Orzeczenie · 2024-07-31

V KK 223/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-07-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
znęcanie sięgwałtprzemoc seksualnapozbawienie wolnościrecydywakasacjaSąd Najwyższyprawo karneproces karny

Kasacja została wniesiona przez obrońcę skazanego K.N. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 20 października 2023 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 grudnia 2022 r. Skazany K.N. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 207 § 1 i 2 k.k. (znęcanie się), art. 189 § 1 k.k. (pozbawienie wolności), art. 191a § 1 k.k. (utrwalanie wbrew woli czynności seksualnej) oraz art. 197 § 1 i 2 k.k. (zgwałcenie) w związku z innymi przepisami, w tym z art. 64 § 1 k.k. (recydywa). Sąd Okręgowy orzekł karę łączną 12 lat pozbawienia wolności, a także środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej i zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł. Apelacje wnieśli zarówno prokurator (na niekorzyść skazanego, domagając się zaostrzenia kary), jak i obrońca skazanego (domagając się uniewinnienia). Sąd Apelacyjny zmienił wyrok jedynie poprzez dodanie art. 4 § 1 k.k. do podstawy wymiaru kar. Obrońca w kasacji zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., twierdząc, że sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutu apelacyjnego dotyczącego bezkrytycznej oceny zeznań pokrzywdzonej przez Sąd I instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił dowody, w tym zeznania pokrzywdzonej, opinię psychologiczną, medyczną oraz SMS-y, a także zeznania świadków, w tym małoletniego B.Ł. i matki pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekonanie sądu o wiarygodności dowodów jest pod ochroną art. 7 k.p.k., a zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. wymaga wykazania istnienia nieusuwalnych wątpliwości, a nie tylko prezentowania własnych wątpliwości skarżącego. Sąd Najwyższy odniósł się również do faktu ponownego zamieszkania pokrzywdzonej ze skazanym, uznając to za irracjonalne przekonanie o jego zmianie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasad kontroli kasacyjnej, niedopuszczalność ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym, zasady oceny dowodów i stosowania zasady in dubio pro reo.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dowodów w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzut apelacyjny dotyczący bezkrytycznej oceny zeznań pokrzywdzonej przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy dokonał trafnej kontroli odwoławczej, aprobując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji oparte na wszystkich przeprowadzonych dowodach, w tym zeznaniach pokrzywdzonej, opinii psychologicznej, medycznej, SMS-ach i zeznaniach świadków.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i nie naruszył przepisów procesowych. Postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych. Przekonanie sądu o wiarygodności dowodów jest pod ochroną art. 7 k.p.k., a zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. wymaga wykazania istnienia nieusuwalnych wątpliwości.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, w szczególności zeznania pokrzywdzonej, przy braku innych bezpośrednich dowodów potwierdzających jej wersję wydarzeń?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, a sąd odwoławczy aprobował te ustalenia. Sąd Najwyższy nie jest władny do ponownej oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy w sposób wyczerpujący i logiczny wykazał, iż sąd pierwszej instancji przeprowadził wszystkie istotne dowody, prawidłowo je ocenił i wywiódł trafny wniosek. Sąd odwoławczy odniósł się do oceny zeznań pokrzywdzonej, wspierając się opinią psychologiczną, opiniami medycyny sądowej, treścią SMS-ów oraz zeznaniami świadków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu wymiaru sprawiedliwości)

Strony

NazwaTypRola
K. N.osoba_fizycznaskazany
K. P.osoba_fizycznapokrzywdzona
T. M.osoba_fizycznaobrońca skazanego
Prokuratororgan_państwowystrona wnosząca apelację

Przepisy (28)

Główne

k.k. art. 207 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 189 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 191a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 197 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 197 § 4

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 1 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Dodany przez Sąd Apelacyjny do podstawy wymiaru kar.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. nie znajduje uzasadnienia, gdyż nie wykazano istnienia nieusuwalnych wątpliwości, które sąd orzekający miałby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Przekonanie sądu o wiarygodności dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., gdy wynika z rozważenia wszystkich okoliczności.

k.p.k. art. 391 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyte rozważenie zarzutu apelacyjnego przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymóg rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, ponieważ postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych. • Sąd Apelacyjny dokonał trafnej kontroli odwoławczej, aprobując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji oparte na wszystkich przeprowadzonych dowodach. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody, w tym zeznania pokrzywdzonej, wspierając się opinią psychologiczną, medyczną, SMS-ami i zeznaniami świadków. • Zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. nie znajduje uzasadnienia, gdyż nie wykazano istnienia nieusuwalnych wątpliwości, które sąd orzekający miałby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa karnego procesowego przez Sąd Apelacyjny, w tym art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., poprzez nienależyte rozważenie zarzutu dotyczącego bezkrytycznej oceny zeznań pokrzywdzonej przez Sąd I instancji. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu przez Sąd I instancji jako podstawy uznania winy i sprawstwa zarzuconego oskarżonemu czynu z pkt. 1 Wyroku całkowicie w oparciu o zeznania pokrzywdzonej przy jednoczesnym braku jakichkolwiek innych bezpośrednich dowodów potwierdzających jej wersję wydarzeń. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na przypisaniu przez Sąd I instancji winy i sprawstwa czynu opisanego w pkt. 2 Wyroku także jedynie w oparciu o zaznania K. P. przy jednoczesnym bezpodstawnym uznaniu, iż zeznając kilkakrotnie w toku postępowania II K 349/21 przed Sądem Rejonowym w Sieradzu nie wspomniała o czynach z art. 197 § 1 i 2 k.k., gdyż była przesłuchiwana przez policjantów mężczyzn i wstydziła się opowiedzieć o tych zdarzeniach.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, którego celem jest powtórna kontrola odwoławcza, dlatego też w toku tego postępowania, z założenia, nie dokonuje się kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary. • Poczynienie uwag natury ogólnej wiąże się z analizą treści podniesionego przez obrońcę w kasacji zarzutu, który de facto stanowi powielenie i przeniesienie na grunt postępowania kasacyjnego zarzutu apelacyjnego, stanowiąc próbę podważenia dokonanych przez Sąd Okręgowy, a w pełni zaaprobowanych przez Sąd Apelacyjny ustaleń faktycznych. • Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje bowiem pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. wtedy, gdy m.in. stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających tak na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, czego dochowano w niniejszej sprawie. • Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi nie umknął fakt, że pokrzywdzona, pomimo złego traktowania przez skazanego i zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie II K 349/21, ponownie z nim zamieszkała. Jak podkreślił, mimo jego nagannego zachowania uwierzyła w jego zapewnienia o swojej miłości oraz o tym, że się zmienił. Mimo, że nie było ku temu obiektywnie żadnych podstaw, tkwiła w „nieco irracjonalnym przekonaniu, że partner zmieni się (…)”

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad kontroli kasacyjnej, niedopuszczalność ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym, zasady oceny dowodów i stosowania zasady in dubio pro reo."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dowodów w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczące zasad postępowania kasacyjnego i oceny dowodów jest istotne dla prawników procesualistów, choć samo rozstrzygnięcie w sprawie karnej jest standardowe.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga apelacja. Jakie są granice kontroli sądowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst