V KK 246/23

Sąd Najwyższy2023-08-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
wyrok nakazowykara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie karyśrodek karnyobowiązek probacyjnykodeks karnykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając, że w tym trybie nie można było orzec kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Krotoszynie. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego P.O. za winnego popełnienia dwóch występków z art. 244 k.k. i orzekł kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania oraz środki karne. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że wyrokiem nakazowym nie można orzec kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Krotoszynie z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II K 407/22. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego P.O. za winnego popełnienia dwóch występków z art. 244 k.k., orzekając kary po 3 miesiące pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku i dwóch lat. Następnie, na podstawie przepisów o karze łącznej, wymierzył karę łączną 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby roku. Dodatkowo, zobowiązano oskarżonego do informowania kuratora sądowego o przebiegu próby oraz orzeczono łączny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 15 listopada 2022 r. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w całości, podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 502 § 1 i § 2 k.p.k. Wskazał, że wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, a nie karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ani też obowiązek probacyjny w postaci informowania kuratora. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Potwierdził, że zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k., wyrokiem nakazowym nie można orzec kary pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Podobnie, brak było podstaw do orzeczenia środka probacyjnego w postaci obowiązku informowania kuratora. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krotoszynie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 502 § 1 k.p.k. jednoznacznie stwierdził, że wyrok nakazowy wyklucza orzeczenie kary pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
P.O.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 502 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 90 § § 1 i § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w postępowaniu nakazowym jest niedopuszczalne na mocy art. 502 § 1 k.p.k. Orzeczenie obowiązku probacyjnego w postaci informowania kuratora sądowego było konsekwencją wadliwego orzeczenia kary i również było niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego wyrokiem nakazowym można orzec wyłącznie kary łagodniejszego rodzaju, tj. ograniczenia wolności lub grzywny wykluczone jest wymierzenie wyrokiem nakazowym kary pozbawienia wolności brak było podstaw do orzeczenia środka probacyjnego w postaci obowiązku informowania kuratora o przebiegu próby

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Błaszczyk

członek

Małgorzata Gierszon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność orzekania kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz obowiązków probacyjnych w postępowaniu nakazowym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań prowadzonych w trybie nakazowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotne ograniczenia trybu postępowania nakazowego, co jest kluczową wiedzą dla praktyków prawa karnego.

Wyrok nakazowy nie oznacza dowolności – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice tego trybu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 246/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Małgorzata Gierszon
Protokolant Małgorzata Czartoryska
w sprawie
P.O.
‎
skazanego za występki określone w art. 244 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
‎
w dniu 24 sierpnia 2023 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Krotoszynie
z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II K 407/22,
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w
Krotoszynie i sprawę P.O. przekazuje do ponownego rozpoznania temu sądowi.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II K 407/22, Sąd Rejonowy w Krotoszynie uznał oskarżonego P.O. za winnego popełnienia dwóch występków z art. 244 k.k., za które wymierzył mu odpowiednio kary po 3 miesiące pozbawienia wolności oraz środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku i dwóch lat.
Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych w punkcie 1 i 3 wymierzył oskarżonemu karę łączną 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby roku. Nadto na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. wyrokiem tym zobowiązano oskarżonego w okresie próby do informowania kuratora sądowego o jego przebiegu co 3 miesiące, a na podstawie art. 90 § 1 i § 2 k.k. w miejsce jednostkowych orzeczeń o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierzono oskarżonemu łączny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.
Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu, wskutek czego uprawomocnił się on z dniem 15 listopada 2022 r.
W tej sprawie kasację złożył Prokurator Generalny, który zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść skazanego wskazał na:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 i § 2 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec P.O. w postępowaniu nakazowym nieprzewidzianej w katalogu kar możliwych do orzeczenia w tym trybie kary zasadniczej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podczas gdy wyrokiem nakazowym można orzec wyłącznie kary łagodniejszego rodzaju, tj. ograniczenia wolności lub grzywny ze stosownym jej ograniczeniem oraz na nałożeniu na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. niebędącego środkiem karnym, przepadkiem lub środkiem kompensacyjnym przewidzianym do orzeczenia wyrokiem nakazowym obowiązku probacyjnego w postaci informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby co trzy miesiące”.
Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Krotoszynie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwia jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200.000 zł. Treść tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że wykluczone jest wymierzenie wyrokiem nakazowym kary pozbawienia wolności. Orzekając zatem w przedmiotowej sprawie karę pozbawienia wolności, chociaż z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, Sąd Rejonowy w Krotoszynie rażąco naruszył dyspozycję wskazanego na wstępie przepisu (por. także np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2021 r., V KK 198/21).
Zasadnie też zwraca uwagę skarżący na brak podstaw do orzeczenia wobec P.O. środka probacyjnego w postaci obowiązku informowania kuratora o przebiegu próby. Powyższe uchybienie jest jednak konsekwencją wadliwego orzeczenia w przedmiocie orzeczonej kary. Skoro bowiem niemożliwym było wymierzenie kary pozbawienia wolności, której to jako jedynej z kar, wykonanie może zostać warunkowo zawieszone, to tym bardziej brak było podstaw do orzeczenia obowiązku informowania kuratora o przebiegu okresu próby na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k.
W tej sytuacji zasadność zarzutu kasacji musiała prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krotoszynie.
[M.S]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI