V KK 243/22

Sąd Najwyższy2022-06-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
przestępstwa seksualneznęcanie sięmałoletnikasacjaSąd Najwyższyprawo karneprzemockara łączna

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego D.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego D.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący D.M. za przestępstwa seksualne wobec małoletniej oraz znęcanie się nad rodziną. Obrońca zarzucał Sądowi Apelacyjnemu nierzetelne rozpatrzenie apelacji i naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że nie jest ona forum do ponownej kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a jedynie do badania rażących naruszeń prawa procesowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), który z kolei utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. Sąd Okręgowy skazał D.M. za przestępstwa seksualne wobec małoletniej (art. 197 § 2 i 3 pkt 2 k.k. w zb. z art. 199 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.) oraz za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną i synem (art. 207 § 1 k.k.). Sąd Apelacyjny zmienił wyrok jedynie w zakresie kwalifikacji prawnej czynu z art. 199 § 2 k.k. na art. 200 § 4 k.k. Obrońca w kasacji zarzucił Sądowi Apelacyjnemu nierzetelne rozpatrzenie zarzutów apelacyjnych dotyczących obrazy art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. oraz wadliwe uzasadnienie. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Prokuratora, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych ani ocenie dowodów, a jedynie badaniu rażących naruszeń prawa procesowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo rozważył zarzuty apelacyjne i należycie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, a zarzuty kasacyjne w istocie zmierzały do ponowienia kontroli odwoławczej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji i należycie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny stosownie do art. 433 § 2 k.p.k. rozważył wszystkie wnioski i zarzuty apelacji, a zgodnie z art. 457 § 3 k.p.k. podał, czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty uznał za zasadne lub niezasadne. Kwestie podniesione w apelacji, a dotyczące oceny dowodów, były przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany
Z. U.osoba_fizycznapokrzywdzona
I. M.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Rejonowy w W.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
Obrońca D. M.inneobrońca

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 197 § § 2 i 3 pkt 2

Kodeks karny

Nadużycie stosunku zależności, wielokrotne z użyciem przemocy doprowadzenie małoletniej poniżej lat 15 do poddawania się innym czynnościom seksualnym, dotykanie jej krocza i piersi, wykonywanie takich czynności poprzez zmuszanie jej do dotykania jego penisa oraz masturbowanie się w jej obecności.

k.k. art. 200 § § 4

Kodeks karny

Zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez Sąd Apelacyjny.

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną i synem.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.k. art. 199 § § 2

Kodeks karny

Czyn seksualny wobec małoletniego poniżej lat 15.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów (w zb.).

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 41a § § 2 i 4

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy materialnej.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunki wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne podstawy kasacyjne.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Środki kompensacyjne.

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

Środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich.

k.k. art. 93a § pkt 3

Kodeks karny

Środek zabezpieczający w postaci terapii uzależnień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zmierza do ponownej kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne i należycie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z wymogami k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące obrazy art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny. Zarzut nierzetelnego rozpatrzenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

kasacja w polskim modelu procesu karnego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przedmiotem zarzutów kasacyjnych nie mogą być bezpośrednio ustalenia faktyczne rolą postępowania kasacyjnego nie jest dublowanie postępowania odwoławczego kasacja obrońcy skazanego D. M., formalnie zarzucając Sądowi Apelacyjnemu w (…) naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa procesowego, w rzeczywistości zmierza do ponowienia w postępowaniu kasacyjnym kontroli odwoławczej orzeczenia sądu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że kasacja nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy poważnych przestępstw, ale rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma charakter proceduralny i utrwala istniejące zasady postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników.

Sąd Najwyższy przypomina: Kasacja to nie apelacja – dlaczego obrońca przegrał sprawę?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 243/22
POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2022 r.,
sprawy
D. M.
skazanego z art. 197 § 2 i 3 pkt 2 k.k. w zb. z art. 200 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k., art. 207 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa (…)
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W.
z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II K (…)
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy  w W.  wyrokiem  z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II K (…), uznał D. M.  za winnego tego, że w okresie od nieustalonego dnia stycznia 2016 r. do nieustalonego dnia na przełomie lutego i marca 2017 r., w mieszkaniu nr 18 przy ul. F. w W., nadużywając stosunku zależności, wielokrotnie z użyciem przemocy, doprowadzał małoletnią poniżej lat 15 – Z. U. do poddawania się innym czynnościom seksualnym dotykając jej krocza i piersi, wykonywania takich czynności poprzez zmuszanie jej do dotykania jego penisa oraz masturbował się w jej obecności, tj. przestępstwa z art. 197 § 2 i 3 pkt 2 k.k. w zb. z art. 199 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 197 § 3 k.k. wymierzył mu karę trzech lat pozbawienia wolności, oraz uznał go  winnym  tego, że w okresie od nieustalonego dnia stycznia 2012 r. do nieustalonego dnia września 2015 r. oraz w okresie od nieustalonego dnia kwietnia 2016 r, do nieustalonego dnia na przełomie lutego i marca 2017r., w W.  znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną I. M. i w okresie dnia kwietnia 2016 r. do nieustalonego dnia na przełomie lutego i marca 2017 r., nad J. M. w ten sposób, że wszczynał awantury będąc pod wpływem alkoholu podczas, których poniżał ich, wyzywał oboje słowami wulgarnymi i obelżywymi, popychał i szarpał,  kopał, uderzał ręka w twarz i niepokoił żonę podczas snu, oraz wielokrotnie stosował przemoc fizyczną wobec J. M. uderzając go w głowę i twarz, szarpiąc, wyrzucał go z mieszkania, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 207 § 1 k.k., wymierzył mu karę jednego roku pozbawienia wolności; na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 czerwca 2020 r., w miejsce orzeczonych kar wymierzył mu karę łączną  trzech lat i  sześciu miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 41a § 2 i 4 k.k. orzekł wobec niego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną Z. U.  i zakaz zbliżania się do niej, na odległość mniejszą niż sto metrów, na okres sześciu  lat.
Od tego wyroku apelacje złożyli Prokurator Rejonowy w W. oraz obrońca D. M. Oskarżyciel publiczny w apelacji zarzucił rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności orzeczonej w stosunku do D. M., niesłuszne niezastosowanie środków kompensacyjnych na rzecz pokrzywdzonych w trybie  art. 46 § 1 k.k., niesłuszne nie orzeczenie, na mocy art. 41 § 1a k.k. środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk, wykonywania zawodów i działalności związanych w wychowaniem małoletnich opieką nad nimi - w związku ze skazaniem go za przestępstwo z punktu I - przeciwko wolności seksualnej i obyczajności popełnione na szkodę małoletniego, niesłuszne nie orzeczenie, na mocy przepisu art. 93a pkt 3 k.k., środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień, obrazę przepisów art. 354a § 1 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k., art. 167 k.p.k. mającą wpływ na treść wyroku, polegającą na nieprzeprowadzeniu dowodu z wysłuchania biegłego psychologa i biegłego lekarza seksuologa w sytuacji gdy zebrane w sprawie dowody wskazują na fakt uzależnienia oskarżonego od alkoholu. Z kolei obrońca  D. M.  zarzucił w apelacji  obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 7 k.p.k., poprzez  przeprowadzenie przez Sąd dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, zwłaszcza zaś uwzględnieniu wyłącznie dowodów przemawiających na jego niekorzyść, przy jednoczesnym odrzuceniu wszystkich okoliczność, wskazujących na brak sprawstwa.
Po rozpoznaniu tych apelacji, Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem  z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie I orzeczenia z kwalifikacji prawnej wyeliminował art. 199 § 2 k.k., uzupełniając o art. 200 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., a  pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Od powyższego prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) kasację złożył  obrońca skazanego D. M..
Zarzucił
w niej rażące naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierzetelne rozważenie i ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy D. M. (zarzut z pkt 1), oraz  naruszenie  przepisów  art. 7 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k.( zarzut z pkt 2).
Prokurator Prokuratury Rejonowej w W.  w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego D. M. jako oczywiście bezzasadnej (por. pismo z 12 kwietnia 2022 r., PR 1 Ds. (…)).
Sąd Najwyższy zważył co następuje
.
Kasacja obrońcy skazanego D. M., jak trafnie ją ocenił Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. w pisemnej odpowiedzi, jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Przecież kasacja w polskim modelu procesu karnego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym, co do zasady, od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Oznacza to, że przedmiotem zarzutów kasacyjnych może być sposób postępowania i rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu sądu odwoławczego. Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tym samym przedmiotem zarzutów kasacyjnych  nie mogą być bezpośrednio ustalenia faktyczne. Również  rolą postępowania kasacyjnego nie jest dublowanie postępowania odwoławczego i dokonywanie kolejnej kontroli orzeczenia, które zapadło w pierwszej instancji. Poczynienie powyższych uwag było konieczne ze względu na  treść zarzutów z kasacji obrońcy skazanego D. M.. Sprowadzają się one do twierdzenia, że Sąd Apelacyjny w (...), dokonujący kontroli odwoławczej  wyroku Sądu Okręgowego w W.,  wadliwie rozpoznał zarzuty apelacyjne dotyczące obrazy art. 7 k.p.k. oraz błędnych ustaleń faktycznych. W ocenie Autora kasacji Sąd Apelacyjny w (…) nienależycie też  uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, a także zaniechał dokonania w postępowaniu odwoławczym gruntownej analizy materiału dowodowego w aspekcie oceny zeznań pokrzywdzonej i wyjaśnień D. M. Podniesione zarzuty kasacyjne są niezasadne.  Uważna bowiem lektura pisemnego uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa (…), pozwala na stwierdzenie, że Sąd Apelacyjny w (…), stosownie do nakazu wynikającego z art. 433 § 2 k.p.k., rozważył wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w apelacji obrońcy D. M., a następnie, realizując wymagania dotyczące treści pisemnego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, wskazane w  art. 457 § 3 k.p.k., podał, czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski uznał za zasadne albo niezasadne (por. s. 6 – 13, s. 14 – 19 i s. 20 – 28 sporządzonego na formularzu pisemnego uzasadnienia wyroku). Wszystkie kwestie podniesione  w apelacji obrońcy, a dotyczące oceny wiarygodności dowodów z zeznań pokrzywdzonej i wyjaśnień D. M., następnie powtórzone w kasacji, były przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego w (…). Odmienny punkt widzenia zaprezentowany w kasacji  ignoruje stanowisko tego Sądu. Można stwierdzić, że kasacja obrońcy skazanego D. M., formalnie zarzucając Sądowi Apelacyjnemu w (…)  naruszenia wskazanych w niej przepisów  prawa procesowego, w rzeczywistości  zmierza  do ponowienia w postępowaniu kasacyjnym kontroli odwoławczej orzeczenia sądu pierwszej instancji. Oczywistość takiego zabiegu Autora kasacji zwalnia Sąd Najwyższy od konieczności powtarzania w niniejszym uzasadnieniu argumentacji zaprezentowanej w pisemnym  uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa (…), którą to argumentację, w zakresie oceny dowodów, Sąd Najwyższy w pełni podziela. Trafnie podniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w W.  w pisemnej odpowiedzi na kasację, że cyt.,,
w zakresie drugiego z zarzutów kasacyjnych, dotyczącego naruszenia prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku, a mającego polegać na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, stwierdzić trzeba, że pod ,,płaszczem” naruszenia prawa skarżący,
de facto,
kwestionuje poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne, o czym świadczy zarówno sama treść tego zarzutu, jak i treść zarzutu apelacyjnego, w którym obrońca kwestionował ustalenia faktyczne.”
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3 k.p.k., orzekł jak w  postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę