V KK 21/16

Sąd Najwyższy2016-04-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyprawo procesowenaruszenie przepisówwyłączenie sędziegozmiana przepisówterminy procesowe

Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności wynikającej ze zmiany przepisów po wydaniu wyroku sądu odwoławczego.

Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów, stwierdził, że kasacja została wniesiona z naruszeniem art. 523 § 1 k.p.k. w nowym brzmieniu, które zakazuje wnoszenia kasacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 440 k.p.k. w przypadku wyroków wydanych po wejściu w życie nowelizacji. W związku z tym, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Obrońca skazanego J. U. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 lipca 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 10 lutego 2015 r. Głównym zarzutem było rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na tym, że wyrok sądu rejonowego wydał sędzia podlegający wyłączeniu. Kasacja została początkowo przyjęta do rozpoznania przez upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego. Prokurator wniósł o jej uwzględnienie. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, stwierdził, że decyzja o przyjęciu kasacji nie była prawidłowa. Kluczowe znaczenie miała zmiana przepisu art. 523 § 1 k.p.k., która weszła w życie 1 lipca 2015 r. i wprowadziła ograniczenie możliwości wnoszenia kasacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 440 k.p.k. Ponieważ wyrok sądu odwoławczego został wydany po tej dacie (23 lipca 2015 r.), kasacja oparta wyłącznie na tym zarzucie była niedopuszczalna z mocy ustawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., pozostawił kasację bez rozpoznania. Skazanego zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego ze względów słuszności. Wniosek obrońcy o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie został uwzględniony, ponieważ obrońca jako profesjonalista powinien był dostrzec niedopuszczalność kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy ustawy na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. w nowym brzmieniu.

Uzasadnienie

Zmiana art. 523 § 1 k.p.k. wprowadzona ustawą z dnia 27 września 2013 r. ograniczyła możliwość wnoszenia kasacji, wyłączając zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. dla wyroków wydanych po wejściu w życie nowelizacji. Wyrok sądu odwoławczego z dnia 23 lipca 2015 r. został wydany po tej dacie, co czyniło kasację opartą na tym zarzucie niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. U.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Na podstawie tego przepisu kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis w brzmieniu po zmianie od 1 lipca 2015 r. ogranicza możliwość wnoszenia kasacji, wyłączając zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. dla wyroków wydanych po tej dacie.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia skazanego od kosztów sądowych ze względów słuszności.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 39

Określa stosowanie przepisów przejściowych dotyczących kasacji.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na skutek niedopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odmowy przyjęcia kasacji.

k.k. art. 159

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano oskarżonego w pierwszej instancji.

k.k. art. 64 § § 2

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano oskarżonego w pierwszej instancji.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego, podniesiony w kasacji.

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący granic i zarzutów apelacji, podniesiony w kasacji.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący niezmienności wyroku z powodu braku podstaw do jego uchylenia lub zmiany, podniesiony w kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona po wejściu w życie nowelizacji k.p.k. z dnia 27 września 2013 r. na podstawie zarzutu naruszenia art. 440 k.p.k. jest niedopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. przepisu art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegający na niedostrzeżeniu przez Sąd Odwoławczy, że wyrok Sądu Rejonowego wydał sędzia podlegający wyłączeniu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja ta, zarządzeniem upoważnionego sędziego [...] została przyjęta, wobec stwierdzenia, że odpowiada warunkom formalnym Decyzja prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) o przyjęciu kasacji podlega kontroli sądu kasacyjnego. kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego J. U. od wyroku wydanego 23 lipca 2015 r., podnosząca tylko zarzut naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 440 k.p.k., powinna zostać potraktowana jako niedopuszczalna z mocy ustawy nie ma powodów, by Skarb Państwa ponosił wydatki wynikające z czynności procesowo wadliwych, a podjętych przez podmiot fachowy przydzielony stronie procesowej po to, aby zapewnić prawną poprawność jej działania

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji w kontekście zmian legislacyjnych i roli profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności zmiany art. 523 § 1 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest śledzenie zmian w przepisach prawa i jak błędy formalne, nawet popełnione przez profesjonalistów, mogą prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych.

Błąd formalny w kasacji kosztował klienta utratę szansy na zmianę wyroku – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 21/16
POSTANOWIENIE
Dnia 12 kwietnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
J. U.
‎
skazanego z art. 159 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.
‎
po rozważeniu na posiedzeniu w Izbie Karnej
‎
w dniu 12 kwietnia 2016 r.
‎
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
‎
z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt VII Ka […],
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś.
‎
z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II K […]
postanowił:
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. kasację pozostawić bez rozpoznania;
2. zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego;
3. nie uwzględnić wniosku adw. S. B. o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skazanemu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyznaczony z urzędu obrońca skazanego J. U. wniósł kasację od wymienionego wyżej wyroku Sądu Okręgowego w Z.  z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt VII Ka […], zarzucając „rażące naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd Odwoławczy, niezależnie od granic i zarzutów apelacji, że wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 10.02.2015 roku wydał sędzia podlegający wyłączeniu, co do którego zachodziła okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie”. W konkluzji domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu. Obrońca nadto wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Kasacja ta, zarządzeniem upoważnionego sędziego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 listopada 2015 r. została przyjęta, wobec stwierdzenia, że odpowiada warunkom formalnym (k. 406).
W odpowiedzi na kasację, prokurator Prokuratury Okręgowej w Z.   wniósł o jej uwzględnienie wobec jej oczywistej zasadności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Decyzja prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) o przyjęciu kasacji podlega kontroli sądu kasacyjnego. Kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że decyzja upoważnionego sędziego o przyjęciu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego J. U. nie była prawidłowa. Powinno zostać bowiem dostrzeżone, że z dniem 1 lipca 2015 r. uległa zmianie treść przepisu art. 523 § 1 k.p.k., przez wskazanie dodatkowego ograniczenia we wnoszeniu kasacji, mianowicie zastrzeżenie, że „Strona nie może również wnieść kasacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 440” k.p.k. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 z późn. zm.) do prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, wydanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepis art. 523 § 1 k.p.k. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
A contrario
, do prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, wydanego po wejściu w życie ustawy nowelizującej, tj. po 30 czerwca 2015 r., przepis art. 523 § 1 k.p.k. stosuje się w nowym brzmieniu. W takim razie kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego J. U. od wyroku wydanego 23 lipca 2015 r., podnosząca tylko zarzut naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 440 k.p.k. (powiązanie tego przepisu z przepisami art. 41 § 1 oraz art. 433 § 1 nie zmienia istoty zarzutu), powinna zostać potraktowana jako niedopuszczalna z mocy ustawy, ze skutkiem odmowy jej przyjęcia (art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.). Wobec innego w tym względzie postąpienia, właściwą decyzją, znajdującą oparcie w art. 531 § 1 k.p.k., było pozostawienie kasacji bez rozpoznania.
Zwolnienie skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 624 § 1 k.p.k., bowiem względy słuszności przemawiają za nieobciążaniem skazanego kosztami, gdy nie miał on wpływu na wniesienie przez obrońcę
niedopuszczalnej kasacji. N
atomiast nieuwzględnienie wniosku obrońcy o
zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skazanemu wynika z faktu, że obrońca, jako podmiot fachowy, powinien dostrzec, iż kasację
na podstawie zarzutu naruszenia art. 440 k.p.k. może wnieść jedynie
podmiot określony w art. 521 k.p.k. Jak to niejednokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, nie ma powodów, by Skarb Państwa ponosił wydatki wynikające z czynności procesowo wadliwych, a podjętych przez podmiot fachowy przydzielony stronie procesowej po to, aby zapewnić prawną poprawność jej działania (zob. postanowienie z dnia 16 listopada 2015 r., II KK 310/15, LEX nr 1844083 i powołane tam orzeczenia). W grę wchodziło jedynie poinformowanie przez obrońcę właściwego Sądu o braku podstaw do wniesienia kasacji i ewentualne domaganie się wynagrodzenia za podjęte w sprawie czynności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI