V KK 292/19

Sąd Najwyższy2019-07-25
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
alimentykara łącznakasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 209 k.k.art. 86 k.k.

Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności w sprawie o uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego przez sąd niższej instancji.

Sąd Rejonowy skazał S.R. za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego i wymierzył mu karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej wyższej niż suma kar jednostkowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego S.R. od wyroku Sądu Rejonowego w O., który skazał oskarżonego za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Sąd Rejonowy wymierzył S.R. dwie kary po 5 miesięcy pozbawienia wolności za dwa czyny, a następnie połączył je w karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k., wskazując, że kara łączna nie może przekroczyć sumy kar jednostkowych, która w tym przypadku wynosiła 10 miesięcy. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że sąd niższej instancji rażąco naruszył przepis prawa materialnego, orzekając karę łączną w rozmiarze wyższym niż dopuszczalny. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O., który ma prawidłowo określić wymiar kary łącznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara łączna pozbawienia wolności nie może być orzeczona w rozmiarze wyższym niż suma kar jednostkowych podlegających połączeniu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 86 § 1 k.k., sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Orzeczenie kary łącznej w wyższym wymiarze stanowi rażące naruszenie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

S.R. (skazany)

Strony

NazwaTypRola
S.R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

Reguluje zasady orzekania kary łącznej.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Określa granice wymiaru kary łącznej (od najwyższej kary do sumy kar).

Pomocnicze

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej w rozmiarze wyższym niż suma kar jednostkowych.

Godne uwagi sformułowania

kara łączna w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy rażąco naruszył wspomniany art. 86 § 1 k.k. zaistniałe uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku i spowodowało dla skazanego dolegliwość większą niż dopuszczona przez ustawę

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący

Zbigniew Puszkarski

sprawozdawca

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 86 § 1 k.k. w zakresie wymiaru kary łącznej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku rażącego naruszenia przepisów przy wymiarze kary łącznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia z zakresu prawa karnego materialnego – prawidłowego wymiaru kary łącznej, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy koryguje błąd w karze łącznej: 11 miesięcy zamiast 10 to rażące naruszenie prawa.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 292/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Ewa Oziębła
w sprawie S.R.
skazanego z art. 209 §1 a k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 25 lipca 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II K […],
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. zawarte w pkt. 3
orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i w tym
zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w O.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II K […], uznał S.R. za winnego tego, że:
- w okresie od września 2014 r. do listopada 2015 r. w D. i Ł. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz A. i M. rodzeństwa R., określonego co do wysokości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt III RC […], w związku z czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, czym naraził małoletnich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. przestępstwa z art. 209 § 1a k.k., za które wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1. wyroku),
- w okresie od marca 2017 r. do września 2018 r. w P. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz M.R., określonego co do wysokości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt III RC […]/07, w związku z czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, czym naraził małoletnią na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. przestępstwa z art. 209 § 1a k.k., za które wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2. wyroku).
Na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3. wyroku). Orzekając w przedmiocie kosztów procesu, Sąd na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 27 lutego 2019 r.
Obecnie kasację od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok na korzyść skazanego S.R., w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności, wymierzonej w pkt 3. wyroku. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku, naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k. polegające na orzeczeniu w pkt 3. wyroku w stosunku do S.R., w wyniku połączenia kary jednostkowej 5 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzonej za czyn przypisany w pkt 1. wyroku oraz kary jednostkowej 5 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzonej za czyn przypisany w pkt 2. wyroku, kary łącznej 11 miesięcy pozbawienia wolności, to jest w rozmiarze wyższym od sumy podlegających łączeniu kar jednostkowych.
Podnosząc tak sformułowany zarzut, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna i jako wniesiona na korzyść skazanego została uwzględniona w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
Przepis art. 86 § 1 k.k. stanowi m.in., że sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Zatem, jeżeli Sąd Rejonowy wymierzył S.R. dwie jednostkowe kary po 5 miesięcy pozbawienia wolności, karę łączną mógł orzec w granicach od 5 do 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wymierzając karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd rażąco naruszył wspomniany art. 86 § 1 k.k., zaś nie ulega wątpliwości, że zaistniałe uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku i spowodowało dla skazanego dolegliwość większą niż dopuszczona przez ustawę. W konsekwencji należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok w części zawierającej orzeczenie o karze łącznej i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O., który prawidłowo określi wymiar kary łącznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI