V KK 290/24

Sąd Najwyższy2024-08-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaskład sąduustawa covidowaart. 439 k.p.k.prawo do obronysprawiedliwy procesSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy oskarżonego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, ponieważ skład sądu drugiej instancji orzekający w sprawie był zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym specustawą covidową.

Obrońca oskarżonego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego warunkowo umarzający postępowanie karne. Głównym zarzutem było rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, co miało naruszać prawo do sprawiedliwego procesu i obrony. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że skład sądu był zgodny z obowiązującym przepisem art. 14fa ustawy covidowej, który nie został zakwestionowany i obowiązywał również w dacie orzekania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę oskarżonego K. A., wobec którego Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby dwóch lat za czyn z art. 155 k.k. Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca zaskarżył wyrok sądu okręgowego, zarzucając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wynikającą z rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, co miało naruszać przepisy o składzie sądu i prawa konstytucyjne. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zarzut oparty na art. 439 § 1 k.p.k. wymaga zaistnienia uchybienia w dacie orzekania przez sąd odwoławczy. Podkreślił, że w dacie rozpoznania sprawy przez sąd okręgowy obowiązywał przepis art. 14fa ustawy covidowej, który dopuszczał orzekanie w składzie jednego sędziego i nie został zakwestionowany jako niezgodny z Konstytucją. Przepis ten, zgodnie z jego brzmieniem, pozostawał właściwy także w okresie po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego. W związku z tym sąd odwoławczy nie naruszył prawa, a zarzut kasacji nie znalazł potwierdzenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżonego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie art. 14fa ustawy covidowej nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli przepis ten obowiązywał w dacie orzekania i nie został zakwestionowany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 14fa ustawy covidowej, dopuszczający orzekanie w składzie jednego sędziego w sądzie drugiej instancji, obowiązywał w dacie orzekania przez sąd okręgowy i nie został zakwestionowany jako niezgodny z Konstytucją. Przepis ten pozostawał właściwy także po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, co oznacza, że sąd odwoławczy nie naruszył prawa, a zarzut kasacji oparty na tej podstawie jest bezzasadny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
K. A.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Uchybienie polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd nienależycie obsadzony stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, ale tylko jeśli zaistniało w dacie orzekania.

ustawa covidowa art. 14fa

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis dopuszczający orzekanie w składzie jednego sędziego w sądzie drugiej instancji w określonych okolicznościach, który obowiązywał w dacie orzekania i był skuteczny.

Pomocnicze

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający standardowy skład sądu drugiej instancji (trzech sędziów), który został zmodyfikowany przez przepisy szczególne.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, które skarżący zarzucił, że zostało naruszone.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do obrony, które skarżący zarzucił, że zostało naruszone.

k.k. art. 155

Kodeks karny

Przepis, z którego czynu oskarżonego został zakwalifikowany (nieumyślne spowodowanie śmierci).

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie art. 14fa ustawy covidowej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i narusza prawo do sprawiedliwego procesu oraz prawo do obrony.

Godne uwagi sformułowania

kasacji jako oczywiście bezzasadnej uchybienie o takim charakterze musi jednak zaistnieć w dacie orzekania przez sąd odwoławczy skład sądu drugiej instancji ukształtowanym na podstawie art. 14fa ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ... wbrew wskazaniu rozpoznania apelacji w składzie trzech sędziów z art. 29 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie obowiązywania specustawy covidowej oraz stosowanie art. 439 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą covidową i jej obowiązywaniem w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i interpretacją przepisów konstytucyjnych oraz kodeksowych. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Czy skład sądu z czasów pandemii nadal jest legalny? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 290/24
POSTANOWIENIE
Dnia 20 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
K. A.
wobec którego warunkowo umorzono postępowanie o czyn z art. 155 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 20 sierpnia 2024 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt V Ka 1826/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim
z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 555/20,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć K. A. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
[PGW]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt II K 555/20, Sąd Rejonowy Stargardzie Gdańskim warunkowo umorzył postępowania karne wobec K. A. na okres próby dwóch lat, o czyn zakwalifikowany z art. 155 k.k.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r., w sprawie V Ka 1826/23 zaskarżony wyrok utrzymał w mocy i rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego.
Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: „
zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wskutek rozpoznania sprawy karnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 14fa ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.; dalej „ustawa covidowa”), wbrew wskazaniu rozpoznania apelacji w składzie trzech sędziów z art. 29 § 1 k.p.k., co doprowadziło do ograniczenia prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prawa do obrony (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP), a wadliwe rozpoznanie sprawy przez sąd nienależycie obsadzony miało istotny wpływ na treść orzeczenia i w konsekwencji skutkowało utrzymaniem w mocy niesłusznego wyroku
.”
W konkluzji kasacji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
W pisemnym stanowisko co do kasacji prokurator Prokuratury Rejonowej w Stargardzie Gdańskim wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu w trybie wskazanym w art. 535 § 3 k.p.k. Z uwagi na rodzaj wydanego w sprawie orzeczenia jasne jest, że kasacja musiała zostać oparta na uchybieniu wskazanym w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 i § 2 k.p.k.). Uchybienie o takim charakterze musi jednak zaistnieć w dacie orzekania przez sąd odwoławczy, aby można było podnieść w kasacji zarzut oparty na treści art. 439 § 1 k.p.k.  Tymczasem, w dacie rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym przepis art. 14fa ustawy z dnia 20 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 340) obowiązywał i nie został zakwestionowany jako niezgodny z Konstytucją RP, co oznacza, iż skutecznie określał regułę tworzenia składu sądu drugiej instancji. Skarżący nie dostrzega także tego, że wskazany w art. 14 fa tej ustawy skład sądu pozostaje właściwy także w okresie roku po odwołaniu stanu zagrożenia lub stanu epidemii, a to oznacza, iż procedując w dniu 21 listopada 2023 r. sąd odwoławczy nie naruszył tej normy. Skoro zatem przepis art. 14 fa wskazanej ustawy nie został uchylony z porządku prawnym, to nie zaistniało uchybienie wskazane w kasacji.
Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI