V KK 25/14

Sąd Najwyższy2014-03-11
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
jazda roweremnietrzeźwośćkasacjabłąd procesowySąd Najwyższyuchylenie wyrokuponowne rozpoznaniezmiana przepisówwykroczenie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę rowerem w stanie nietrzeźwości z powodu błędu w opisie czynu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na zmianę przepisów.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego Z.K. za jazdę rowerem w stanie nietrzeźwości, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego polegające na przypisaniu czynu innego niż zarzucony w akcie oskarżenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając błąd techniczny w komparycji wyroku, który nie stanowił bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Uchylono wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, zwracając uwagę na nowelizację przepisów, która zmieniła kwalifikację czynu z przestępstwa na wykroczenie.

Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Ż., który skazał Z.K. za jazdę rowerem w stanie nietrzeźwości (0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) na podstawie wniosku o skazanie bez rozprawy. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że akt oskarżenia dotyczył innego czynu (jazda rowerem w stanie nietrzeźwości 0,94 mg/l alkoholu) i innego miejsca (ul. D. w Ł. zamiast ul. P. w Ż.). Sąd Najwyższy stwierdził, że opis czynu w zaskarżonym wyroku nie odpowiadał zarzutowi aktu oskarżenia, jednak uznał to za błąd techniczny przy sporządzaniu części wstępnej wyroku (komparycji), a nie naruszenie art. 14 § 1 k.p.k. czy art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. W związku z tym, że wyrok był wadliwy, ale nie z powodu bezwzględnej przesłanki odwoławczej, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zmianę przepisów, która z dniem 9 listopada 2013 r. uchyliła art. 178a § 2 k.k., a czyn ten stał się wykroczeniem z art. 87 § 1a k.w., co Sąd Rejonowy powinien uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli błąd ten jest wynikiem omyłki przy sporządzaniu komparycji wyroku i nie odpowiada rzeczywistej woli sądu orzekającego, a postępowanie faktycznie toczyło się o czyn zarzucony w akcie oskarżenia. Taki błąd nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że opis czynu w wyroku różniący się od zarzutu aktu oskarżenia był wynikiem błędu technicznego (omyłki przy komparycji), a nie faktyczną zmianą przedmiotu postępowania. Skoro postępowanie przygotowawcze i sądowe dotyczyło czynu zarzuconego w akcie oskarżenia, a błąd był techniczny, nie można mówić o naruszeniu art. 14 § 1 k.p.k. ani o bezwzględnej przesłance odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 178a § § 2

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu innego niż określony w § 1 w stanie nietrzeźwości. Został uchylony w trakcie postępowania.

k.w. art. 87 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Określa wykroczenie prowadzenia pojazdu innego niż mechaniczny w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek oskarżyciela i uzgodnienie z oskarżonym.

k.p.k. art. 413 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa elementy wyroku, w tym opis czynu przypisanego oskarżonemu.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przesłanki odwoławcze.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których umarza się postępowanie.

k.p.k. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sprostowania błędów w orzeczeniach.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Określa tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie kasacji.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 12 § pkt 3

Zmiana wprowadzająca uchylenie art. 178a § 2 k.k. i przekwalifikowanie czynu na wykroczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego polegające na przypisaniu czynu innego niż zarzucony aktem oskarżenia. Błąd techniczny w komparycji wyroku, który skutkuje wadliwością orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Wniosek o umorzenie postępowania (Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do umorzenia).

Godne uwagi sformułowania

kasacja w zakresie w jakim identyfikuje zaistniałe uchybienie jest oczywiście zasadna do zaistniałego uchybienia doszło w następstwie omyłki przy sporządzaniu części wstępnej wyroku – komparycji – i miała ona charakter „techniczny” sporządzony w wyniku opisanej omyłki wyrok jest w tym stopniu wadliwy, a zaistniałe uchybienie na tyle istotne, że nie może być mowy o jego sprostowaniu powinien nie tylko dołożyć większej staranności przy sporządzaniu orzeczenia kończącego postępowanie, lecz dostrzec również zmiany wynikające z dyspozycji art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący-sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia błędu technicznego w wyroku, zasady postępowania w przypadku niezgodności opisu czynu w wyroku z aktem oskarżenia, konieczność uwzględniania zmian legislacyjnych przy ponownym rozpoznaniu sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu technicznego w komparycji wyroku i zmiany przepisów w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobny błąd proceduralny może wpłynąć na przebieg postępowania, a także ilustruje znaczenie zmian legislacyjnych i konieczność ich uwzględniania przez sądy.

Błąd w wyroku Sądu Rejonowego uchylony przez Sąd Najwyższy – co się stało i jak to wpłynie na przyszłe sprawy?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 25/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Matras SSN Dariusz Świecki Protokolant Anna Kowal w sprawie Z. K. skazanego z art. 178a § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 11 marca 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 10 września 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. UZASADNIENIE Z. K. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 1.06.2013 r. w Ł. na ul. D. – mającej status drogi publicznej – kierował rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości - 0,94 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu; 2 tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a§2 k.k. Wraz z aktem oskarżenia prokurator złożył na podstawie art. 335§1 k.p.k. wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie kar uzgodnionych z oskarżonym, wnosząc o wymierzenie kary 150 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, a także środka karnego zakazu prowa- dzenia rowerów na okres 3 lat. Sąd Rejonowy w Ż. uznając, iż zachodzą warunki z art. 335§1 k.p.k. wydanym na posiedzeniu wyrokiem z dnia 10 września 2013r. w sprawie sygn. akt II K …/13, uznał oskarżonego za winnego tego, że: - w dniu 3.07.2013r. w Ż. w ruchu lądowym na drodze publicznej ul. P. jechał rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stężeniu 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu; tj. czynu z art. 178a§2 k.k. i za to wymierzył mu: - karę 150 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda; - na podstawie art. 42§2 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres 3 lat; Powyższy wyrok uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron. Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego procesowego, tj. art. 14§1 k.p.k. polegające na uznaniu Z. K. za winnego tego, że w dniu 3. 07.2013r. w Ż. w ruchu lądowym na drodze publicznej ul. P. jechał rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stężeniu 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, podczas gdy skierowany w tej sprawie akt oskarżenia zarzucał mu, że w dniu 1.06.2013 r. w Ł. na ul. D. – mającej status drogi publicznej – kierował rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości - 0,94 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a tym samym na przypisaniu mu czynu, który nie został zarzucony aktem oskarżenia i którego nie dotyczyło przeprowadzone w tej sprawie postępowanie przygotowawcze, a zatem w sytuacji braku skargi 3 uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 537§2 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja w zakresie w jakim identyfikuje zaistniałe uchybienie jest oczywiście zasadna, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. Bezdyskusyjnie w zaskarżonym wyroku przypisano czyn, który opisem nie odpowiada temu, jak przyjęte zostało to w zarzucie aktu oskarżenia. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że taka zmiana opisu odpowiadała rzeczywistej woli Sądu orzekającego. Stwierdzić zatem należy, że do zaistniałego uchybienia doszło w następstwie omyłki przy sporządzaniu części wstępnej wyroku – komparycji – i miała ona charakter „techniczny”. Tym samym Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego uchybienia art. 413§1 pkt 4 k.p.k. Niewątpliwie bowiem w sprawie został prawidłowo wniesiony przez uprawnionego oskarżyciela akt oskarżenia, a opis zarzuconego w nim czynu odpowiada zarówno treści postawionego podejrzanemu zarzutu, jak i przebiegowi przeprowadzonego w tej sprawie postępowania przygotowawczego. Nie można zasadnie twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 14§1 k.p.k., skoro wszczęcie postępowania sądowego nastąpiło na żądanie uprawnionego oskarżyciela i postępowanie to nigdy nie toczyło się o czyn inny, niż zarzucony w akcie oskarżenia. W konsekwencji zaistniałe uchybienie nie ma charakteru bezwzględnej przesłanki odwoławczej (art. 439§1 pkt 9 k.p.k.) i nie wiąże się z zaistnieniem uchybienia opisanego w art. 17§1 pkt 9 k.p.k. Jednocześnie sporządzony w wyniku opisanej omyłki wyrok jest w tym stopniu wadliwy, a zaistniałe uchybienie na tyle istotne, że nie może być mowy o jego sprostowaniu w trybie art. 105§1 k.p.k. Musiało ono zatem skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Nie zasługiwał też na uwzględnienie wniosek skarżącego w tej części, w jakiej wskazywał na potrzebę umorzenia postępowania, jak wskazano bowiem wyżej, brak jakichkolwiek racjonalnych podstaw do przyjęcia, że Sąd Rejonowy w Ż. 4 prowadził postępowanie przeciwko Z. K. o czyn taki, jaki wynikałby z opisu zawartego w komparycji wyroku. Przypomnieć wypada tu, że zaskarżony wyrok zapadł na posiedzeniu, a więc podstawą do jego wydania, zgodnie z dyspozycją art. 335§1 k.p.k. było przyjęcie, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. W tej sytuacji, wobec uchylenia zaskarżonego wyroku, sprawę należało przekazać właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd powinien nie tylko dołożyć większej staranności przy sporządzaniu orzeczenia kończącego postępowanie, lecz dostrzec również zmiany wynikające z dyspozycji art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 25 października 2013 r., poz. 1247) zgodnie z której treścią, z dniem 9 listopada 2013 r., art. 178a§2 k.k. został uchylony, a czyn polegający na prowadzeniu przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej innego pojazdu niż określony w §1 tego przepisu, na podstawie jej art. 2 pkt 3a omawianej ustawy, stał się wykroczeniem określonym w art. 87§1a k.w. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI