V KK 297/15

Sąd Najwyższy2016-03-03
SAOSKarneprawo karne materialne i procesoweWysokanajwyższy
kasacjaprawo karnezdolność do obronypoczytalnośćschizofreniapostępowanie karnesąd najwyższyart. 201 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej oceny zdolności oskarżonego do obrony.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego J.O. od wyroku sądu apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok sądu okręgowego skazujący oskarżonego za przestępstwo z art. 158 § 1 i 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 201 k.p.k., poprzez uznanie opinii psychiatrycznej za jasną i pełną, mimo że biegli nie dysponowali całym materiałem dowodowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że ustalenie sądu apelacyjnego o zdolności oskarżonego do samodzielnej obrony było błędne w świetle późniejszej dokumentacji medycznej i opinii biegłych, które wskazywały na schizofrenię paranoidalną uniemożliwiającą rozpoznanie znaczenia czynności procesowych.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, rozpoznając kasację obrońcy skazanego J.O., uchylił zaskarżony wyrok sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrok sądu okręgowego z dnia 9 grudnia 2013 r. skazał J.O. za przestępstwo z art. 158 § 1 i § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Apelacja obrońcy, podnosząca zarzuty obrazy przepisów postępowania (niezweryfikowanie twierdzeń o leczeniu psychiatrycznym) oraz rażącej niewspółmierności kary, została uznana przez sąd apelacyjny za oczywiście bezzasadną, a wyrok utrzymano w mocy. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 201 k.p.k., wskazując na nieprawidłową ocenę opinii psychiatrycznej dotyczącej poczytalności i zdolności do obrony oskarżonego. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że ustalenie sądu apelacyjnego o zdolności J.O. do prowadzenia samodzielnej obrony było błędne. W świetle późniejszej dokumentacji medycznej i opinii biegłych, które wskazywały na rozpoznanie schizofrenii paranoidalnej, stwierdzono, że zaburzenia psychiczne uniemożliwiały oskarżonemu rozpoznanie znaczenia czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia nie była wystarczająca, a ustalenie sądu apelacyjnego o zdolności oskarżonego do obrony było błędne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że późniejsza dokumentacja medyczna i opinie biegłych wskazywały na schizofrenię paranoidalną, która uniemożliwiała oskarżonemu rozpoznanie znaczenia czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony, co czyniło ustalenie sądu apelacyjnego błędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony J.O.

Strony

NazwaTypRola
J.O.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 158 § 1 i 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący jasności i zupełności opinii biegłego.

Pomocnicze

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadku zaburzeń psychicznych.

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

Możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadku zaburzeń psychicznych.

k.k. art. 93a

Kodeks karny

Możliwość orzekania środków zabezpieczających.

k.k. art. 100

Kodeks karny

Możliwość orzekania środków zabezpieczających.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 201 k.p.k., poprzez uznanie opinii psychiatrycznej za jasną i pełną, podczas gdy biegli nie dysponowali całym materiałem dowodowym. Stwierdzone zaburzenia psychiczne oskarżonego uniemożliwiały mu rozpoznanie znaczenia czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości co do poczytalności oskarżonego mogą dotyczyć zarówno chwili popełnienia czynu (...), jak i toku postępowania karnego (...), przy czym wątpliwości te mogą występować niezależnie od siebie. stwierdzone zaburzenia psychiczne tempore procedendi uniemożliwiały oskarżonemu rozpoznanie znaczenia dokonywanych czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony.

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący

Józef Dołhy

sprawozdawca

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 201 k.p.k. w kontekście opinii psychiatrycznych i zdolności oskarżonego do obrony, zwłaszcza w przypadku stwierdzonych zaburzeń psychicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wątpliwości co do poczytalności pojawiają się w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa oskarżonego do obrony i prawidłowego ustalenia jego zdolności do jej осуществienia, co jest kluczowe w każdym procesie karnym, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do stanu psychicznego.

Czy choroba psychiczna uniemożliwia obronę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 297/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant Anna Kowal przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika w sprawie J.O. skazanego z art. 158 § 1 i 3 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 3 marca 2016r kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 grudnia 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę J. O. przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w P. skazał J. O. za przestępstwo z art. 158 § 1 i § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. W apelacji od tego wyroku obrońca oskarżonego podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania, poprzez niezweryfikowanie twierdzeń oskarżonego o tym, że leczy się psychiatrycznie, oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r., utrzymał zaskarżony wyrok w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W kasacji od tego wyroku obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść wyroku, tj. przepisu art. 201 k.p.k. poprzez uznanie, że opinia psychiatryczna dotycząca skazanego J. O. jest jasna i pełna, podczas gdy kluczowe dla oceny zarzutu apelacyjnego wnioski są nieuzasadnione, a biegli nie dysponowali całym materiałem dowodowym potrzebnym do wydania opinii. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w postepowaniu odwoławczym Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o uwzględnienie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Oczywiste jest, że wątpliwości co do poczytalności oskarżonego mogą dotyczyć zarówno chwili popełnienia czynu (w aspekcie prawa karnego materialnego jako warunku odpowiedzialności karnej – art. 31 § 1 k.k.; możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary – art. 31 § 2 k.k.; orzekania środków zabezpieczających – art. 93a – 100 k.k.), jak i toku postępowania karnego (w aspekcie prawa karnego procesowego jako warunku świadomości oskarżonego w zakresie podejmowanych czynności procesowych i tym samym nie ograniczonej zdolności do obrony), przy czym wątpliwości te mogą występować niezależnie od siebie. Ustalenie Sądu Apelacyjnego w dniu rozprawy odwoławczej (27 stycznia 2015 r.), na podstawie opinii sądowopsychiatrycznej z dnia 4 czerwca 2014 r., że 3 oskarżony J. O. jest zdolny do prowadzenia samodzielnej obrony, było obiektywnie w realiach sprawy błędne. W świetle dokumentacji lekarskiej z okresu sierpień 2014 r. – październik 2014 r. oraz treści opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia 27 czerwca 2015 r. (akta SO w P. sygn. III Ko …/15), z której wynika, że u oskarżonego rozpoznano schizofrenię paranoidalną, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż stwierdzone zaburzenia psychiczne tempore procedendi uniemożliwiały oskarżonemu rozpoznanie znaczenia dokonywanych czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony. Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę J. O. przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI