V KK 25/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę rowerem pod wpływem alkoholu z powodu błędu w opisie czynu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na zmianę przepisów.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego Z.K. za jazdę rowerem w stanie nietrzeźwości. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na przypisaniu skazanemu czynu innego niż zarzucony w akcie oskarżenia. Sąd Najwyższy uznał, że doszło do omyłki przy sporządzaniu wyroku, która miała charakter techniczny, ale była na tyle istotna, że wymagała uchylenia wyroku. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem zmiany przepisów, która przekwalifikowała czyn z przestępstwa na wykroczenie.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego Z.K., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. (jazda rowerem w stanie nietrzeźwości). Kasacja podnosiła zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, polegającego na przypisaniu skazanemu czynu, który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że w zaskarżonym wyroku rzeczywiście przypisano czyn, który opisem nie odpowiadał zarzutowi aktu oskarżenia. Jednakże, sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 14 § 1 k.p.k. (zakaz orzekania o czynie nieobjętym aktem oskarżenia), a uchybienie miało charakter technicznej omyłki przy sporządzaniu części wstępnej wyroku (komparycji). Mimo to, wadliwość wyroku była na tyle istotna, że Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić zmianę przepisów, która z dniem 9 listopada 2013 r. uchyliła art. 178a § 2 k.k., a czyn polegający na prowadzeniu roweru w stanie nietrzeźwości stał się wykroczeniem z art. 87 § 1a k.w.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jest to istotne naruszenie. Jednak w tym przypadku sąd uznał, że była to techniczna omyłka, a nie przypisanie innego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że doszło do omyłki przy sporządzaniu części wstępnej wyroku, a nie do przypisania innego czynu niż zarzucony w akcie oskarżenia. W związku z tym, uchybienie nie stanowiło bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w sensie procesowym, gdyż wyrok został uchylony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 178a § § 2
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia innego pojazdu niż określony w §1 w stanie nietrzeźwości.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 12 pkt 3
Zmiana wprowadzająca uchylenie art. 178a § 2 k.k. i przekwalifikowanie czynu na wykroczenie.
k.w. art. 87 § § 1a
Kodeks wykroczeń
Dotyczy prowadzenia roweru lub innego pojazdu niepodlegającego rejestracji w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek prokuratora.
k.p.k. art. 413 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa elementy wyroku, w tym opis czynu.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przesłanki odwoławcze.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przypadki, w których umarza się postępowanie.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sprostowania oczywistych błędów w orzeczeniu.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 pkt 3a
Definicja wykroczenia z art. 87 § 1a k.w.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przypisanie skazanemu czynu, który nie został mu zarzucony aktem oskarżenia. Istotne uchybienie proceduralne skutkujące wadliwością wyroku.
Odrzucone argumenty
Wniosek o umorzenie postępowania (Sąd Najwyższy uznał, że nie było podstaw do umorzenia).
Godne uwagi sformułowania
rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego procesowego przypisanie mu czynu, który nie został zarzucony aktem oskarżenia bezwzględna przesłanka odwoławcza uchybienie miało charakter „techniczny” nie może być mowy o jego sprostowaniu w trybie art. 105§1 k.p.k. czyn stał się wykroczeniem
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Matras
członek
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących błędów proceduralnych w wyrokach, znaczenie zmian legislacyjnych dla postępowań karnych, kwalifikacja czynów jako przestępstw lub wykroczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu technicznego w wyroku i zmiany przepisów w konkretnym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobny błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku, a także ilustruje znaczenie zmian legislacyjnych, które mogą przekształcić przestępstwo w wykroczenie.
“Błąd w wyroku Sądu Rejonowego doprowadził do uchylenia skazania za jazdę rowerem po alkoholu.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 25/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Matras SSN Dariusz Świecki Protokolant Anna Kowal w sprawie Z. K. skazanego z art. 178a § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 11 marca 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 10 września 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. UZASADNIENIE Z. K. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 1.06.2013 r. w Ł. na ul. D. – mającej status drogi publicznej – kierował rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości - 0,94 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu; tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a§2 k.k. Wraz z aktem oskarżenia prokurator złożył na podstawie art. 335§1 k.p.k. wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie kar uzgodnionych z oskarżonym, wnosząc o wymierzenie kary 150 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, a także środka karnego zakazu prowadzenia rowerów na okres 3 lat. Sąd Rejonowy w Ż. uznając, iż zachodzą warunki z art. 335§1 k.p.k. wydanym na posiedzeniu wyrokiem z dnia 10 września 2013r. w sprawie sygn. akt II K …/13, uznał oskarżonego za winnego tego, że: - w dniu 3.07.2013r. w Ż. w ruchu lądowym na drodze publicznej ul. P. jechał rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stężeniu 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu; tj. czynu z art. 178a§2 k.k. i za to wymierzył mu: - karę 150 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda ; - na podstawie art. 42§2 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres 3 lat; Powyższy wyrok uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron. Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego procesowego, tj. art. 14§1 k.p.k. polegające na uznaniu Z. K. za winnego tego, że w dniu 3. 07.2013r. w Ż. w ruchu lądowym na drodze publicznej ul. P. jechał rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stężeniu 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, podczas gdy skierowany w tej sprawie akt oskarżenia zarzucał mu, że w dniu 1.06.2013 r. w Ł. na ul. D. – mającej status drogi publicznej – kierował rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości - 0,94 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a tym samym na przypisaniu mu czynu, który nie został zarzucony aktem oskarżenia i którego nie dotyczyło przeprowadzone w tej sprawie postępowanie przygotowawcze, a zatem w sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 537§2 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja w zakresie w jakim identyfikuje zaistniałe uchybienie jest oczywiście zasadna, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k . Bezdyskusyjnie w zaskarżonym wyroku przypisano czyn, który opisem nie odpowiada temu, jak przyjęte zostało to w zarzucie aktu oskarżenia. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że taka zmiana opisu odpowiadała rzeczywistej woli Sądu orzekającego. Stwierdzić zatem należy, że do zaistniałego uchybienia doszło w następstwie omyłki przy sporządzaniu części wstępnej wyroku – komparycji – i miała ona charakter „techniczny”. Tym samym Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego uchybienia art. 413§1 pkt 4 k.p.k. Niewątpliwie bowiem w sprawie został prawidłowo wniesiony przez uprawnionego oskarżyciela akt oskarżenia, a opis zarzuconego w nim czynu odpowiada zarówno treści postawionego podejrzanemu zarzutu, jak i przebiegowi przeprowadzonego w tej sprawie postępowania przygotowawczego. Nie można zasadnie twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 14§1 k.p.k., skoro wszczęcie postępowania sądowego nastąpiło na żądanie uprawnionego oskarżyciela i postępowanie to nigdy nie toczyło się o czyn inny, niż zarzucony w akcie oskarżenia. W konsekwencji zaistniałe uchybienie nie ma charakteru bezwzględnej przesłanki odwoławczej (art. 439§1 pkt 9 k.p.k.) i nie wiąże się z zaistnieniem uchybienia opisanego w art. 17§1 pkt 9 k.p.k. Jednocześnie sporządzony w wyniku opisanej omyłki wyrok jest w tym stopniu wadliwy, a zaistniałe uchybienie na tyle istotne, że nie może być mowy o jego sprostowaniu w trybie art. 105§1 k.p.k. Musiało ono zatem skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Nie zasługiwał też na uwzględnienie wniosek skarżącego w tej części, w jakiej wskazywał na potrzebę umorzenia postępowania, jak wskazano bowiem wyżej, brak jakichkolwiek racjonalnych podstaw do przyjęcia, że Sąd Rejonowy w Ż. prowadził postępowanie przeciwko Z. K. o czyn taki, jaki wynikałby z opisu zawartego w komparycji wyroku. Przypomnieć wypada tu, że zaskarżony wyrok zapadł na posiedzeniu, a więc podstawą do jego wydania, zgodnie z dyspozycją art. 335§1 k.p.k. było przyjęcie, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. W tej sytuacji, wobec uchylenia zaskarżonego wyroku, sprawę należało przekazać właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd powinien nie tylko dołożyć większej staranności przy sporządzaniu orzeczenia kończącego postępowanie, lecz dostrzec również zmiany wynikające z dyspozycji art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 25 października 2013 r., poz. 1247) zgodnie z której treścią, z dniem 9 listopada 2013 r., art. 178a§2 k.k. został uchylony, a czyn polegający na prowadzeniu przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej innego pojazdu niż określony w §1 tego przepisu, na podstawie jej art. 2 pkt 3a omawianej ustawy, stał się wykroczeniem określonym w art. 87§1a k.w. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI