V KK 291/17

Sąd Najwyższy2017-10-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczenieprzestępstwominimalne wynagrodzeniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnegranica odpowiedzialności

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież telefonu o wartości 500 zł, uznając, że czyn ten stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, ze względu na nową wartość minimalnego wynagrodzenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyroku skazującego B.M. za kradzież telefonu komórkowego o wartości 500 zł. Sąd uznał, że zgodnie ze znowelizowanymi przepisami i progiem minimalnego wynagrodzenia obowiązującym w dacie orzekania, wartość telefonu nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie, a nie przestępstwo. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w W., który skazał B.M. za dwa czyny, w tym kradzież telefonu komórkowego o wartości 500 zł, kwalifikując je jako przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 64 § 1 k.k. i stosując instytucję ciągu przestępstw (art. 91 § 1 k.k.). Wyrok ten uprawomocnił się. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie błędne zastosowanie art. 278 § 1 k.k. do kradzieży telefonu o wartości 500 zł. Argumentowano, że zgodnie ze zmianami wprowadzonymi w 2013 roku oraz nowym progiem minimalnego wynagrodzenia obowiązującym od 1 stycznia 2017 roku (2000 zł), ¼ tego wynagrodzenia wynosiła 500 zł. W związku z tym, czyn polegający na kradzieży mienia o wartości równej lub niższej niż ten próg stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, stwierdzając, że skazanie za ten czyn jako przestępstwo było rażącym naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Z uwagi na zastosowanie instytucji ciągu przestępstw, wadliwość rozstrzygnięcia w odniesieniu do jednego czynu pociągnęła za sobą konieczność uchylenia wyroku w całości. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn taki stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

Uzasadnienie

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami, granica między przestępstwem a wykroczeniem w przypadku kradzieży mienia jest określana przez ¼ minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie orzekania. Wartość telefonu (500 zł) była równa tej granicy, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (B.M.)

Strony

NazwaTypRola
B.M.osoba_fizycznaskazany
J.P.osoba_fizycznapokrzywdzony
M.P.osoba_fizycznapokrzywdzony
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Błędnie zastosowany do czynu o wartości 500 zł, który stanowił wykroczenie.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Właściwy przepis dla kradzieży mienia o wartości nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Instytucja ciągu przestępstw, której zastosowanie wymagało uchylenia wyroku w całości z powodu błędu w kwalifikacji jednego z czynów.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 4

Zmiana wprowadzająca nowe kryteria wartości mienia dla kwalifikacji czynów.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017

Ustalenie minimalnego wynagrodzenia na 2000 zł, co skutkowało ustaleniem progu ¼ na 500 zł.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Podstawa do zobowiązania do naprawienia szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kradzież telefonu o wartości 500 zł, przy minimalnym wynagrodzeniu 2000 zł, stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo, ponieważ wartość mienia jest równa ¼ minimalnego wynagrodzenia. Należy stosować wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w dacie orzekania, a nie w dacie popełnienia czynu. Błędna kwalifikacja jednego z czynów w ramach ciągu przestępstw skutkuje koniecznością uchylenia całego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego zachowanie B.M. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia. przy orzekaniu w sprawach o czyny przeciwko mieniu, wobec których od dnia 9 listopada 2013 r. kryterium uznania takiego zachowania za przestępstwo albo za wykroczenie stanowi określony w Kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia. wartość telefonu nie przekraczała progu wynikającego z powołanego rozporządzenia, lecz była z nim równa. Skazanie za ten czyn z zastosowaniem art. 278 § 1 k.k. stanowiło zatem naruszenie prawa materialnego, które zdaniem Sądu Najwyższego ma charakter rażący i w oczywisty sposób istotnie wpływa na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Roman Sądej

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie granicy między przestępstwem a wykroczeniem w przypadku kradzieży mienia, stosowanie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu w kontekście odpowiedzialności karnej, wpływ zmian legislacyjnych na kwalifikację czynów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Interpretacja progu ¼ minimalnego wynagrodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobna zmiana w przepisach lub interpretacji progu kwotowego może przesunąć czyn z kategorii przestępstwa do wykroczenia, co ma istotne znaczenie praktyczne dla obywateli i prawników.

Kradzież za 500 zł: przestępstwo czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

naprawienie szkody: 6120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 291/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej (przewodniczący)
‎
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
B.M.
‎
skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 26 października 2017 r.,
‎
kasacji Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 25 stycznia 2017 r., sygnatura akt V K (…),
uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
B.M. został oskarżony o to, że:
I.
w dniu 4 września 2016 roku w W., działając w warunkach powrotu do przestępstwa, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki H. o wartości 500 zł, czym działał na szkodę J.P., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio karany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 30.04.2013 r., sygn. II K (…), za czyn z art. 280 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 21,05.2014 r. do 28.09.2015 r., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;
II.
w dniu 5 września 2016 roku w W. , działając w warunkach powrotu do przestępstwa, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia biżuterii w postaci 16 sztuk złotych pierścionków o łącznej wartości 6120 zł, czym działał na szkodę M.P., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio karany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 30.04.2013 r., sygn. II K (…), za czyn z art. 280 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 21.05.2014 r. do 28.09.2015 r., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 stycznia 2017 roku,
sygn. akt V K (…), B.M.  uznano za winnego popełnienia opisanych wyżej czynów stanowiących występki z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 64 § 1 k.k., przyjmując, że sprawca działał w warunkach ciągu przestępstw określonego w art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano B.M.  do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego M.P. kwoty 6120 zł. Zwolniono też oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym od opłaty, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 2 lutego 2017 roku bez postępowania odwoławczego.
Od tego prawomocnego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., przez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do czynu z pkt I części wstępnej orzeczenia, polegającego na dokonaniu, w warunkach art. 64 § 1 k.k., zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego o wartości 500 zł na szkodę J.P., podczas gdy w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie to zachowanie B.M. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia nie przekraczała
¼
minimalnego wynagrodzenia. W konkluzji kasacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Kasacja zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut podniesiony w kasacji jawi się jako zasadny w stopniu oczywistym.
Zgodzić należy się z twierdzeniem autora kasacji, że zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 119 § 1 k.w., kradzież lub przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej, której wartość nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia, stanowi wykroczenie, a sprawca podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Trafnie też zauważył skarżący, że zgodnie z orzecznictwem SN, przy orzekaniu w sprawach o czyny przeciwko mieniu, wobec których od dnia 9 listopada 2013 r. kryterium uznania takiego zachowania za przestępstwo albo za wykroczenie stanowi określony w Kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia. Równocześnie nie ulega wątpliwości, że stosownie do treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 roku w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017 (Dz. U. z dnia 13 września 2016 roku, poz. 1456), od dnia 1 stycznia 2017 roku wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalono na kwotę 2000 zł; zatem próg kwotowy ¼ tego wynagrodzenia wynosił w dacie orzekania 500 zł.
W takim stanie rzeczy oczywiste jest, że przypisany skazanemu czyn na szkodę J. P., polegający na kradzieży telefonu, którego wartość ustalono na 500 zł, nie stanowił przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., lecz wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., gdyż wartość telefonu nie przekraczała progu wynikającego z powołanego rozporządzenia, lecz była z nim równa. Skazanie za ten czyn z zastosowaniem art. 278 § 1 k.k. stanowiło zatem naruszenie prawa materialnego, które zdaniem Sądu Najwyższego ma charakter rażący i w oczywisty sposób istotnie wpływa na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, co skutkowało koniecznością uwzględnienia kasacji.
W konsekwencji niezbędne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Trafnie zauważył skarżący, że wobec zastosowania w zaskarżonym wyroku instytucji ciągu przestępstw z art. 91 k.k., wadliwość rozstrzygnięcia odnoszącego się do czynu z pkt I aktu oskarżenia, pociągała konieczność korekty rozstrzygnięcia skazującego w całości, tj. także w odniesieniu do czynu z pkt II aktu oskarżenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy zdecydował o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w W. w całości i przekazaniu sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI