V KK 200/19

Sąd Najwyższy2019-11-19
SNKarneprzestępstwa gospodarczeWysokanajwyższy
hazardkasynoautomaty do gierkoncesjaprzestępstwo skarbowepowaga rzeczy osądzonejczyn ciągłykasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok umarzający postępowanie karne skarbowe, uznając, że urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach stanowi odrębne czyny, a wcześniejsze skazanie nie tworzy powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Okręgowy umorzył postępowanie karne skarbowe wobec M.W. z powodu powagi rzeczy osądzonej, uznając, że zarzucane czyny były tożsame z tymi, za które oskarżony został już prawomocnie skazany. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację, argumentując, że urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach stanowi odrębne czyny, a wcześniejsze skazanie nie wyklucza odpowiedzialności za nowe czyny. Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła oskarżonego M.W., który został pierwotnie skazany przez Sąd Rejonowy za urządzanie gier hazardowych bez wymaganej koncesji w różnych lokalizacjach. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżonego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, powołując się na powagę rzeczy osądzonej, ponieważ uznał, że zarzucane czyny były tożsame z tymi, za które M.W. został już prawomocnie skazany. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Głównym zarzutem było błędne uznanie, że czyny zarzucane w niniejszej sprawie są tożsame z czynami osądzonymi w poprzednich postępowaniach, mimo że zostały popełnione w innych miejscach i na innych automatach. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, podzielając stanowisko Prokuratora Generalnego. Podkreślono, że urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach, bez wymaganej koncesji na jedno kasyno, stanowi odrębne czyny w rozumieniu prawa karnego. Wcześniejsze prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione w innym miejscu nie stanowi przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, jeśli nie jest spełniony warunek tożsamości czynów. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach, bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna, stanowi każdorazowo odrębny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia przepisów w każdym z tych miejsc. Wcześniejsze prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego, nie stanowi przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym koncesja na kasyno jest udzielana dla jednego, ściśle określonego miejsca. Działanie w różnych miejscach bez takiej koncesji tworzy odrębne czyny, nawet jeśli mieszczą się w ramach czasowych wcześniejszego czynu ciągłego. Kluczowe jest to, że każde miejsce prowadzenia działalności wymaga odrębnej koncesji, a jej brak w każdym z tych miejsc stanowi odrębne naruszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (14)

Główne

k.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.g.h. art. 6 § 1

Ustawa o grach hazardowych

k.p.k. art. 113 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k.s. art. 9 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

u.g.h. art. 1 § 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § 5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 41 § 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 42 § 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 35 § 5

Ustawa o grach hazardowych

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urządzanie gier hazardowych w różnych miejscach stanowi odrębne czyny, a nie element jednego czynu ciągłego. Wcześniejsze skazanie za czyn popełniony w innym miejscu nie wyklucza odpowiedzialności za nowy czyn, jeśli nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie osoby, która, nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna, podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Andrzej Stępka

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic pojęcia 'czynu ciągłego' w kontekście przestępstw hazardowych oraz stosowania instytucji powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier hazardowych bez koncesji w różnych lokalizacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii powagi rzeczy osądzonej w kontekście przestępstw gospodarczych, a konkretnie hazardu. Wyjaśnia, kiedy różne działania mogą być traktowane jako odrębne czyny, co ma istotne znaczenie praktyczne dla organów ścigania i sądów.

Hazard w wielu miejscach to nie jeden czyn? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy powaga rzeczy osądzonej nie działa.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 200/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Stępka
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
M.W.
‎
oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 19 listopada 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
na niekorzyść oskarżonego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.,
‎
z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII Ka (…),
‎
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Ś.  Zamiejscowy Wydział Karny w S.
‎
z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt VI K (…)  i umarzającego postępowanie
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Z.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ś.  Zamiejscowy VI Wydział Karny w  S., wyrokiem z dnia 28 listopada 2017
r.,
sygn. akt VI (…) uznał
M. W.
za winnego tego, że:
w okresie od dnia 23 kwietnia 2014 r. do dnia 1 lipca 2015
r.,
pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o. „T. ” z siedzibą w W., ul. J.  nr (…) i Prezesa Zarządu Spółki „H.” z siedzibą w  W., ul. C.  i będąc odpowiedzialnym za prowadzenie spraw gospodarczych tych firm urządzał gry bez wymaganej koncesji na  prowadzenie kasyna gry, tj. wbrew warunkom określonym w art. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009, Nr. 201, poz. 1540. z późn. zm.), o wygrane pieniężne, w których gry zawierają element losowości, przy czym:

w okresie od dnia 16 maja 2014 r. do dnia 14 maja 2015 r. w pomieszczeniach sklepu „A.” oraz Stacji Paliw
[…]
, przy ul G.  w  S., w których działalność prowadzi firma PHU H.   przy Al. W. w S., urządził grę na 8 automatach do gier o nazwach i numerach wskazanych w wyroku,

w okresie od dnia 25 kwietnia 2014 r. do dnia 2 czerwca 2015 r. w lokalu „N.”, przy ul Ł.  w S., w którym działalność prowadzi firma H.  D. F. , urządził grę na  3 automatach do gier o nazwach i numerach wskazanych w wyroku,

w okresie od dnia 23 kwietnia 2015 r. do dnia 11 czerwca 2015 r. w lokalu „N.”, przy ul S.  w S., w którym działalność prowadzi firma
H.
D. F.
urządził grę na
3
automatach do gier o nazwach i numerach wskazanych w wyroku,

w okresie od dnia 1 września 2014 r. do dnia 1 lipca 2015 r. w Barze
„Q."
Sp.j. na terenie Terminala Północnego (…) Przejścia Granicznego w  O., w którym prowadzi działalność gospodarczą J. M., w T., przy ul. D., urządził grę na 3 automatach do gier o  nazwach i numerach wskazanych w wyroku,

w dniu
14
maja
2015 r.
w pomieszczeniach sklepu oraz pomieszczeniach przy  sklepie „A.” w S. przy ul. G., urządził grę na 2 automatach do gier o nazwach i numerach wskazanych w wyroku,
tj. popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 §  3  k.k.s. i za to na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. wymierzył mu karę 250 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 120 złotych, a na podstawie art. 29 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 30 § 1 i 5 k.k.s. orzekł wobec oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa przepadek dowodów rzeczowych w postaci zatrzymanych automatów do gry oraz pieniędzy. Sąd zasądził od  oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania i opłatę.
Od wyroku tego apelację wniósł oskarżony M.W.  podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania i prawa materialnego oraz
wskazując na  wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439
§ 1 pkt.  8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.
Sąd Okręgowy w Z. , wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII Ka (…), uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w  zw. z art. 113 § 1 k.k.s. umorzył postępowanie, kosztami procesu obciążając Skarb Państwa.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny,
który zaskarżając go w całości na niekorzyść M.W., zarzucił:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. oraz art. 6 § 2 k.k.s., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu przez
Sąd
Okręgowy w Z. , sprowadzającego się do uznania, że  czyny, których popełnienie zarzucono M.W.  w niniejszej sprawie są tożsame i zostały popełnione z tym samym zamiarem i przy wykorzystaniu takiej samej sposobności, wynikającej z prowadzonej działalności gospodarczej związanej z urządzaniem gier na automatach, z czynami, co  do  których postępowanie karno-skarbowe przeciwko temu samemu oskarżonemu zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w  K.  z dnia 3 kwietnia 2017 r, sygn. akt II K (…), oraz wyrokiem Sądu  Rejonowego w B.  z dnia 16 grudnia 2016 r, sygn. akt II  K  (…), a dla oceny tożsamości czynu określonego w art. 107 § 1 k.k.s., popełnionego w warunkach art. 6 § 2 k.k.s. nie ma znaczenia inne miejsce popełnienia czynów, czy też urządzanie gier na różnych automatach, w związku z czym zachodzą podstawy do umorzenia niniejszego postępowania, z uwagi na zaistnienie ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, w  następstwie czego doszło do niezasadnego umorzenia postępowania karno - skarbowego wobec oskarżonego na podstawie art. 17 § l pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.”
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i  przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Z.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna.
Orzekający w tej sprawie Sąd Okręgowy w Z.  uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji uznający M.W.  za winnego popełnienia czynu
z
art.
107 § 1 k.k.s. w zw. z
art.
9 § 3 k.k.s.
i z naruszeniem art. 17
§
1 pkt  7  k.p.k.
w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.
umorzył postępowanie z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Sąd odwoławczy uznał, że stan ten wytworzył się w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu w niniejszym postępowaniu mieścił się chronologicznie w  dacie popełnienia czynów ciągłych kwalifikowanych z
art.
107 § 1 k.k.s. w zw. z
art.
6
§
2
k.k.s.
, za które M.W. został skazany prawomocnymi wyrokami
Sądu Rejonowego w K.  z dnia 3 kwietnia 2017
r., sygn. akt II  K  (…) oraz Sądu Rejonowego w B.  z dnia 16 grudnia 2016
r., sygn.  akt II K (…)
i charakteryzował się identycznym sposobem działania sprawcy przy wykorzystaniu takiej samej sposobności w rozumieniu art. 6
§
2 k.k.s. Na tej podstawie Sąd doszedł do przekonania, że czyn będący przedmiotem tej sprawy, stanowił od strony normatywnej element osądzonego już czynu ciągłego.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w kasacji podkreślić należy, że  Sąd  Najwyższy, w niniejszym składzie, w pełni podziela stanowisko wyrażone przez skarżącego, jak też akceptuje szerokie rozważania prawne związane z  granicami tożsamości czynu oraz pogląd wyrażony w wyroku z 19 września 2018  r., V KK 415/18, a utrwalony późniejszymi judykatami. W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził, że „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na  automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w  odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to  zachowanie osoby, która, nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna, podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas  jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów” (OSNKW 2018, z. 10, poz. 71 oraz wyroki SN: z dnia 15 listopada 2018 r, V KK 278/18, LEX nr 2591510; z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 399/18, LEX nr 25 91591).
Z tych względów, wobec rażącego naruszenia przepisu art. 17
§
1 pkt  7  k.p.k. w zw. z art. 113
§
1 k.k.s., która to obraza miała oczywisty wpływ na  treść wyroku, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu, który rozpoznając apelację M. W. weźmie pod uwagę powyżej wyrażony pogląd prawny.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI