V KK 270/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego A.R., który został uniewinniony od zarzutu narażenia pacjentki A.T. na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub utraty życia. Sąd Okręgowy w Elblągu, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w Iławie, uniewinnił A.R. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Prokurator w swojej kasacji podniósł zarzut nienależytej obsady sądu okręgowego, wskazując na wątpliwości co do bezstronności sędziego SSA X.Y., powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Analizując kwestię należytej obsady sądu, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym wyroku w sprawie G.A. Á. przeciwko Islandii. Stwierdzono, że procedura powoływania sędziów w Polsce, w tym sposób ukształtowania KRS, narusza prawo krajowe (Konstytucję RP) i może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziów. Sąd Najwyższy przeprowadził analizę drogi zawodowej sędziego X.Y., wskazując na jego powiązania z władzą wykonawczą, awanse i funkcje pełnione w administracji sądowej oraz poparcie dla kandydatów do KRS. Na tej podstawie Sąd Najwyższy uznał, że sąd orzekający w składzie z udziałem tego sędziego nie mógł być uznany za należycie obsadzony, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Elblągu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu w sprawach z udziałem sędziów powołanych w nowym trybie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce po zmianach w ustawie o KRS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może być uznany za osobę powołaną w sposób naruszający standardy niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, co skutkuje nienależytą obsadą sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz EKPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech połączonych Izb SN oraz orzecznictwie ETPCz, stwierdził, że sposób ukształtowania KRS po 2017 r. narusza prawo krajowe i może podważać niezawisłość i bezstronność sędziów. Analiza drogi zawodowej konkretnego sędziego wykazała jego powiązania z władzą wykonawczą, co w połączeniu z wadliwą procedurą powołania, skutkuje uznaniem sądu za nienależycie obsadzony.
Czy naruszenie prawa krajowego w procesie powoływania sędziego, dotyczące podstawowych zasad procedury mianowania, może skutkować naruszeniem prawa do sądu ustanowionego ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli naruszenie jest oczywiste i ma dostatecznie poważny charakter, wpływając na istotę prawa do sądu.
Uzasadnienie
ETPCz wskazuje, że naruszenie prawa krajowego w procesie powoływania sędziego, jeśli jest oczywiste i poważne, może podważyć prawo do sądu ustanowionego ustawą. W analizowanej sprawie naruszenie Konstytucji RP poprzez sposób powołania KRS zostało uznane za oczywiste i dostatecznie poważne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.R. | osoba_fizyczna | oskarżony (uniewinniony) |
| D.B. | osoba_fizyczna | oskarżony (uniewinniony) |
| B.P. | osoba_fizyczna | oskarżony (uniewinniony) |
| A.T. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/pacjentka |
| Prokurator | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.k. art. 160 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 156 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 160 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 160 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 160 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Dz. U. z 2018 r. poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 47
Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 art. 6 § 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 187 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 186 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu okręgowego z uwagi na udział sędziego powołanego w trybie naruszającym standardy niezawisłości i bezstronności. • Wadliwość procesu powoływania sędziów przez KRS ukształtowaną po zmianach z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • naruszenie prawa krajowego musi być [...] 'oczywiste' • naruszenie to miało dostatecznie poważny charakter • Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym • cała sekwencja wydarzeń w Polsce żywo pokazuje, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie niezawisłości sędziowskiej • sąd orzekający w składzie z jego udziałem nie może być uznany za należycie obsadzony
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Waldemar Płóciennik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu w sprawach z udziałem sędziów powołanych w nowym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce po zmianach w ustawie o KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, analizując wpływ zmian politycznych na proces powoływania sędziów i jego konsekwencje dla sprawiedliwego procesu.
“Sąd Najwyższy: Sędzia powołany po reformie KRS nie gwarantuje bezstronności – wyrok uchylony!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.