V KK 249/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Malborku wyrokiem nakazowym z dnia 23 lutego 2021 r. (sygn. akt II W 37/21) uznał P.D. winnym popełnienia wykroczenia z art. 54 k.w. w związku z § 27 ust. 1 pkt 2 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r., polegającego na braku zakrywania ust i nosa w miejscu ogólnodostępnym. Wyrok uprawomocnił się wobec braku sprzeciwu. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść ukaranego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 54 k.w. i przepisu rozporządzenia, gdyż czyn przypisany P.D. nie wyczerpywał znamion wykroczenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że przepis § 27 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, ponieważ ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie upoważniała Rady Ministrów do wprowadzenia powszechnego obowiązku zakrywania ust i nosa w akcie wykonawczym. Dopiero późniejsza nowelizacja ustawy dała takie upoważnienie. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy te nie miały na celu zagwarantowania porządku publicznego, lecz ochronę zdrowia, co uzasadniało wprowadzenie odrębnego wykroczenia w art. 116 § 1a k.w. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił P.D. od popełnienia zarzuconego mu czynu, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, zwłaszcza w zakresie przekroczenia delegacji ustawowej przez Radę Ministrów.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej art. 116 § 1a k.w. i rozszerzającej delegację ustawową.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przepisu rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzającego obowiązek zakrywania ust i nosa w miejscach publicznych, wydanego na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, może stanowić wykroczenie z art. 54 Kodeksu wykroczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepis rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej lub nie stanowi przepisu porządkowego w rozumieniu art. 54 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis rozporządzenia wprowadzający powszechny obowiązek zakrywania ust i nosa został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, a jego naruszenie nie mogło skutkować odpowiedzialnością z art. 54 k.w. Ponadto, przepisy te miały na celu ochronę zdrowia, a nie porządek publiczny.
Czy naruszenie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które nie mają na celu zagwarantowania porządku i spokoju w miejscach publicznych, może być podstawą do ukarania z art. 54 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 54 k.w. dotyczy przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 54 k.w. ma zastosowanie do przepisów porządkowych mających na celu zapewnienie porządku i spokoju publicznego. Przepisy dotyczące zwalczania epidemii służą ochronie zdrowia, a nie porządku publicznego, co potwierdza wprowadzenie odrębnego wykroczenia w art. 116 § 1a k.w.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. D. | osoba_fizyczna | ukaranego |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 54
Kodeks wykroczeń
Przepis blankietowy, wymagający naruszenia przepisów porządkowych o zachowaniu się w miejscach publicznych wydanych z upoważnienia ustawy. Nie stosuje się go do przepisów mających na celu ochronę zdrowia.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 27 ust. 1 pkt 2 lit. a
Uznane za wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, w związku z czym jego naruszenie nie mogło skutkować odpowiedzialnością z art. 54 k.w.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a
Podstawa wydania rozporządzenia, jednakże brak było w niej upoważnienia do wprowadzenia powszechnego obowiązku zakrywania ust i nosa.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b pkt 1-6 i 8-12
Zakres delegacji ustawowej dla Rady Ministrów.
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b ust. 4
Wskazywał na możliwość wprowadzenia restrykcji jedynie dla osób chorych lub podejrzanych o zachorowanie.
Ustawa z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19
Wprowadziła upoważnienie dla Rady Ministrów do ustanowienia powszechnego nakazu zakrywania ust i nosa oraz dodała art. 116 § 1a k.w.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Reguluje rozpoznawanie kasacji.
k.p.w. art. 15 § 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Umożliwia rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym.
k.p.s.w. art. 119 § 2 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie wprowadzające obowiązek zakrywania ust i nosa zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. • Naruszenie przepisów o zapobieganiu chorobom zakaźnym nie jest przepisem porządkowym w rozumieniu art. 54 k.w.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten ma charakter blankietowy • nakaz wynikający z § 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. został ustanowiony z przekroczeniem delegacji ustawowej • zachowanie P. D., polegające na niezastosowaniu się do nakazu zakrywania ust i nosa w dniu 23 października 2020 r., nie mogło wypełnić znamion czynu z art. 54 k.w. • przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. nie stanowiły „przepisów porządkowych" w rozumieniu art. 54 k.w., gdyż nie miały na celu zagwarantowania porządku i spokoju w miejscach publicznych, lecz ochronę zdrowia poprzez zwalczanie epidemii.
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 k.w. w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, zwłaszcza w zakresie przekroczenia delegacji ustawowej przez Radę Ministrów."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej art. 116 § 1a k.w. i rozszerzającej delegację ustawową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanych obostrzeń pandemicznych i pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie zasad tworzenia prawa, w tym odpowiednich delegacji ustawowych. Pokazuje, że nawet pozornie oczywiste wykroczenie może zostać uchylone z powodów formalno-prawnych.
“Czy brak maseczki to zawsze wykroczenie? Sąd Najwyższy uniewinnił obywatela z powodu wadliwego rozporządzenia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.