V KK 261/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego umarzający warunkowo postępowanie karne z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego, w tym warunku niekaralności sprawcy.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku sądu okręgowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec J.P. za czyn z art. 300 § 2 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w tym warunku niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne oraz błędne przyjęcie wnioskowego trybu ścigania. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że J.P. był już karany za przestępstwo umyślne w dacie orzekania, a tryb ścigania został wadliwie określony. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego J. P., wobec którego postępowanie o czyn z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. zostało warunkowo umorzone. Zaskarżonym wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28 kwietnia 2015 r. uchylono wyrok Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich, który skazał J. P., i warunkowo umorzono postępowanie karne na okres jednego roku próby, eliminując z opisu czynu działanie polegające na uszczupleniu możliwości zaspokojenia wierzycieli. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 66 § 1 k.k. (niespełnienie przesłanki niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne) oraz art. 300 § 2 i 4 k.k. (błędne przyjęcie wnioskowego trybu ścigania). Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty za zasadne. Stwierdzono, że J. P. był już prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne w dacie orzekania przez sąd odwoławczy, co wykluczało możliwość warunkowego umorzenia postępowania na podstawie art. 66 § 1 k.k. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził błędne określenie trybu ścigania jako wnioskowego w odniesieniu do czynu z art. 300 § 2 k.k., który ścigany jest z urzędu, z wyjątkiem sytuacji określonych w § 4 tego przepisu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest dopuszczalne, gdy sprawca był już prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo, zgodnie z art. 66 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że warunkiem warunkowego umorzenia postępowania jest niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne. W analizowanej sprawie oskarżony był już prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne, co wykluczało zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| J. L. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| P. s.j. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo polegające na udaremnianiu lub utrudnianiu zaspokojenia wierzycieli.
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania wymaga, aby sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne.
k.k. art. 300 § § 4
Kodeks karny
Określa tryb ścigania przestępstwa z art. 300 k.k. (wnioskowy w określonych przypadkach).
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu.
k.k. art. 66 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowym umorzeniu.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowym umorzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony był już prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo w dacie orzekania, co wyklucza warunkowe umorzenie postępowania. Przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. w odniesieniu do szkody wyrządzonej wierzycielom ścigane jest z urzędu, a nie na wniosek.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego kategorycznego brzmienia art. 66 § 1 k.k., który to przepis wymaga spełnienia przesłanki niekaralności oskarżonego za przestępstwo umyślne zarzut ten ma charakter mieszany wnioskowy tryb ścigania dotyczyć może jedynie występków określonych w art. 300 § 1 k.k. tego przepisu, co expressis verbis zostało wyartykułowane w jego § 4
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
członek
Dariusz Czajkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymogu niekaralności sprawcy, oraz trybu ścigania przestępstw przeciwko wierzycielom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z warunkowym umorzeniem i trybem ścigania przestępstwa z art. 300 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego - warunkowego umorzenia postępowania i jego przesłanek, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Czy można umorzyć postępowanie karne, jeśli sprawca już był karany? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 261/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Barbary Nowińskiej, w sprawie J. P., wobec którego postępowanie o czyn z art. 300 § 2 kk w zw. z art. 12 kk warunkowo umorzono, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 24 września 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII Ka 196/15 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt III K 1330/13, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII Ka 196/15, Sąd Okręgowy w Opolu po rozpoznaniu apelacji obrońcy J. P., uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt II K 1330/13, skazujący tego oskarżonego za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i po wyeliminowaniu z opisu czynu działania polegającego na uszczupleniu możliwości zaspokojenia wierzycieli J. L. oraz P. s.j., na podstawie art. 66 § 3 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne warunkowo umorzył na okres jednego roku próby. Kasację od powyższego wyroku na niekorzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny, w której zarzucił: 1. rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko J. P., pomimo niespełnienia określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, gdyż w dacie orzekania oskarżony był już prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego określonego w art. 300 § 2 k.k., 2. rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 300 § 2 i 4 k.k., polegające na błędnym przyjęciu, że przestępstwo stypizowane w przepisie art. 300 § 2 k.k. ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego, o którym mowa w § 4 wskazanej normy. Stawiając powyższe zarzuty Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w zakresie obu postawionych zaskarżonemu wyrokowi zarzutów, bowiem wyrok Sądu Okręgowego w Opolu zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Rację ma Prokurator Generalny, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez sąd odwoławczy J. P. był karany za przestępstwo umyślne. Skazany został bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. II K 760/14, utrzymanym w mocy orzeczeniem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. VII Ka 121/15, za czyn z art. 300 § 2 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Wprawdzie okoliczność ta nie była znana Sądowi II instancji, gdyż informacja pozyskana z Krajowego Rejestru Karnego odnośnie J. P. dotyczyła stanu z dnia 10 września 2013 r. i nie była aktualizowana, to jednak nie ma to znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania nie mogło bowiem zapaść wobec kategorycznego brzmienia art. 66 § 1 k.k., który to przepis wymaga spełnienia przesłanki niekaralności oskarżonego za przestępstwo umyślne. Również drugi z zarzutów kasacyjnych - obrazy art. 300 § 2 i § 4 k.k. – zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek stwierdzić należy, że zarzut ten ma charakter mieszany. Przepis art. 300 § 4 k.p.k., który Sąd obraził, dotyczy bowiem procesowego trybu ścigania, który w odniesieniu do występku z art. 300 § 2 k.p.k. Sąd wadliwie określił jako wnioskowy w stosunku do czynów popełnionych na szkodę podmiotów innych, niż Skarb Państwa. Konsekwencją tego przyjęcia była modyfikacja i wyeliminowanie z opisu czynu zachowań, w odniesieniu do których pokrzywdzeni takowego wniosku nie złożyli. Takie postąpienie było oczywiście błędne i skutkowało obrazą przepisu prawa materialnego - art. 300 § 2 k.k., jako że wnioskowy tryb ścigania dotyczyć może jedynie występków określonych w art. 300 § 1 k.k. tego przepisu, co expressis verbis zostało wyartykułowane w jego § 4. Z tych względów zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI