V KK 272/10

Sąd Najwyższy2010-10-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnyart. 178a k.k.przepadekSąd NajwyższykasacjaRzecznik Praw Obywatelskichstan nietrzeźwościpojazd mechaniczny

Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o przepadku samochodu sprawcy przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, uznając, że pojazd ten nie jest przedmiotem służącym do popełnienia przestępstwa w rozumieniu art. 44 § 2 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego, który orzekł przepadek samochodu służącego do popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając orzeczenie o przepadku. Argumentacja opierała się na wcześniejszej uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą pojazd mechaniczny nie jest przedmiotem służącym lub przeznaczonym do popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Tomasza Grzegorczyka (przewodniczący), Doroty Rysińskiej (sprawozdawca) i Jacka Sobczaka rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy uznał M.S. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości) i orzekł karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę oraz środki karne. Dodatkowo, na podstawie art. 44 § 2 k.k., orzeczono przepadek pojazdu (Seat Toledo) jako służącego do popełnienia przestępstwa. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym zakwalifikowaniu pojazdu jako przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska wyrażonego w uchwale I KZP 20/08, zgodnie z którym pojazd mechaniczny nie jest przedmiotem, o którym mowa w art. 44 § 2 k.k. w kontekście przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Uznano, że uchybienie Sądu Rejonowego miało oczywisty wpływ na treść wyroku w zaskarżonej części, dlatego Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zakresie orzekającym przepadek pojazdu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pojazd mechaniczny nie jest przedmiotem służącym lub przeznaczonym do popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. w rozumieniu art. 44 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale I KZP 20/08, która jednoznacznie stwierdziła, że pojazd mechaniczny nie kwalifikuje się jako przedmiot służący do popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Nawet jeśli jest on przedmiotem czynności wykonawczej, nie jest przedmiotem służącym do popełnienia tego przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części

Strona wygrywająca

M.S.

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 44 § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący przepadku przedmiotów służących lub przeznaczonych do popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy zinterpretował go w sposób wyłączający możliwość przepadku pojazdu mechanicznego w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Reguluje tryb rozpoznawania kasacji przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojazd mechaniczny nie jest przedmiotem służącym lub przeznaczonym do popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. w rozumieniu art. 44 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

przepadek na rzecz Skarbu Państwa wskazanego w przypisanym czynie samochodu pojazd mechaniczny nie należy do kategorii przedmiotów, które służą lub są przeznaczone, w rozumieniu art. 44 § 2 k.k., do popełnienia tego przestępstwa rażące uchybienie przez Sąd Rejonowy przepisowi prawa materialnego

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

przewodniczący

Dorota Rysińska

sprawozdawca

Jacek Sobczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44 § 2 k.k. w kontekście przepadku pojazdów mechanicznych przy przestępstwach z art. 178a § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy pojazd jest przedmiotem czynności wykonawczej, a nie narzędziem służącym do popełnienia przestępstwa w szerszym znaczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów karnych dotyczących przepadku mienia, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne zastosowanie prawa materialnego przez sądy niższych instancji.

Czy samochód użyty do jazdy po pijanemu zawsze podlega przepadkowi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 272/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Protokolant: Anna Kowal w sprawie M.S. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu odbytym w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 21 października 2010 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 lipca 2007 r., sygn. akt […] uchyla wyrok w zaskarżonej części orzekającej o przepadku (pkt 6). 2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w W., uwzględniając wniosek M.S. w przedmiocie dobrowolnego poddania się karze, wyrokiem z dnia 23 lipca 2007r. uznał go za winnego tego, że w dniu 22 lipca 2007 r. w G.M. kierował samochodem osobowym marki Seat Toledo o numerze rejestracyjnym […], będąc w stanie nietrzeźwości, to jest przestępstwa określonego art. 178a § 1 k.k. Na tej podstawie wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 3 lat, orzekł ponadto karę grzywny, jak również środki karne, a na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł, w punkcie 6 wyroku, przepadek na rzecz Skarbu Państwa wskazanego w przypisanym czynie samochodu (numer nadwozia […]), jako służącego do popełnienia przestępstwa. Wyrok ten uprawomocnił się wobec jego niezaskarżenia. Obecnie od wyroku tego kasację wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. W skardze, wniesionej na korzyść M.S., zarzucił wyrokowi „rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na jego treść, to jest art. 44 § 2 k.k., polegające na orzeczeniu przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci samochodu Seat Toledo, jako służącego do popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., podczas gdy pojazd mechaniczny stanowi przedmiot czynności wykonawczej przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k., a więc nie należy do kategorii przedmiotów, które służą lub są przeznaczone, w rozumieniu art. 44 § 2 k.k., do popełnienia tego przestępstwa”. Na tej podstawie Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym. Uzasadniając podniesiony zarzut kasacyjny, skarżący odwołał się do poglądu wyrażonego w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2008 r., I KZP 20/08 (OSNKW 2008, z. 11, poz. 88), a także do obszernej, wieloaspektowej argumentacji tego stanowiska. Wykazano w niej w sposób jasny, że pojazd mechaniczny nie należy do kategorii przedmiotów, 3 które służą lub są przeznaczone, w rozumieniu art. 44 § 2 k.k., do popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. a orzekający w niniejszej sprawie skład Sądu Najwyższego w pełni to stanowisko aprobuje, uznając za niecelowe powielanie wspomnianej argumentacji. Wystarczy tylko w tym miejscu zauważyć, że przytaczany pogląd zyskał akceptację w kolejnych judykatach Sądu Najwyższego (zob. m.in. wyrok z dnia 12 maja 2009 r., IV K.K. 110/09, lex 507953) i podkreślić, iż nawet dostrzeżenie faktu uznania w doktrynie za kontrowersyjny zawartego w cytowanej uchwale zapatrywania, że pojazd mechaniczny należy traktować jako przedmiot czynności wykonawczej przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. (zob. R.A. Stefański, glosa, Prok.iPr. 2009, Nr 3, s. 141 in.) i tak nie może zmienić oceny, że w każdym razie, z powodów szczegółowo wyłuszczonych w przywołanej uchwale, pojazdu tego nie można zaklasyfikować jako przedmiotu służącego lub przeznaczonego do popełnienia wymienionego przestępstwa, ani też jako innego, podlegającego przepadkowi zarówno na podstawie art. 44 § 2 k.k., jak też na innych, wskazanych w art. 44 - § 1 lub § 6 k.k. podstawach. W tym świetle, rażące uchybienie przez Sąd Rejonowy przepisowi prawa materialnego, wskazanego w zarzucie skargi, było ewidentne, bowiem właśnie do kategorii przedmiotów służących do popełnienia przestępstwa – co wynika wprost z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia – zaliczono samochód, którym kierował M.S. w stanie nietrzeźwości, popełniając przypisane mu przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Jest też bezsporne, że uchybienie to miało oczywisty wpływ na treść wyroku w zaskarżonej części. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy stwierdził pełne podstawy do uwzględnienia kasacji w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. i do uchylenia zaskarżonego wyroku w części orzekającej przepadek pojazdu, nie widząc w związku z tym potrzeby – wobec wyeliminowania, w ten sposób, orzeczenia zapadłego z oczywistą obrazą prawa materialnego – wydawania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia następczego. 4 /tp/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI