V KK 272/24

Sąd Najwyższy2024-10-17
SNKarnewykonanie karnajwyższy
kara łącznawyrok łącznykasacjakara warunkowo zawieszonawykonanie karySąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskich

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego, uznając, że połączone kary nie spełniały wymogów ustawowych do orzeczenia kary łącznej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Inowrocławiu. Kasacja dotyczyła połączenia kary warunkowo zawieszonej, której okres próby upłynął, z karą, której wykonanie było niemożliwe z powodu odmowy ekstradycji. Sąd Najwyższy uznał, że obie kary nie podlegały wykonaniu w rozumieniu przepisów, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 15 września 2021 r. Sąd Rejonowy połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego T.M., wymierzając karę łączną 2 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 85 § 2 k.k. poprzez połączenie kary warunkowo zawieszonej, której okres próby upłynął, z karą, której wykonanie było niemożliwe z powodu odmowy ekstradycji przez sąd w Amsterdamie. Sąd Najwyższy stwierdził, że kara warunkowo zawieszona przestała podlegać wykonaniu po upływie okresu próby i dodatkowych 6 miesięcy, a druga kara nie mogła stanowić podstawy kary łącznej z uwagi na brak zgody na przekazanie skazanego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara, której wykonanie nie może nastąpić z powodu upływu okresu próby, nie może stanowić podstawy do orzeczenia kary łącznej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 85 § 2 k.k. (w brzmieniu sprzed 24.06.2020 r.), podstawą orzeczenia kary łącznej są kary wymierzone i podlegające wykonaniu. Kara warunkowo zawieszona, której okres próby upłynął, a następnie minął 6-miesięczny termin na zarządzenie jej wykonania, przestaje być karą podlegającą wykonaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku łącznego i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany T.M.

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznaskazany
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyskarżący

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 85 § § 2

Kodeks karny

Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art. 89, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa.

k.p.k. art. 607e § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogranicza ściganie za inne przestępstwa niż te, które stanowiły podstawę przekazania w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Pomocnicze

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu kary lub kary łączne za przestępstwa.

k.k. art. 75 § § 4

Kodeks karny

Określa termin, w którym może nastąpić zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 569 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy orzekania kary łącznej.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których nie wszczyna się postępowania lub umarza się postępowanie.

Dz.U.2020.1086 art. 81 § ust. 2

Ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19

Przepis stosowany przez Sąd Rejonowy, w brzmieniu sprzed 24 czerwca 2020 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara warunkowo zawieszona, której okres próby upłynął, nie podlega wykonaniu. Kara, której wykonanie jest niemożliwe z powodu odmowy ekstradycji, nie podlega wykonaniu. Połączenie kar niepodlegających wykonaniu narusza art. 85 § 2 k.k. i art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Od 31 października 2016 r. przedmiotowa kara przestała być zatem karą podlegającą wykonaniu w rozumieniu art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu sprzed 24 czerwca 2020 r. Treść art. 607e § 1 k.p.k. uniemożliwia ściganie za inne przestępstwa inne niż te, które stanowiły podstawę przekazania.

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad orzekania kary łącznej i wykonania kar, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach karnych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących kar niepodlegających wykonaniu.

Kara łączna orzeczona od kar, których nie można wykonać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 272/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala (przewodniczący)
‎
SSN Tomasz Artymiuk
‎
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
w sprawie skazanego
T. M.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 17 października 2024 r.
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Inowrocławiu
z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II K 428/21
na podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k.
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Inowrocławiu.
Tomasz Artymiuk      Dariusz Kala     Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II K 428/21, Sąd Rejonowy w Inowrocławiu, na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U.2020.1086) stosując przepisy w brzmieniu sprzed 24 czerwca 2020 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k., połączył orzeczone wobec skazanego kary pozbawienia wolności w wyrokach opisanych w pkt. 3 i 5 i wymierzył karę łączną 2 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności. Pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w połączonych wyrokach pozostawił do odrębnego wykonania, zaś na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Wyrok łączny nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 23 września 2021 r.
Kasację od tego orzeczenia wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżył je w całości na korzyść skazanego i zarzucił:
„rażące naruszenie art. 85 § 2 k.k. (w brzmieniu sprzed 24.06.2020 r.) polegające na połączeniu z racji upływu okresu próby oraz dalszych 6 miesięcy niepodlegającej wykonaniu kary 7 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3-letni okres próby w sprawie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu o sygn. VI K 65/13, z karą 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu o sygn. VI K 79/16, która z powodu odmowy wyrażenia zgody przez Sąd w Amsterdamie, wykonujący ENA Sądu Okręgowego w Bydgoszczy o sygn. III Kop 100/18, na przekazanie ściganego do tej sprawy również nie podlegała wykonaniu, co doprowadziło zarazem do wydania orzeczenia z obrazą art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, przewidzianą w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.”.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Inowrocławiu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Charakter zaistniałego w sprawie uchybienia uprawniał do uwzględnienia kasacji w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Przepis art. 85 § 1 k.k. z daty jego zastosowania przez Sąd Rejonowy stanowił, że: „jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegajqce łączeniu, sąd orzeka karę łączną”. Przepis art. 85 § 2 k.p.k. przewidywał natomiast, iż: „Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art. 89, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w § 1”.
Jedną z połączonych przez Sąd Rejonowy kar była kara orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI K 65/13 (opisanym w punkcie 3.), której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat tytułem próby. Wyrok ten uprawomocnił się 30 kwietnia 2013 r. Dnia 30 października 2016 r. upłynął zatem termin 6 miesięcy, w którym zgodnie z treścią art. 75 § 4 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w tej dacie) mogło nastąpić zarządzenie wykonania tej kary. Od 31 października 2016 r. przedmiotowa kara przestała być zatem karą podlegającą wykonaniu w rozumieniu art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu sprzed 24 czerwca 2020 r.
Drugą z połączonych kar była kara orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. VI K 79/16, która nie mogła stanowić podstawy kary łącznej. Sąd w Amsterdamie, wykonujący Europejski Nakaz Aresztowania Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, sygn. III Kop 100/18, nie wyraził bowiem zgody na przekazanie T.M. do Polski w celu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu o sygn. VI K 79/16 (ścigany został przekazany jedynie do spraw Sądu Rejonowego w Inowrocławiu o sygn. VI K 1305/10 oraz VI K 249/14). Treść art. 607e § 1 k.p.k. uniemożliwia ściganie za inne przestępstwa inne niż te, które stanowiły podstawę przekazania (chyba że oskarżony złoży zgodnie z art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k. oświadczenie o zrzeczeniu się korzystania z tego prawa, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło).
Autor kasacji słusznie także zwrócił uwagę, że dokonując postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 r. sprostowania zaskarżonego wyroku poprzez wpisanie „pkt. 4 i 5”  zamiast „pkt. 3 i 5”, Sąd Rejonowy nie konwalidował zaistniałych uchybień, w tym trybie nie mógł zresztą dokonywać merytorycznych zmian orzeczenia.
W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok łączny i sprawę T.M. przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Inowrocławiu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Inowrocławiu zbada aktualne warunki do orzeczenia kary łącznej wobec T.M., mając na uwadze powyższe rozważania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Tomasz Artymiuk                Dariusz Kala                          Paweł Wiliński
WB
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI