V KK 262/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. K., który został oskarżony o usiłowanie doprowadzenia małoletniej L. C. do poddania się czynnościom seksualnym, wykorzystując jej brak zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Sąd Rejonowy skazał oskarżonego, a Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę prawa procesowego, w tym art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., przez niezasięgnięcie opinii biegłych psychiatrów w celu ustalenia, czy pokrzywdzona miała wspomniany brak zdolności. Sąd Najwyższy podzielił ten zarzut, wskazując, że ustalenie tej okoliczności, mającej kluczowe znaczenie dla bytu przestępstwa, wymaga wiadomości specjalnych. Ponieważ opinia taka nie została sporządzona, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, który będzie musiał przeprowadzić niezbędne dowody, w tym zasięgnąć opinii biegłych psychiatrów i psychologa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonieczność zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów w sprawach dotyczących przestępstw seksualnych wobec osób z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym, a także obowiązek sądu odwoławczego do wszechstronnej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe dla ustalenia znamion przestępstwa jest stwierdzenie braku zdolności pokrzywdzonego do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skazanie za czyn z art. 198 k.k. jest możliwe bez opinii biegłych psychiatrów potwierdzającej brak zdolności pokrzywdzonego do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie tej okoliczności wymaga wiadomości specjalnych i powinno być oparte na opinii biegłych psychiatrów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak zdolności pokrzywdzonego do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem, będący znamieniem przestępstwa z art. 198 k.k., wymaga opinii biegłych psychiatrów. Opinia taka nie została zasięgnięta w toku postępowania, co stanowiło rażące uchybienie.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo skontrolował wyrok sądu pierwszej instancji, jeśli nie zwrócił uwagi na brak kluczowego dowodu (opinii biegłych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy dopuścił się rażącego uchybienia, nie wywiązując się z obowiązku kontroli orzeczenia pod kątem wszystkich podstaw odwoławczych.
Uzasadnienie
Obrońca zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji w całości, co obligowało sąd odwoławczy do skontrolowania orzeczenia pod kątem wszystkich podstaw określonych w art. 438 k.p.k. Sąd Okręgowy nie zwrócił uwagi na brak opinii biegłych, co było rażącym uchybieniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| L. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | prokurator |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 198
Kodeks karny
k.k. art. 14 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 41a § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 427 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 202 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 452 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 118 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezasięgnięcie opinii biegłych psychiatrów w celu ustalenia braku zdolności pokrzywdzonej do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem. • Rażąca obraza prawa procesowego przez sąd odwoławczy, który nie dokonał należytej kontroli wyroku sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i obrazy art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. przez sądy niższych instancji. • Kwestionowanie wiarygodności zeznań świadka C. C. i niekonsekwencji w jej zeznaniach.
Godne uwagi sformułowania
skazanie oskarżonego nastąpiło bez ustalenia we właściwym trybie, czy przypisany mu czyn zawiera wszystkie znamiona przestępstwa określonego w art. 198 k.k. • Wyjaśnienie przedmiotowej kwestii, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wymaga wiadomości specjalnych • nie jest to możliwe bez zasięgnięcia opinii lekarzy psychiatrów, wspartej, dla spełnienia warunku kompletności, opinią biegłego psychologa • obligowało to Sąd odwoławczy do skontrolowania orzeczenia pod kątem ewentualnego istnienia uchybień określonych we wszystkich podstawach odwoławczych wymienionych w art. 438 k.p.k. • brak zdolności pokrzywdzonej do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem wynikał z upośledzenia umysłowego, względnie choroby psychicznej
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Zbigniew Puszkarski
sprawozdawca
Dariusz Czajkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konieczność zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów w sprawach dotyczących przestępstw seksualnych wobec osób z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym, a także obowiązek sądu odwoławczego do wszechstronnej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe dla ustalenia znamion przestępstwa jest stwierdzenie braku zdolności pokrzywdzonego do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z ochroną ofiar przestępstw seksualnych, zwłaszcza tych z niepełnosprawnością intelektualną, oraz podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego.
“Czy brak opinii biegłych może doprowadzić do uchylenia wyroku w sprawie o przestępstwo seksualne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.