V KK 274/15

Sąd Najwyższy2015-09-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
postępowanie nakazowekasacjakara pozbawienia wolnościnaruszenie prawa procesowegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za paserstwo, uznając, że sąd niższej instancji błędnie orzekł karę pozbawienia wolności w postępowaniu nakazowym, które na to nie pozwala.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść Ł. J., skazanego za paserstwo. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na orzeczeniu kary pozbawienia wolności w postępowaniu nakazowym, które dopuszcza jedynie kary ograniczenia wolności lub grzywny. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przestrzegania granic k.p.k. w postępowaniu nakazowym.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść Ł. J., skazanego przez Sąd Rejonowy w P. za przestępstwo paserstwa (art. 291 § 1 k.k.). Oskarżony nabył części samochodowe pochodzące z kradzieży. Prokurator złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy, proponując karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata oraz grzywnę. Sąd Rejonowy początkowo nie uwzględnił wniosku, a następnie wydał wyrok nakazowy, w którym orzekł wobec oskarżonego karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem oraz grzywnę. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., wskazując, że postępowanie nakazowe nie dopuszcza orzekania kary pozbawienia wolności, a jedynie kary łagodniejsze. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że wymierzenie kary pozbawienia wolności w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem orzekania w granicach zakreślonych przez art. 502 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nakazowe nie dopuszcza orzekania kary pozbawienia wolności.

Uzasadnienie

Przepis art. 502 § 1 k.p.k. jasno określa, że w postępowaniu nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, z określonymi limitami. Wymierzenie kary pozbawienia wolności w tym trybie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Ł. J. (pośrednio, poprzez uwzględnienie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
Ł. J.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie nakazowe nie dopuszcza orzekania kary pozbawienia wolności, a jedynie kary ograniczenia wolności lub grzywny.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 335

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary pozbawienia wolności w postępowaniu nakazowym jest rażącym naruszeniem przepisu prawa procesowego (art. 502 § 1 k.p.k.). Naruszenie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna przepis art. 502 k.p.k., w którym określa się jakie kary można orzec wobec oskarżonego w postępowaniu nakazowym, w ogóle nie przewiduje wymierzenia kary pozbawienia wolności. Wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności, nie przewidzianej w tym trybie postępowania, naruszało w rażący sposób przepis art. 502 § 1 k.p.k. i wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Jacek Sobczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów dotyczących postępowania nakazowego, w szczególności dopuszczalnych kar."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania kary pozbawienia wolności w postępowaniu nakazowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania karnego i konsekwencje błędów proceduralnych, co jest interesujące dla prawników praktyków.

Kara pozbawienia wolności w wyroku nakazowym? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to błąd.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 274/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Jacek Sobczak
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
Ł. J.
skazanego z art. 291 § 1k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 3 września 2015 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść Ł. J.
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
z dnia 19 maja 2015 r.
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w P. zarzucił Ł. J. w akcie oskarżenia, że w dniu 10 lutego 2015 r. w M. nabył pochodzące z przestępstwa dwa zderzaki oraz części samochodowe o łącznej wartości 1500 zł, pochodzące z przestępstwa kradzieży samochodu osobowego marki Nissan Patrol, tj. popełnienie przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. Do aktu oskarżenia, na podstawie art. 335 k.p.k. załączony został wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie wobec oskarżonego uzgodnionych kar: 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3 lata oraz grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych po 20 zł.
Postanowieniem z 13 maja 2015 r. Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku Prokuratora i skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie.
W dniu 19 maja 2015 r. Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, w którym:
1.
uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu wymierzył mu kary 4 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 20 zł;
2.
na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności na 3 lata;
3.
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu w kwocie 350 zł, w tym opłatę w wysokości 280 zł.
Wyrok ten bez zaskarżenia przez żadną ze stron uprawomocnił się w dniu 23 czerwca 2015 r.
Prokurator Generalny, na podstawie art. 521 k.p.k., wniósł kasację na korzyść Ł. J. Zarzucił prawomocnemu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 502 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy o czyn z art. 291 § 1 k.k. w postępowaniu nakazowym i orzeczeniu wobec oskarżonego kary 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3 lata, podczas gdy wyrokiem nakazowym można orzec wyłącznie karę ograniczenia wolności lub grzywny w wysokości do 100 stawek dziennych albo do 200 tys. zł. W konkluzji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Po zapoznaniu się ze stanem sprawy Sąd Najwyższy uznał, że kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego jest oczywiście zasadna i jako taka powinna być uwzględniona w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Istotnie, przepis art. 502 k.p.k., w którym określa się jakie kary można orzec wobec oskarżonego w postępowaniu nakazowym, w ogóle nie przewiduje wymierzenia kary pozbawienia wolności. Dopuszczalne jest orzeczenie w tym postępowaniu wyłącznie kar łagodniejszego rodzaju, tj. ograniczenia wolności lub grzywny, ze stosownym ograniczeniem jej wysokości. Wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności, nie przewidzianej w tym trybie postępowania, naruszało w rażący sposób przepis art. 502 § 1 k.p.k. i wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Przesądza to o uznaniu zarzutu kasacji za zasadny, a w konsekwencji o uwzględnieniu wniosku o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
W ponownym rozpoznaniu sprawy, jeśli dojdzie do niego w postępowaniu nakazowym, Sąd Rejonowy, winien orzekać w przedmiocie kar w granicach zakreślonych przepisem art. 502 § 1 k.p.k.
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 638 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI