V KK 252/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za urządzanie gier hazardowych, uznając zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. za bezzasadny, a pozostałe zarzuty za niedopuszczalne.
Obrońca skazanego A. U. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za urządzanie gier hazardowych. Zarzucono naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (podwójne karanie) oraz art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. (abolicyjny charakter przepisu). Sąd Najwyższy oddalił kasację w części dotyczącej art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., wskazując na brak tożsamości czynów. Pozostałe zarzuty uznał za niedopuszczalne, ponieważ skazanie nastąpiło na karę grzywny, a podniesione kwestie nie stanowiły bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. U., który został skazany za urządzanie gier hazardowych na automatach. Obrońca zarzucił naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., twierdząc, że czyn był już prawomocnie rozpoznany przez inne sądy, co stanowiłoby bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście bezzasadny, podkreślając, że warunkiem prawomocności materialnej jest tożsamość czynu, a nie tylko podobieństwo lub występowanie w tym samym przedziale czasowym. Wskazano na różnice w miejscu popełnienia czynów oraz rodzajach automatów, co wykluczało tożsamość czynów. Drugi zarzut kasacji, dotyczący naruszenia art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i abolicyjnego charakteru przepisu, został uznany za niedopuszczalny. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kasacja na korzyść skazanego może być wniesiona tylko w przypadku skazania na karę bezwzględnego pozbawienia wolności, chyba że zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. Ponieważ skazanie nastąpiło na karę grzywny, a podniesione uchybienie nie mieściło się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych, kasacja w tym zakresie została pozostawiona bez rozpoznania. Sąd Najwyższy oddalił kasację w części dotyczącej zarzutu naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. jako oczywiście bezzasadną, a w pozostałym zakresie pozostawił ją bez rozpoznania, obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. nie zachodzi, ponieważ warunkiem prawomocności materialnej jest tożsamość czynu, a nie tylko podobieństwo, identyczna kwalifikacja prawna czy występowanie w tym samym przedziale czasowym. Różnice w miejscu popełnienia i rodzajach automatów wykluczają tożsamość czynów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że tożsamość czynu jest kluczowa dla stwierdzenia podwójnego karania. Różnice w okolicznościach popełnienia czynów (miejsce, rodzaj automatów) wykluczają możliwość uznania ich za identyczne, nawet jeśli okres popełnienia się pokrywa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. U. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (15)
Główne
k.k.s. art. 107 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 8 - dotyczy sytuacji, gdy zachowanie skazanego było już przedmiotem prawomocnego rozpoznania przez sąd.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 9 - dotyczy sytuacji, gdy zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 11 - dotyczy sytuacji, gdy zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.
Pomocnicze
k.k.s. art. 9 § 3
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 523 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 4
Kodeks postępowania karnego
u.g.h. art. 6 § 1
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 14 § 1
Ustawa o grach hazardowych
Ustawa o zmianie ustawy o grach hazardowych art. 4
przepis o charakterze abolicyjnym.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 113 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tożsamości czynów pomimo pokrywania się okresów popełnienia i podobieństwa kwalifikacji prawnej. Niedopuszczalność kasacji wniesionej na korzyść skazanego na karę grzywny, gdy nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze. Podniesione uchybienie nie mieści się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. z powodu rzekomego podwójnego karania. Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. z powodu rzekomego abolicyjnego charakteru przepisu.
Godne uwagi sformułowania
Nie można przyjąć, aby w realiach rozpoznawanej sprawy doszło do uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Warunkiem przyjęcia stanu prawomocności materialnej jest tożsamość czynu, a nie tylko wzajemne prawdopodobieństwo, identyczna kwalifikacja prawna, czy wystąpienie zachowań w tym samym przedziale czasowym. Kasacja na korzyść skazanego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Uchybienie opisane w kasacji musi w sposób rzeczywisty mieścić się w formule tych uchybień, które określone są w przepisie art. 439.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości czynu w kontekście podwójnego karania (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) oraz dopuszczalności kasacji w sprawach o karę grzywny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z grami hazardowymi i przepisami przejściowymi, ale ogólne zasady dotyczące tożsamości czynu i dopuszczalności kasacji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie karnym, takich jak podwójne karanie i dopuszczalność kasacji, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.
“Czy można być karanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice tożsamości czynu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 252/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy A. U., skazanego z art. 107 § 1 k.k.s., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt VII Ka […] , utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II K […] , postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną w części dotyczącej zarzutu naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.; 2. w pozostałym zakresie pozostawić kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania; 3. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE A. U. został oskarżony o to, że: jako Prezes Zarządu firmy „A.” Sp. z o.o. z mocy prawa zajmujący się sprawami gospodarczymi tej Spółki od nieustalonego dnia do dnia 8 października 2015 r. w „S.” mieszczącym się w S. przy ul. R. […] , na automatach do gier o nazwie: A. nr […] , I. nr […] , G. nr […] urządzał gry określone w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wbrew art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. przy zastosowaniu art. 9 § 3 k.k.s. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II K […] : 1. uznał oskarżonego A. U. za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, eliminując z opisu czynu stwierdzenie o działaniu wbrew normie art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 19 listopada 2009 r., tj. przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to na podstawcie art. 107 § 1 k.k.s. skazał go na karę grzywny w wymiarze 40 (czterdziestu) stawek dziennych, przyjmując iż wysokość jednej stawki wynosi 100 (sto) złotych, 2. na podstawie art. 30 § 5 k.k.s. orzekł przepadek zabezpieczonych w sprawie dowodów rzeczowych w postaci automatów do gier A. […] , I. nr […] , G. nr […] przechowywanych w magazynie Urzędu Celnego w O. - w N. i pieniędzy polskich pochodzących z wnętrza automatów w łącznej kwocie 640 (sześćset czterdzieści) złotych, 3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 627 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądził na rzecz Skarbu Państwa częściowo od oskarżonego koszty procesu w kwocie do 2.000 (dwa tysiące) złotych, w pozostałym zakresie zwolnił go od ponoszenia tych kosztów oraz zasądził opłatę w kwocie 400 (czterystu) złotych. Powyższy wyrok w całości zaskarżył obrońca oskarżonego A. U.. Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca A. U., zarzucając, „iż w/w wyrok wydany został z n a st ę pującym i uchybieniami wskazanymi w treści: I. art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., tj. dotknięty jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z uwagi na fakt, iż zachowanie skazanego A. U. było już przedmiotem prawomocnego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w R. w sprawie o sygn. akt: III K […] oraz przez Sąd Rejonowy w S. w sprawie o sygn. akt III K […] z dnia 16 października 2017 r. Z ostrożności procesowej - na podstawie art. 523 § 2 i 4 k.p.k. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił także, iż wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: I. poprzez obrazę następujących przepisów prawa procesowego: 1) art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 11 k.p.k. w postaci naruszenia przepisu art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych z dnia 12 czerwca 2015 r. ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1201 ), który ma charakter abolicyjny i wyłącza możliwość karania na podstawie art. 107 § 1 k.k.s., tj. naruszenia w okresie przejściowym przewidzianym w tym przepisie, wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zakazu urządzania gier na automatach poza kasynami gry, przez podmioty, które w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej legalnie prowadziły działalność w zakresie organizowania gier poza kasynami, który to przepis nie został zastosowany przez sąd odwoławczy”. W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroków Sądu pierwszej oraz drugiej instancji oraz o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja w zakresie zarzutu I. – naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Opisowe ujęcie tego rozstrzygnięcia jest niezbędne z powodu oznaczenia obu zarzutów kasacyjnych rzymską „I.” Nie można przyjąć, aby w realiach rozpoznawanej sprawy doszło do uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Autor kasacji wystąpienia tego uchybienia upatrywał w okolicznościach prawomocnego skazania A. U. wyrokami Sądów Rejonowych w R. i S. za czyny polegające na urządzaniu i prowadzeniu gier na automatach w okresie od dnia 3 września 2015 r. do dnia 25 października 2016 r. oraz od dnia 2 grudnia 2013 r. do dnia 12 lipca 2016 r. Wprawdzie okres przypisanego skazanemu działania w niniejszej sprawie faktycznie pokrywa się z czasem przypisanych skazanemu działań w wymienionych sprawach Sądów Rejonowych w R. i S., jednak nie oznacza to, iż czyny te są ontologicznie i normatywnie tożsame. Nie budzi bowiem wątpliwości istnienie różnic zarówno co do miejsca ich popełnienia, jak i urządzeń służących do urządzenia gry na automatach poza kasynem gry i bez wymaganej koncesji. Typizacja zachowania A. U., ujawnionego w różnych okresach i różnych miejscach, nie może ograniczyć się do jednego czynu. Sąd Najwyższy podkreśla, że warunkiem przyjęcia stanu prawomocności materialnej jest tożsamość czynu, a nie tylko wzajemne prawdopodobieństwo, identyczna kwalifikacja prawna, czy wystąpienie zachowań w tym samym przedziale czasowym. Jeżeli przy tym zachodzi nadto odmienność miejsca, czy też rodzajów automatów, to nie mamy również do czynienia z „idem” (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2018 r., V KS 5/18). Odnośnie do drugiego zarzutu z kasacji należy uznać, że jest on niedopuszczalny z mocy ustawy. Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść skazanego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W sytuacji skazania na inną karę niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności, dla możliwości wniesienia kasacji przez stronę, konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na jednej z przesłanek wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). W tym postępowaniu wobec A. U. co prawda zapadł wyrok skazujący, jednak wyłącznie na karę grzywny. Respektując więc wskazane powyżej ograniczenia, obrońca mógł wnieść kasację tylko w sytuacji zaistnienia bezwzględnych przesłanek odwoławczych z art. 439 k.p.k. Wprawdzie w kasacji taki zarzut został sformułowany, tj. naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., ale przywołanie tej podstawy kasacji jest oczywiście wadliwe, albowiem wskazane w niej uchybienie nie może mieć takiej postaci. Uchybienie opisane w kasacji musi w sposób rzeczywisty mieścić się w formule tych uchybień, które określone są w przepisie art. 439 (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2014 r., IV KK 215/14, OSNKW 2015, z. 5, poz. 43). Dla skuteczności kasacji, w toku kontroli konieczne jest stwierdzenie, że treść postawionego zarzutu rzeczywiście odpowiada podniesionemu naruszeniu prawa (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 grudnia 2002 r., IV KK 376/02, OSNKW 2003, z. 2, poz. 18; z dnia 11 grudnia 2013 r., IV KK 402/13, OSNKW 2014, z. 5, poz. 39; z dnia 1 czerwca 2016 r., IV KK 182/16, LEX nr 2142488). Oceniając uchybienie wskazane w kasacji należy podkreślić, że zagadnienie dotyczące interpretacji art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych z dnia 12 czerwca 2015 r. (Dz.U. poz. 1201) może mieć znaczenie tylko z punktu widzenia wypełnienia znamion normy art. 107 § 1 k.k.s. W tym aspekcie okoliczność ta może podlegać rozważaniu tylko jako ujemna przesłanka określona w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 czerwca 2015 r., II KZ 22/15; z dnia 17 grudnia 2015 r., II KK 200/15). Nie została ona jednak wymieniona w przepisie art. 439 § 1 k.p.k. Skoro zatem okoliczność ta należy do kategorii objętej dyspozycją art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., to nie sposób uznać ją za „inną okoliczność wyłączającą ściganie” w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Ten charakter mają bowiem przeszkody prawne spoza katalogu zamieszczonego w art. 17 § 1 pkt 1 - 10 k.p.k., wynikające z ustawy albo umów międzynarodowych, takie jak abolicja, konsumpcja skargi publicznej, list żelazny, czy też ograniczenia wynikające z zakresu przekazania osoby przekazanej w wykonaniu Europejskiego Nakazu Aresztowania. Wobec powyższego, skoro kasacja została oparta na uchybieniu, które nie mieści się – ze swojej istoty - w przepisie art. 439 § 1 k.p.k., to jest ona niedopuszczalna, a wobec jej przyjęcia, konieczne było obecnie pozostawienie jej bez rozpoznania. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI