyroku warunkowo umarzającego postępowanie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy sąd ma podstawy do przyjęcia, że oskarżony nie sprzeciwia się warunkowemu umorzeniu. • Brak sprzeciwu oskarżonego jest więc formalnym warunkiem wydania orzeczenia o warunkowemu umorzeniu postępowania na posiedzeniu. • Sąd może, mimo nieprzyznania się oskarżonego orzec o warunkowym umorzeniu, jeżeli oceni, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości – podobnie jak może również, mimo przyznania się oskarżonego uznać, że wątpliwości takie istnieją, i skierować sprawę na rozprawę. • Warunek braku wątpliwości spełnia funkcję gwarancyjną, chroniącą przed stosowaniem warunkowego umorzenia w tych przypadkach, w których należy uniewinnić oskarżonego z powodu braku dostatecznych dowodów popełnienia przez niego czynu zabronionego lub dostatecznych dowodów jego winy.
Skład orzekający
J. Skwierawski
przewodniczący-sprawozdawca
R. Sądej
członek
F. Tarnowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymóg uzyskania zgody oskarżonego i konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do okoliczności czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury warunkowego umorzenia w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące warunkowego umorzenia postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Podkreśla znaczenie zgody oskarżonego i konieczność rzetelnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
“Czy można umorzyć sprawę karną bez zgody oskarżonego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.