V KK 215/16

Sąd Najwyższy2016-09-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyart. 177 § 2 k.k.art. 37a k.k.kara wolnościowanaruszenie prawa procesowegouzasadnienie wyroku

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, i zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Obrońca skazanego M. F. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego przez nierozważenie wniosku o zastosowanie art. 37a k.k. (kara wolnościowa). Sąd Najwyższy, analizując uzasadnienie sądu odwoławczego, stwierdził, że choć brak było bezpośredniego odniesienia do wniosku, sąd ten rozważał kwestię wymiaru kary i uznał, że zastosowanie kary wolnościowej nie wchodziło w grę ze względu na okoliczności sprawy (prowadzenie pojazdu mimo zakazu, wcześniejsza karalność, umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa). W związku z tym kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. F. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K. w zakresie kary. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał M. F. m.in. za czyn z art. 177 § 2 k.k. i art. 244 k.k., wymierzając karę łączną roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy złagodził karę pozbawienia wolności do roku i 4 miesięcy, eliminując z opisu czynu sformułowanie o stanie po użyciu alkoholu. Obrońca w apelacji zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2 k.p.k. i art. 4 i 7 k.p.k., kwestionując ustalenia dotyczące kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu oraz inne okoliczności. W kasacji obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie art. 433 i 457 § 3 k.p.k. przez nierozważenie wniosku o zastosowanie art. 37a k.k. (możliwość orzeczenia kary wolnościowej). Sąd Najwyższy uznał, że choć uzasadnienie Sądu Okręgowego nie odniosło się wprost do wniosku o zastosowanie art. 37a k.k., to sąd ten rozważał kwestię wymiaru kary i doszedł do wniosku, że zastosowanie kary wolnościowej nie było możliwe ze względu na szczegółowe okoliczności sprawy, takie jak prowadzenie pojazdu mimo orzeczonego zakazu, wcześniejsza karalność oraz lekceważenie porządku prawnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak bezpośredniego odniesienia się do wniosku nie miał charakteru rażącego i nie wpłynął na treść orzeczenia. W konsekwencji kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nierozważenie wniosku o zastosowanie art. 37a k.k. nie stanowiło rażącego naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na treść orzeczenia, ponieważ sąd odwoławczy rozważał kwestię wymiaru kary i doszedł do wniosku, że zastosowanie kary wolnościowej nie wchodziło w grę ze względu na okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku bezpośredniego odniesienia się do wniosku o zastosowanie art. 37a k.k. w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego, sąd ten rozważał problem wymiaru kary i jednoznacznie odrzucił możliwość orzeczenia kary wolnościowej z uwagi na szczegółowe okoliczności sprawy, takie jak prowadzenie pojazdu mimo zakazu, wcześniejsza karalność i lekceważenie porządku prawnego. Brak bezpośredniego odniesienia nie miał charakteru rażącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 244

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obrońca zarzucił rażące naruszenie art. 433 i 457 § 3 k.p.k. przez nierozważenie wniosków i zarzutów apelacji dotyczących niezastosowania art. 37a k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna nie miało ono charakteru rażącego, a więc i najmniejszego wpływu na treść orzeczenia

Skład orzekający

Dorota Rysińska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania wniosków apelacyjnych, w szczególności dotyczących stosowania przepisów prawa karnego materialnego (np. art. 37a k.k.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, gdzie sąd odwoławczy nie odniósł się wprost do wniosku, ale jego stanowisko w przedmiocie kary było jednoznaczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje niuanse proceduralne w postępowaniu karnym, w szczególności obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania apelacji i uzasadniania orzeczeń. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów.

Czy sąd musi odnieść się wprost do każdego wniosku apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 215/16
POSTANOWIENIE
Dnia 22 września 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 września 2016 r.,
sprawy
M. F.
‎
skazanego z 177 § 2 kk
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II Ka (…)
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II K (…),
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K.  z dnia 9 września 2015 r. M. F. został uznany za winnego popełnienia czynów z art. 177 § 2 k.k. oraz art. 244 k.k., za które wymierzono mu karę łączną roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności. Od tego wyroku obrońca oskarżonego wniósł apelację, w której zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, tj.
„1.
art. 5 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie, że oskarżony kierował samochodem w stanie po użyciu alkoholu bez należytej weryfikacji przyjętych przy opracowywaniu opinii w tym zakresie założeń, w szczególności bez podjęcia jakiejkolwiek próby dla ustalenia właściwego dla oskarżonego procesu metabolizacji alkoholu oraz wyjaśnienia zakresu ewentualnych dopuszczalnych odchyleń w stosunku do oskarżonego;
2.
art.4 i art. 7 k.p.k. poprzez nienależyte dokonanie ustaleń co do okoliczności:
a)
kierowania motorowerem przez K. K.,
b)
doznania przez niego obrażeń w okolicznościach innych niż przedmiotowy wypadek,
c)
nierozważenie wpływu typowych zachowań nietrzeźwego pasażera motoroweru na kierowanie takim pojazdem (w przypadku przyjęcia, że to K. B. kierowała motorowerem), w szczególności przez 15 letnią, niedoświadczoną - bez uprawnień, będącą w ciąży, która dotychczas sama nie jeździła motorowerem K. B.  (k. 2 uzasadn. w. 4 - 12 od góry),
d)
wskazywanych w pierwotnych wyjaśnieniach oskarżonego z postępowania przygotowawczego, zeznaniach świadków D. T.  oraz A. L.  oraz wyjaśnieniach oskarżonego składanych przed Sądem,
e)
wynikających z treści opinii biegłego dr n. med. J. T.  za dowód na podstawie którego bez obrazy zasad procedury karnej można dokonać wiążących ustaleń co do trzeźwości oskarżonego, bez podjęcia próby wyjaśnienia zakresu ewentualnych odstępstw od przyjętego w niej założenia, oraz bez wyjaśnienia możliwości ustalenia właściwego dla oskarżonego poziomu procesu metabolizacji alkoholu.”
Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę wyroku w zakresie ustaleń dotyczących naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz zmianę w zakresie kary i orzeczenie kary wolnościowej w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, ewentualnie przy zastosowaniu art. 37a k.k. albo 37b k.k. o orzeczenie kary ograniczenia wolności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w K.  zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
- uchylił karę łączną,
- podstawy skazania uzupełnił o przepis art. 4 § 1 k.k.,
- z opisu czynu przypisanego w pkt. I (z art. 177 § 2 k.k.) wyeliminował sformułowanie: „będąc w stanie po użyciu alkoholu” i orzeczoną w tym punkcie karę pozbawienia wolności złagodził do roku i 2 miesięcy,
- na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
W pozostałym natomiast zakresie utrzymał wyrok Sądu Rejonowego w mocy.
Od powyższego prawomocnego wyroku obrońca M. F.  wniósł kasację, zarzucając temu orzeczeniu rażące naruszenie prawa procesowego, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.:
„obrazę art. 433 i art. 457 § 3 k.p.k. przez nierozważnie podniesionych w apelacji wniosków i zarzutów dotyczących niezastosowania możliwości przewidzianej normą
art. 37a kodeksu karnego
i przy jej zastosowaniu, orzeczenie kary „wolnościowej”, a co za tym idzie, naruszenie normy opisującej niezbędne elementy uzasadnienia wyroku Sądu Odwoławczego.”
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o
uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w pkt. 1 i 2 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, w celu rozważenia wniosków i zarzutów wniesionej apelacji stosownie do nakazów art. 433 i 457§3 k.p.k.
W odpowiedzi na kasację, prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Autor kasacji trafnie wskazuje na obowiązki sądu odwoławczego wynikające z treści art. 457 § 3 i art. 433 § 2 k.p.k. Istotnie bowiem, Sąd odwoławczy, który co prawda jest sądem głównie kontrolującym, sprawdzającym prawidłowość orzekania sądu I instancji, obowiązany jest rozważyć wszystkie istotne zarzuty oraz wnioski wskazane w środku odwoławczym i może wydać orzeczenie o utrzymaniu zaskarżonego wyroku sądu I instancji w mocy jedynie wtedy, gdy uznaje za niesłuszne owe zarzuty oraz wnioski, przy czym powinien przedstawić swój tok rozumowania (tak m.in., kontynuując swoją linię orzeczniczą Sąd Najwyższy w wyroku z dnia  20 kwietnia 2016 r., II KK 20/16). Wypada tylko dodać, że technika tej prezentacji może polegać na pojedynczym odniesieniu się do powyższych kwestii, a kiedy jest to możliwe i wskazane, także
en bloc
.
Wysunięty w rozważanej skardze zarzut ogniskuje się na braku stanowiska Sądu odwoławczego co do niezastosowania przez ten Sąd unormowania art. 37a k.k. (wprowadzającego, z dniem 1 lipca 2015 r., możliwość wymierzenia kar grzywny albo ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności za przestępstwo zagrożone taką karą do lat 8), o co wnioskowano w apelacji. Analizując pod tym kątem uzasadnienie zaskarżonego wyroku, stwierdzić trzeba, że w wywodzie tym istotnie zabrakło bezpośredniego odniesienia się do wniosku sformułowanego na przytaczanej podstawie prawnej. Jednakże powyższe nie oznacza, że podnoszona w tym wniosku kwestia wymiaru kary pozostawała poza polem rozważań Sądu Okręgowego. Wypada zauważyć – co wynika zarówno z treści wyroku, jak i jego uzasadnienia – że Sąd odwoławczy badał w szczególności problem względności przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie wobec M. F. Pozwala to na niewątpliwe stwierdzenie, że Sąd ten uznał, iż kwestia stosowania wobec oskarżonego przepisu art. 37a k.k. w ogóle nie wchodzi w grę, przy czym uważna lektura uzasadnienia wyroku daje zarazem podstawy do prześledzenia toku rozumowania Sądu odwoławczego w zakresie wymiaru kary. Z przedstawionego w tym względzie wywodu wynika (s. 16), że Sąd ten zajął wprost jednoznaczne stanowisko co do braku możliwości wymierzenia oskarżonemu kary o charakterze wolnościowym. Odrzucił wszak, z uwagi na szczegółowo wymienione okoliczności (prowadzenie pojazdu wbrew orzeczonemu zakazowi, i to pomimo uprzedniej karalności za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., umyślne naruszenie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, lekceważenie dla porządku prawnego i wymiaru sprawiedliwości), możliwość choćby warunkowego zawieszenia wykonania łącznej kary pozbawienia wolności. Stąd, gdyby nawet przyznać obrońcy rację, że mankament uzasadnienia wyroku, polegający na nieodniesieniu się
explicite
do omawianego wniosku apelacyjnego, mieści się w kategorii naruszenia art. 457 § 3 k.p.k., to nie miało ono charakteru rażącego, a więc i najmniejszego wpływu na treść orzeczenia.
Z powyższych powodów kasacja okazała się bezzasadna w stopniu pozwalającym na jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI