V KK 238/19

Sąd Najwyższy2019-07-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.kasacjares iudicatapowaga rzeczy osądzonejSąd Najwyższyumorzenie postępowaniapodwójne skazanie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za oszustwo i umorzył postępowanie karne z powodu powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony był już wcześniej skazany za ten sam czyn.

Sąd Rejonowy skazał M.J.W. za oszustwo na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności i nakazał naprawienie szkody. Kasacja Prokuratora Generalnego podniosła zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, wskazując, że oskarżony był już prawomocnie skazany za ten sam czyn przez inny sąd. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 17 maja 2017 r. uznał M.J.W. winnym popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 i 3 k.k., polegającego na sprzedaży biletów na koncert, czym doprowadził pokrzywdzoną P.B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na kwotę 255 zł. Wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności i orzeczono obowiązek naprawienia szkody. Wyrok ten uprawomocnił się. Następnie Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej) poprzez skazanie za czyn, za który oskarżony został już wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 7 marca 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że wyrok Sądu Rejonowego w P. zapadł z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, gdyż postępowanie karne wobec oskarżonego zostało już prawomocnie zakończone w sprawie tego samego czynu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skazanie za czyn, który został już prawomocnie osądzony (powaga rzeczy osądzonej), stanowi rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok sądu niższej instancji został wydany pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), co jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

Oskarżony M.J.W.

Strony

NazwaTypRola
M.J.W.osoba_fizycznaoskarżony
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
P.B.osoba_fizycznapokrzywdzona
K.K.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie, w tym powaga rzeczy osądzonej.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1 i 3

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami procesu Skarbu Państwa w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazanie za czyn, za który oskarżony został już prawomocnie skazany, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Istnienie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego bezwzględna przyczyna odwoławcza powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) negatywna przesłanka procesowa

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący

Zbigniew Puszkarski

sprawozdawca

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania karnego z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ten sam czyn był już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad procesowych, takich jak powaga rzeczy osądzonej, nawet w przypadku drobnych przestępstw. Ilustruje też rolę Prokuratora Generalnego w systemie kontroli orzeczeń.

Sąd Najwyższy umorzył sprawę o oszustwo. Powód? Oskarżony był już za to skazany!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 238/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Ewa Oziębła
w sprawie
M.J.W.
skazanego z art. 286 § 1 i 3 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 25 lipca 2019 r.,
‎
kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego […] w P.
‎
z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt VI K […]
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
postępowanie karne wobec M.J.W.
umarza, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy […] w P. wyrokiem z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt VI K […], uznał M.J.W. za winnego popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 i 3 k.k. polegającego na tym, że w dniu 16 stycznia 2016 r. w nieustalonym miejscu, podając się za O.M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził P.B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że zamieszczając na portalu ogłoszeniowym ,,F.” ofertę sprzedaży dwóch biletów na koncert zespołu ,,Y.” wprowadził pokrzywdzoną w błąd co do rzeczywistego zamiaru i możliwości wywiązania się ze zobowiązania, czym spowodował straty w łącznej kwocie 255 zł na szkodę P.B., co stanowi wypadek mniejszej wagi i wymierzył mu za to karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej P.B. kwoty 255 zł. W wyroku rozstrzygnięto również o kosztach procesu.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 25 maja 2017 r.
Obecnie kasację od tego wyroku, zaskarżając go w całości na korzyść skazanego M.J.W., wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, który zarzucił:
„rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na skazaniu M.J.W. za przestępstwo z art. 286 § 1 i 3 k.k., popełnione w dniu 16 stycznia 2016 r. na szkodę P.B., pomimo to, że za tożsamy czyn zabroniony został on wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego […] w Ł. z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt VI K […]/16.”
Podnosząc tak sformułowany zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i umorzenie postępowania karnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Ma racje Autor skargi, że wyrok Sądu Rejonowego [...] w P. zapadł z rażącym naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającym na skazaniu M.J.W. za czyn, co do którego postępowanie karne wobec tego oskarżonego zostało już prawomocnie zakończone, która to okoliczność stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną  w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
Z dołączonych do kasacji akt innej sprawy karnej M.J.W. wynika, że wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r. (prawomocnym 15 marca 2017 r.) Sądu Rejonowego […] w Ł., sygn. akt VI K […]/16, został on skazany za ciąg przestępstw zakwalifikowanych z art. 286 § 1 k.k., z których jedno polegało na tym, że „w dniu 16 stycznia 2016 roku w Ł. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za pośrednictwem portalu społecznościowego ,,F.” dokonał sprzedaży 2 biletów na koncert zespołu ,,Y.” czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 255 złotych K.K. i P.B. wprowadzając je w błąd co do tożsamości sprzedającego podając się za O.M. i co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży, a następnie nie przesłał zakupionych biletów”. Tożsamość czynów będących przedmiotem wyroków obu wymienionych sądów jest oczywista, przy czym nie przeczy temu fakt, że w pierwszym chronologicznie wyroku jako pokrzywdzoną przestępstwem obok P.B. wymieniono K.K..
W tym stanie rzeczy należało uznać, że skazujący M.J.W. wyrok Sądu Rejonowego […] w P. z dnia 17 maja 2017 r., sygn. VI K […]/17, został wydany pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej (
res iudicata
) i zgodnie z wnioskiem kasacji wyrok ten uchylić oraz
umorzyć zakończone nim postępowanie karne –
na podstawie
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje oparcie w
art. 632 pkt 2 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę