V KK 24/21

Sąd Najwyższy2022-02-09
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznykasacjapowaga rzeczy osądzonejres iudicatapostępowanie karneSąd Najwyższyuchylenie wyrokuumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy uchylił wyroki obu instancji i umorzył postępowanie w sprawie wyroku łącznego z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej, gdyż wcześniej wydano już prawomocny wyrok łączny obejmujący te same skazania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego. Zarzucono rażące naruszenie przepisów k.p.k., polegające na wydaniu nowego wyroku łącznego obejmującego te same jednostkowe wyroki, które zostały już objęte wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem łącznym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie, wskazując na naruszenie powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego F. P. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w K. Wyrok Sądu Rejonowego łączył kary pozbawienia wolności orzeczone kilkoma wcześniejszymi wyrokami, w tym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 13 maja 2019 r., który uprawomocnił się 21 maja 2019 r. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Głównym zarzutem było wydanie przez Sąd Rejonowy w K. wyroku łącznego z dnia 11 września 2019 r., który obejmował te same jednostkowe skazania, co już wcześniej prawomocnie orzeczony wyrok łączny Sądu Rejonowego w Z. z dnia 13 maja 2019 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną. Stwierdził, że wydanie drugiego wyroku łącznego obejmującego te same skazania, podczas gdy pierwszy był już prawomocny, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., czyli naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyroki obu instancji i na podstawie art. 572 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie kolejnego wyroku łącznego w sytuacji, gdy zapadł już prawomocny wyrok łączny obejmujący te same skazania, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sytuacja, w której zapadają dwa prawomocne wyroki łączne dotyczące tych samych skazań, jest ewidentnym naruszeniem powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.), co jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroków i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (koszty procesu)

Strony

NazwaTypRola
F. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna podstawa uchylenia orzeczenia, obejmująca naruszenie powagi rzeczy osądzonej.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym naruszenie powagi rzeczy osądzonej.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku wykroczenia poza granice zaskarżenia.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu rozpoznania sprawy w granicach wniosku.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia żądania kasacji w całości.

k.p.k. art. 575 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wykonania wyroku łącznego.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie wyroku łącznego obejmującego te same jednostkowe skazania, które zostały już objęte wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem łącznym, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Naruszenie powagi rzeczy osądzonej jest bezwzględną podstawą uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) ewidentne jawiło się, że później wydany wyrok łączny dotknięty był bezwzględnym uchybieniem niekorzystne dla skazanego byłoby funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch prawomocnych wyroków łącznych

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wyroków łącznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch wyroków łącznych obejmujących te same skazania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny, który mógłby mieć negatywne konsekwencje dla skazanego, a Sąd Najwyższy skutecznie go naprawił, podkreślając fundamentalną zasadę prawną.

Sąd Najwyższy: Dwa wyroki łączne za te same przestępstwa to błąd, który musi zostać naprawiony!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 24/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Mirek
Protokolant Danuta Bratkrajc
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej
‎
w sprawie
F. P.
‎
w przedmiocie wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 9 lutego 2022 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na korzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt XVII Ka (...),
‎
utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II K (...),
uchyla wyroki Sądów obu instancji i - na podstawie art. 572 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. - umarza postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P. – po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 r. apelacji obrońcy co do kary – utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w K. z 11 września 2019 r., którym połączono kary pozbawienia wolności wymierzone wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w K. z 11 lutego 2019 r., obejmującym wyroki tego Sądu z 9 października 2017 r. i 18 czerwca 2018 r., oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z 19 listopada 2018 r., i orzeczono wobec F. P. karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości na korzyść skazanego, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. polegające na nie wykroczeniu poza granice zaskarżenia, mimo że postępowanie w przedmiocie wydania wobec F. P. wyroku łącznego, obejmującego te same jednostkowe wyroki, zostało już wcześniej prawomocnie zakończone wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Z. z 13 maja 2019 r., którym wymierzono mu karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i który uprawomocnił się 21 maja 2019 r. W konsekwencji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym.
Nie powtarzając wszechstronnych i wyczerpujących wywodów skarżącego, co byłoby postąpieniem zbytecznym, należało stwierdzić: skoro wobec tej samej osoby, F. P., zapadły dwa prawomocne wyroki łączne – Sądu Rejonowego w Z. z 13 maja 2019 r. i Sądu Rejonowego w K. z 11 września 2019 r. – w których węzłem kar łącznych objęto te same skazania, to jako ewidentne jawiło się, że później wydany wyrok łączny dotknięty był bezwzględnym uchybieniem przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., określanym jako naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).
W tym stanie rzeczy Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko uwzględnić w całości sformułowane w kasacji żądanie (art. 537 § 2 k.p.k.). Wskutek uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego i utrzymanego nim w mocy wyroku łącznego z 11 września 2019 r. wykonaniu podlegał będzie poprzedni wyrok łączny z 13 maja 2019 r., gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.
Warto na koniec odnotować, że trafnie zadeklarowany przez skarżącego kierunek kasacji wynikał z faktu, iż niekorzystne dla skazanego byłoby funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch prawomocnych wyroków łącznych, dotyczących tych samych skazań jednostkowych, podlegających odrębnemu wykonaniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI