V KK 209/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania karnego przez sąd odwoławczy.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonej K. K., która została uniewinniona od zarzutu prowadzenia pojazdu mimo zakazu. Prokurator zarzucił sądom niższych instancji rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym nierozważenie alternatywnej kwalifikacji czynu jako wykroczenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy nie dopełnił obowiązków kontrolnych, nie rozważył wszystkich zarzutów apelacji i błędnie zinterpretował przepisy dotyczące tożsamości czynu. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła oskarżonej K. K., która została uniewinniona przez Sąd Rejonowy od zarzutu prowadzenia pojazdu mechanicznego wbrew zakazowi, a następnie wyrok ten utrzymał w mocy Sąd Okręgowy. Prokurator wniósł kasację, zarzucając sądom niższych instancji rażące naruszenie przepisów postępowania karnego. Wskazywał na nierozważenie przez sąd odwoławczy alternatywnego zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 400 § 1 k.p.k. i niezastosowania trybu postępowania w sprawach o wykroczenia, mimo tożsamości zdarzenia historycznego. Prokurator argumentował, że czyn oskarżonej powinien być oceniany na gruncie art. 94 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień), a nie art. 244 k.k. (niestosowanie się do zakazu). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że sąd odwoławczy nie dopełnił obowiązków kontrolnych, nie rozważył wszystkich zarzutów apelacji, w tym kwestii wykroczenia, oraz dokonał błędnej wykładni instytucji prawnych. Sąd Najwyższy podkreślił, że po upływie okresu zakazu prowadzenia pojazdów, prowadzenie pojazdu przed odzyskaniem uprawnień stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 244 k.k. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, z zaleceniem rozważenia wszystkich zarzutów apelacji, w tym kwalifikacji czynu jako wykroczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, nie rozważając zarzutu apelacji dotyczącego możliwości zakwalifikowania czynu jako wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie dopełnił obowiązków kontrolnych, pomijając zarzut apelacji dotyczący niezastosowania trybu wykroczeniowego. Podkreślono, że prowadzenie pojazdu po upływie okresu zakazu, lecz przed odzyskaniem uprawnień, stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator (w zakresie uwzględnienia kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokurator Rejonowy w P. | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.
k.k. art. 244
Kodeks karny
Przestępstwo niestosowania się do zakazu prowadzenia pojazdów.
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
Wykroczenie prowadzenia pojazdu bez wymaganych uprawnień.
Pomocnicze
k.p.k. art. 400 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania sprawy w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady prawidłowego rozumowania.
k.p.k. art. 14 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Granice oskarżenia.
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy nie rozpoznał alternatywnego zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 400 § 1 k.p.k. i nierozpoznania sprawy w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia. Zachodzi tożsamość zdarzenia historycznego, które powinno być oceniane na gruncie art. 94 § 1 k.w. (wykroczenie prowadzenia pojazdu bez uprawnień), a nie art. 244 k.k. (przestępstwo niestosowania się do zakazu). Sąd odwoławczy dokonał wadliwej kontroli odwoławczej przez dowolną i błędną wykładnię instytucji prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy nie dopełnił swoich obowiązków kontrolnych nierozważenie alternatywnego zarzutu apelacji tożsamość zdarzenia historycznego poddanego osądowi prowadzenie pojazdu po zakończeniu okresu na jaki opiewała decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania, lecz przed odzyskaniem tych uprawnień nie może być uznane za niestosowanie się do decyzji o cofnięciu uprawnień, tj. za przestępstwo z art. 180a k.k., lecz jest prowadzeniem pojazdu bez wymaganych uprawnień, o którym mowa w art. 94 § 1 k. w.
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Andrzej Tomczyk
członek
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między przestępstwem z art. 244 k.k. a wykroczeniem z art. 94 § 1 k.w. w kontekście prowadzenia pojazdu po upływie okresu zakazu, ale przed odzyskaniem uprawnień. Obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania apelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z przepisami karnymi i wykroczeniowymi dotyczącymi uprawnień do kierowania pojazdami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między przestępstwem a wykroczeniem, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Podkreśla również znaczenie prawidłowego rozpoznania apelacji przez sądy wyższej instancji.
“Czy prowadzenie auta po upływie zakazu, ale przed odzyskaniem uprawnień, to przestępstwo czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V KK 209/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Andrzej Tomczyk SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) Protokolant Patrycja Kotlarska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie K. K. uniewinnionej od popełnienia czynu z art. 244 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 lipca 2022 r., kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 listopada 2021 r, sygn. akt V Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt II K […] , uniewinnił K. K. od popełnienia czynu z art. 244 k.k., polegającego na tym, że w dniu 17 grudnia 2020 r. na drodze publicznej ul. O. w miejscowości L., gm. P. prowadziła samochód marki V. nr rej. […] nie stosując się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II K […] . Sąd Okręgowy w G., po rozpoznaniu apelacji prokuratora, wyrokiem z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt V Ka […] , zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w P.. Zaskarżył go w całości na niekorzyść oskarżonej i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na nierozważeniu alternatywnego zarzutu apelacji, zawartego w jej uzasadnieniu, a dotyczącego naruszenia art. 400 § 1 k.p.k., poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie sprawy w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia, pomimo że, wobec tożsamości zdarzenia historycznego poddanego osądowi, oskarżona powinna zostać ukarana za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., - art. 7 k.p.k. i art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej przez dowolną i błędną wykładnię instytucji prawnych tożsamości czynu i granic oskarżenia z pominięciem istotnych okoliczności oraz zasad prawidłowego rozumowania. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem wskazanych w kasacji przepisów postępowania karnego. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd odwoławczy nie dopełnił swoich obowiązków kontrolnych określonych art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., gdyż nie rozważył zawartego w uzasadnieniu apelacji alternatywnego zarzutu naruszenia art. 400 § 1 k.p.k., poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie sprawy w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia. Pominięcie tego zarzutu apelacji, pomimo że zdaniem apelującego prokuratora zachodziła tożsamość zdarzenia historycznego poddanego osądowi i w rezultacie zaniechanie rozważań co do możliwości ukarania oskarżonej za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., jest równoznaczne w rażącym naruszeniem przepisów powołanych w podstawie prawnej pierwszego zarzutu kasacji, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Skarżący przekonująco bowiem wykazał, że w zaistniałym w sprawie układzie procesowym ustalone zachowanie oskarżonej (prowadzenie pojazdu mechanicznego po zakończeniu okresu na jaki opiewała decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania, lecz przed odzyskaniem tych uprawnień) powinno być oceniane na gruncie art. 94 § 1 k.w. W orzecznictwie ugruntowane jest zapatrywanie, że po upływie okresu obowiązywania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania, decyzja taka nie stanowi przeszkody do odzyskania lub uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Prowadzenie pojazdu mechanicznego po zakończeniu tego okresu, jednak przez odzyskaniem uprawnień, co prawda nie może być uznane za niestosowanie się do decyzji o cofnięciu uprawnień, tj. za przestępstwo z art. 180a k.k., lecz jest prowadzeniem pojazdu bez wymaganych uprawnień, o którym mowa w art. 94 § 1 k. w. (por. powołany w kasacji wyrok SN z dnia 12 maja 2021 r., V KK 161/21; zob. także wyroki SN: z dnia 14 kwietnia 2021 r., V KK 107/21, z dnia 17 stycznia 2019 r., IV KK 60/18). Zasadny jest również drugi z podniesionych w kasacji zarzutów. Ma bowiem rację skarżący, że skoro przedmiotem zarzutu aktu oskarżenia było zdarzenie faktyczne polegające na poruszaniu się oskarżonej w określonym miejscu i czasie pojazdem mechanicznym po drodze publicznej oraz wbrew przepisom prawa, a pomiędzy zachowaniem opisanym w art. 244 k.k. i art. 180a k.k. oraz art. 94 § 1 k. w. zachodzi tożsamość w znaczeniu prawnokarnym (bo także to wykroczenie stanowi czyn przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji), to zachodziła konieczność rozważenia czy czyn oskarżonej nie wyczerpywał znamion wykroczenia art. 94 § 1 k.w. Wszystko to prowadzi do wniosku, że w postępowaniu odwoławczym doszło do rażącego naruszenia powołanych w zarzutach kasacji przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W postępowaniu ponownym Sąd ten przeprowadzi postępowanie odwoławczego z zachowaniem obowiązujących w tym względzie przepisów. Rozważy więc wszystkie zarzuty apelacji i oceni zachowanie oskarżonej również przez pryzmat art. 94 § 1 k.w. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI