I KK 395/22

Sąd Najwyższy2023-02-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
prawo karnekasacjaSąd Najwyższynieletninarkotykiprzemoc seksualnapostępowanie karnedowodyocena dowodów

Sąd Najwyższy uchylił część wyroku Sądu Apelacyjnego uniewinniającą K. S. od zarzutu udzielania narkotyków małoletniej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd odwoławczy pominął istotny dowód.

Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego, uniewinniając K. S. od zarzutu udzielania narkotyków małoletniej i obniżając karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za częściowo zasadną w zakresie dotyczącym K. S., wskazując na rażące naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny, który pominął kluczowe zeznania pokrzywdzonej. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok w tej części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Rejonowego w Lubinie od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy. Sąd Apelacyjny uniewinnił K. S. od zarzutu udzielania narkotyków małoletniej (art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) oraz obniżył jej karę pozbawienia wolności za inne przestępstwo. Prokurator zarzucił Sądowi Apelacyjnemu rażącą obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 410 k.p.k., poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się do jednych z zeznań małoletniej pokrzywdzonej, które miały świadczyć o winie K. S. w zakresie zarzutu narkotykowego. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny istotnie naruszył przepisy procesowe, nie analizując całości materiału dowodowego, w tym kluczowych zeznań pokrzywdzonej zarejestrowanych na płycie CD. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił punkt wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczący uniewinnienia K. S. od zarzutu z art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu. W pozostałym zakresie kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy postępowania (art. 7 i 410 k.p.k.), pomijając istotne zeznania pokrzywdzonej i nie poddając analizie całości materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny pominął kluczowe zeznania pokrzywdzonej zarejestrowane na płycie CD, które mogły świadczyć o winie K. S. w zakresie zarzutu narkotykowego. Brak analizy tego dowodu stanowił rażące naruszenie przepisów procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaskazany
K. S.osoba_fizycznaskazana
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Rejonowy w Lubinieorgan_państwowyskarżący
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
M. F.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
S. G.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (27)

Główne

k.k. art. 200 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 202 § 4a

Kodeks karny

u.p.n. art. 58 § 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.k. art. 197 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 198

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 204 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 204 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 434 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 41 § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny pominął kluczowe zeznania pokrzywdzonej, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 410 k.p.k.). Brak analizy całości materiału dowodowego przez Sąd Apelacyjny.

Odrzucone argumenty

Zarzut dotyczący nieprawidłowej kontroli instancyjnej w zakresie kwalifikacji prawnej czynu z pkt 1 aktu oskarżenia (zgwałcenie).

Godne uwagi sformułowania

rażąca i mająca istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania karnego oraz prawa karnego materialnego dowolnego ustalenia dowody mają charakter pochodny (pochodzą od świadków ze słyszenia) nie uzyskano żadnego dowodu pierwotnego nie poddał analizie całości zeznań M. K.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

Piotr Mirek

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania karnego przez sądy niższych instancji, w szczególności pominięcie istotnych dowodów przy ocenie materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z oceną dowodów w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest uwzględnienie wszystkich dowodów przez sąd, nawet zeznań małoletnich, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie rzetelnej analizy materiału dowodowego.

Sąd Najwyższy: Pominięcie zeznań pokrzywdzonej to błąd, który uchyla wyrok!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 395/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
Protokolant Weronika Woźniak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,
‎
w sprawie
M. O.
skazanego z art. 200 § 1 k.k., art. 202 § 4a k.k.,
K. S.
skazanej z art. 200 § 1 k.k. i inne
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 8 lutego 2023 r.,
‎
kasacji wniesionej przez prokuratora
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎
z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II AKa 495/21,
‎
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy
‎
z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt III K 86/20,
I. uchyla pkt I. 2. a) zaskarżonego wyroku wobec K. S. i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
II. w pozostałym zakresie oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M.  F. , Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym 23 %VAT, za obronę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym M. O.; nadto zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokat S. G. kwotę 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 40 zł (czterdzieści złotych) tytułem zwrotu wydatków związanych z kosztami dojazdu do Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
M. O. i K. S. zostali oskarżeni o popełnienie następujących przestępstw:
1/
z art. 197 § 3 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
polegającego na tym, że w dacie dokładnie nieustalonej, prawdopodobnie w miesiącu listopadzie 2019 r. w okolicy miejscowości C., rejonu l., działając wspólnie i w porozumieniu, wykorzystując brak zdolności małoletniej M. K. do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, wynikającym z upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, przemocą doprowadzili małoletnią poniżej lat 15 pokrzywdzoną do obcowania płciowego w ten sposób, że pierwotnie krzycząc, a następnie
używając siły fizycznej polegającej na tym, że K. S. przetrzymywała w pojeździe i przytrzymywała małoletnią M. K. w czasie, gdy M. O. odbywał z nią stosunek płciowy;
Nadto M. O. został oskarżony o następujące czyny:
2/ z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. polegający na tym, że w dacie dokładnie nieustalonej, w okresie najprawdopodobniej od początku lipca 2019 r. do 6 stycznia 2020 r. w okolicy miejscowości C., rejonu l., działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wykorzystując brak zdolności małoletniej M. K. do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, wynikającym z upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, obcował płciowo z małoletnią poniżej lat 15 M. K. oraz doprowadzał ją do poddania się innym czynnościom seksualnym;
3/ z art. 202 § 4a k.k. polegający na tym, że w nieustalonym okresie czasu przed dniem 6 stycznia 2020 r. w C., rej. L., uzyskiwał dostęp do treści pornograficznych z udziałem małoletnich, a następnie posiadał i przechowywał takie materiały w ten sposób, że uzyskał z profesjonalnych portali tematycznych materiały przedstawiające treści pornograficzne z udziałem małoletnich dzieci, które następnie posiadał i przechowywał w postaci plików: […], […], […], […], […] na tablecie marki S.
K. S. została nadto oskarżona o następujące przestępstwa:
4/ z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 198 k.k. w zw. z art. 204 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. polegające na tym, że w dacie dokładnie nieustalonej, w okresie najprawdopodobniej od początku lipca 2019 r. do 6 stycznia 2020 r. w okolicy miejscowości C., rejonu l., działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nakłoniła i ułatwiła małoletniej poniżej lat 15 M. K. uprawianie prostytucji wykorzystując brak zdolności małoletniej do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, wynikającym z upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, w ten sposób, że w zamian za środki pieniężne w bliżej nieustalonej kwocie otrzymywane od M. O., poznała małoletnią M. K.  z M. O. oraz umawiała i uczestniczyła w spotkaniach o charakterze seksualnym, podczas których doprowadzała małoletnią do poddania się innym czynnościom seksualnym oraz do obcowania płciowego z M. O.;
5/ z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii polegające na tym, że w nieustalonym okresie czasu najprawdopodobniej od początku lipca 2019 r. do dnia 6 stycznia 2020 r. w C., rej. L., działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom w/w ustawy udzielała małoletniej - lat 12 M. K. środki odurzające w postaci marihuany oraz środki psychotropowe.
Wyrokiem z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt III K 86/20, Sąd Okręgowy w Legnicy orzekł w tym przedmiocie co następuje:
I. uniewinnił M
. O.
i K. S. od popełnienia zarzucanego im czynu opisanego w pkt. 1 części wstępnej wyroku
[przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.]  i w tym zakresie kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa;
II. uznał oskarżonego M. O. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku przyjmując, iż czyn ten popełniono od około listopada 2019 r. do 6 stycznia 2020 r. oraz eliminując ustalenie, że oskarżony wykorzystał brak zdolności małoletniej M. K.  do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, wynikającym z upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim - zakwalifikował ten czyn jako występek z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności;
III. na podstawie art. 41 a § 2 i 4 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną M. K. osobiście, telefonicznie, elektronicznie i za pośrednictwem osób trzecich oraz zakazu zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 4 lat;
IV. uznał oskarżonego M. O. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 3 części wstępnej wyroku, eliminując z jego opisu pliki 000 000 157 oraz 000 000 169, zakwalifikował ten czyn jako występek z art. 202 § 4a k.k. - i za to wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;
V. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd połączył oskarżonemu M. O. orzeczone wobec niego w pkt II i IV części dyspozytywnej kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności;
VI. na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. O. na rzecz pokrzywdzonej M. K. nawiązkę w kwocie 5.000 zł.
VII. uznał Sąd oskarżoną K. S. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 4 części wstępnej wyroku przyjmując, iż czyn ten popełniono od około listopada 2019 r. do 6 stycznia 2020 r., wyeliminował ustalenie, że oskarżona wykorzystała brak zdolności małoletniej M. K. do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, wynikającym z upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, zakwalifikował ten czyn jako występek z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 204 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył jej karę 5 lat pozbawienia wolności;
VIII. na podstawie art. 41a § 2 i 4 k.k. orzekł wobec oskarżonej K. S. środek karny zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną M. K. osobiście, telefonicznie, elektronicznie i za pośrednictwem osób trzecich oraz zakazu zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 4 lat;
IX. w ramach zarzuconego oskarżonej K. S. czynu opisanego w pkt 5 części wstępnej wyroku uznał ją za winną tego, że w nieustalonym dniu najprawdopodobniej w listopadzie 2019 r. w C., rej. L., wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, udzieliła małoletniej – mającej lat 12 M. K. środki psychotropowe w nieustalonej ilości, kwalifikując ten czyn jako występek z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - i za to wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
X. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd połączył wobec oskarżonej orzeczone w pkt VII i IX części dyspozytywnej kary pozbawienia wolności i wymierzył jej karę łączną 5 lat pozbawienia wolności;
XI. na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonej K. S. na rzecz pokrzywdzonej M. K. nawiązkę w kwocie 5.000 zł.
Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońcy obydwojga oskarżonych oraz prokurator [na ich niekorzyść].
Po rozpoznaniu tych apelacji Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 marca 2022 r., w sprawie II AKa 495/21, orzekł co następuje:
I.
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1.
w stosunku do oskarżonego M. O. - na podstawie art. 41 § 1a k.k. orzekł zakaz zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów i działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich oraz opieką nad nimi na okres 5 lat;
2.
w stosunku do K. S. w ten sposób, że:
a)
uniewinnił ją od popełnienia występku z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, przypisanego oskarżonej w punkcie IX części rozstrzygającej stwierdzając, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności wymierzona oskarżonej w punkcie X części rozstrzygającej;
b)
karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonej w punkcie VII części rozstrzygającej za czyn z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 204 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. obniżył do 3 lat, zaliczając na poczet tej kary okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania K. S. od 6 stycznia 2020 r. do 21 lipca 2021 r.;
c) na podstawie art. 41 § 1a k.k. orzekł zakaz zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów i działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich oraz opieką nad nimi na okres 5 lat.
II.
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w stosunku do M. O. i K. S. utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł
Prokurator Rejonowy w Lubinie
, który na podstawie art. 523 § 1 i § 3 k.p.k. oraz art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k. zarzucił:
I/ rażącą i mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania karnego oraz prawa karnego materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonym w pkt 1 części wstępnej wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy w postaci art. 434 § 1 pkt 1-3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. i art. 447 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i art. 204 § 1 i 3 k.k., polegającą na dokonaniu przez Sąd odwoławczy nieprawidłowej kontroli instancyjnej w zakresie podniesionych zarzutów związanych z uniewinnieniem przez Sąd I instancji oskarżonych M. O. i K. S. od popełnienia przestępstwa zgwałcenia małoletniej poniżej lat 15 M. K. i nie dostrzeżenia, że zachowanie oskarżonych pomimo, iż nie wypełniło znamion przestępstwa określonego w art. 197 § 3 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., to wypełniło znamiona przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k. w odniesieniu do M. O. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 204 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w odniesieniu do K. S., przy czym zachowanie to wchodzi w zakres zachowań przypisanych oskarżonym przez Sąd I instancji w ramach czynu ciągłego w pkt II i VII części dyspozytywnej wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy, w wyniku czego doszło do niezasadnego utrzymania przez Sąd odwoławczy w mocy wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej przez oskarżyciela publicznego części.
II/ rażącą i mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania karnego, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k., polegającą na oparciu poczynionych ustaleń jedynie na części zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności pominięciu i całkowitym nieustosunkowaniu się w treści uzasadnienia wyroku do jedynego bezpośredniego dowodu z zeznań świadka - małoletniej pokrzywdzonej M. K.  przeprowadzonego przed Sądem I instancji w dniu 2 czerwca 2020 r., które to zeznania wprost wskazywały na sprawstwo oskarżonej K.S. w zakresie czynu z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, a w konsekwencji na dokonaniu nienależytej, bo z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, analizy poszczególnych dowodów w postaci między innymi zeznań świadka: H. S., A. D. i materiału zdjęciowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i uniewinnienia oskarżonej K. S. od dokonania zarzucanego jej czynu z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, podczas gdy pełny materiał dowodowy oceniany z uwzględnieniem dyrektyw wskazanych w przepisie art. 7 k.p.k. uzasadnia twierdzenie, iż oskarżona ponad wszelką wątpliwość dopuściła się zarzucanego jej czynu.
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu.
Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej nie poparł zarzutu z pkt I
petitum
kasacji i wniósł o jej oddalenie w tym zakresie, natomiast poparł zarzut II i wniósł o uwzględnienie skargi w tej części.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja
Prokuratora Rejonowego w Lubinie
tylko częściowo była zasadna, a mianowicie co do pkt II jej
petitum
i w tym zakresie należało ją uwzględnić. Natomiast w części dotyczącej jej pkt I była oczywiście bezzasadna w ujęciu art. 535 § 3 k.p.k. i w tym zakresie podlegała oddaleniu. Z uwagi na to, że skarga ta została rozpoznana na rozprawie, a w postępowaniu kasacyjnym skazanych reprezentował obrońca, zgodnie z dyspozycją w/w przepisu Sąd Najwyższy był zwolniony z obowiązku sporządzenia uzasadnienia w części oddalającej kasację. Jednocześnie należy zauważyć, iż Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do sporządzenia w tej części uzasadnienia z urzędu, gdyż ani materia sprawy, ani charakter postawionego zarzutu tego nie wymagały. Należy tylko przypomnieć, iż Sąd I instancji co do przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. (stanowiącego czyn ciągły w ujęciu art. 12 § 1 k.k.) przyjął, że zostało popełnione w okresie od listopada 2019 r. do 6 stycznia 2020 r., co stanowiło również objęcie tych czynności przestępczych w stosunku do czynu zarzucanego pierwotnie w pkt I aktu oskarżenia, czemu Sąd dał wyraz na stronie 14 uzasadnienia.
Natomiast w zakresie, w jakim kasacja Prokuratora Rejonowego w Lubinie była zasadna, należy podnieść następujące argumenty:
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w pkt I.2.a) swego orzeczenia zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do K.S. w ten sposób, że uniewinnił ją od popełnienia czynu z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, przypisanego oskarżonej w punkcie IX części rozstrzygającej wyroku Sądu I instancji. Uznał Sąd za słuszny zarzut podniesiony w punkcie IV apelacji obrońcy oskarżonej, dotyczący dowolnego ustalenia, że K. S. udzieliła pokrzywdzonej środki psychotropowe w nieustalonej ilości, a zatem w ocenie tego Sądu doszło do błędnego przypisania jej czynu z art. 58 ust. 2 w/w ustawy.
Podniósł Sąd - „na ustalenie, że K. S. udzieliła pokrzywdzonej narkotyki, sąd
a quo
przywołał następujące dowody: 1) zeznania pokrzywdzonej na k. 243 (pierwsze); 2) zeznania matki pokrzywdzonej H. S.; 3) zdjęcia na k. 604-607; 4) wyjaśnienia K. S. z rozprawy głównej na k. 1053 oraz 5) zeznania A. D. (s. 6 uzasadnienia wyroku). Tymczasem, składając pierwsze zeznania pokrzywdzona w ogóle nie mówiła o udzielaniu jej przez K. S. jakichkolwiek narkotyków. Podała jedynie, że paliła papierosy. Natomiast marihuany i haszyszu nie paliła. (…) H. S. na rozprawie (…) zeznała zaś, że córka powiedziała jej, że K. udzieliła jej jointa, że zaczęła coś brać; „brała w nos i piła piwo”. Natomiast A. D. w postępowaniu przygotowawczym zeznała, że pokrzywdzona powiedziała jej, że K. udzielała jej narkotyki, że to była marihuana K. i „W.” i jeszcze jakiś biały proszek. Marihuanę zażywała za pomocą „bongo”, tj. szklanego lub plastikowego naczynia. Narkotyki przyjmowała w mieszkaniu „W.” (k. 653-655). K. S. na rozprawie w dniu 9.03.2020 r. przyznała, że sama paliła marihuanę. Zaprzeczyła zaś, aby udzielała jej pokrzywdzonej. (…) Z powyższych dowodów wynika zatem, że pokrzywdzona nie mówiła, aby K. S. udzielała jej narkotyków. Takim zdarzeniom zaprzeczyła K. S.. O udzielaniu pokrzywdzonej narkotyków przez oskarżoną nie mówiła też K. G.. Jedyne informacje na ten temat pochodzą od świadków ze słyszenia, tj. matki pokrzywdzonej i policjantki A. D.. (…) Wynika stąd, że na okoliczność udzielania pokrzywdzonej narkotyków przez K. S. nie uzyskano żadnego dowodu pierwotnego, czyli takiego, który pochodzi od źródła, które bezpośrednio zetknęło się z udowadnianym faktem. Jedyne dowody mają charakter pochodny (pochodzą od świadków ze słyszenia), przy czym są one sprzeczne co do udowadnianego faktu. Z tych względów, sąd odwoławczy uznał, że wymieniona okoliczność nie została udowodniona i w efekcie zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił K. S. od popełnienia czynu z art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii”.
W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego prokurator zarzucił między innymi: „Sąd nie dokonał swych ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego, bowiem pominął dowód bezpośredni z zeznań małoletniego świadka - pokrzywdzonej M. K. (drugie zeznania z dnia 02.06.2020 r.) Z treści uzasadnienia wynika, iż sąd odwoławczy zarówno analizie jak i ocenie poddał dowody w postaci zeznań pokrzywdzonej - małoletniej M. K. (pierwsze zeznania złożone w dniu 21 stycznia 2020 r.), k. 242-244, zeznania H. S. - matki małoletniej pokrzywdzonej, zdjęcia - k. 604-607, wyjaśnienia K. S. z rozprawy głównej - k. 1053, zeznania A. D. - k. 653-654, K. G.. Wskazując, że nie ma żadnego dowodu pierwotnego - bezpośredniego potwierdzającego udzielanie małoletniej pokrzywdzonej – M. K. narkotyków przez K. S.. (…) Właściwa, zgodna z wymogami przepisu art. 410 k.p.k. analiza całości zgromadzonego materiału dowodowego winna również obejmować dowód w postaci zeznań małoletniego świadka - pokrzywdzonej M. K. (drugie zeznania złożone w dniu 2.06.2020 r.). Z treści przedmiotowych zeznań wynika, iż K. S. udzielała M. K. narkotyki w miejscu zamieszkania swojego konkubenta - „W.”, gdzie również mieszkała. Robiła to przed spotkaniem z M. O.. W zeznaniach tych, małoletnia podaje również sposób zażywania tych narkotyków - z plastikowej butelki. (…) Brak odniesienia się do tego dowodu oraz wskazanie przez Sąd II instancji, iż w materiale dowodowym brak jest bezpośredniego, źródłowego dowodu świadczącego o udzielaniu pokrzywdzonej narkotyków przez K. S. jednoznacznie wskazuje, na pominięcie tego bezpośredniego dowodu przy ocenie materiału dowodowego, co skutkowało uniewinnieniem K. S. od czynu z art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Dowód ten pozostał poza zakresem oceny, a zatem doszło do naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.”.
Skarżący prokurator wskazał te fragmenty relacji pokrzywdzonej, które w jego przekonaniu mają świadczyć o udzielaniu przez oskarżoną K. S. pokrzywdzonej środków odurzających, przy czym zaznaczył, w której minucie nagrania padają konkretne jej
wypowiedzi. Trafnie podniósł,
że Sąd odwoławczy w omawianym przypadku rażąco naruszył przepisy art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., gdyż nie poddał analizie całości zeznań M. K.. Z analizy akt sprawy wynika, że w istocie głównym problemem było czynienie ustaleń faktycznych przez Sąd II instancji bez uwzględnienia treści drugich zeznań pokrzywdzonej z dnia 2 czerwca 2020 r., znajdujących się na płycie CD wskazanej przez prokuratora w kasacji (k. 669).
W akcie oskarżenia jako dowód do ujawnienia na rozprawie wymieniono również nagranie przesłuchania małoletniej wraz z płytą z kart 242 – 245 i 667-669 (k. 922v). Sąd I instancji uznał za ujawnioną bez odtwarzania płytę znajdująca się w aktach sprawy na karcie 245 oraz protokół przesłuchania M. K.  (k. 242-244) i zarządził odtworzenie płyty z kolejnego przesłuchania pokrzywdzonej, znajdującej się na karcie 669 - pominiętej przez Sąd Apelacyjny [k. 1258 – 1259]. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że przy czynieniu ustaleń faktycznych dotyczących czynu polegającego na częstowaniu środkami psychotropowymi pokrzywdzonej małoletniej, Sąd oparł się również na tym przesłuchaniu. Na stronie 17 uzasadnienia Sąd ten wskazał: „Dokonując ustaleń faktycznych w odniesieniu do omawianego czynu Sąd uwzględnił jako wiarygodne zeznania pokrzywdzonej złożone po raz drugi w toku postępowania, a nadto zeznania A. D., H. S. oraz częściowo wyjaśnienia oskarżonej K. S. i materiał zdjęciowy”.
Jak już podniesiono wcześniej, w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji brak w ogóle odniesienia do wskazanego dowodu znajdującego się na omawianej płycie CD. Tymczasem słusznie stwierdza prokurator w kasacji, że zawarte na pominiętym nagraniu zeznania pokrzywdzonej mogą dowodzić sprawstwa K. S. w zakresie czynu z art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co jednak musi zostać ocenione ponownie przez Sąd odwoławczy.
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zapoznał się z całością tego nagrania. Należy stwierdzić, że istotnie prokurator wskazał właściwie wymienione w kasacji fragmenty relacji pokrzywdzonej mogące świadczyć o otrzymywaniu przez nią marihuany od oskarżonej. Nie jest natomiast rzeczą Sądu Najwyższego poddawanie ocenie tych relacji pod kątem wiarygodności, ani też decydowanie, czy w połączeniu z innymi dowodami są wystarczające dla przypisania oskarżonej K. S. czynu z art. 58 ust. 2 w/w ustawy.
Stwierdzone uchybienie, jakiego dopuścił się Sąd II instancji, stanowiło rażące naruszenie w/w przepisów prawa procesowego i miało istotny wpływ na treść wyroku tego Sądu. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił punkt I.2.a) zaskarżonego wyroku i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W trakcie tego postępowania Sąd odwoławczy będzie mieć na uwadze powyższe wskazania oraz zapatrywania prawne i wyda rozstrzygnięcie po wszechstronnej analizie zgromadzonych dowodów
w części, w jakiej nastąpiło przekazanie, w tym, po odtworzeniu całości drugich zeznań pokrzywdzonej, które zostały zarejestrowane na płycie CD w dniu 2 czerwca 2020 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI